आरोग्य

घरचं तूप वापरताना...

अनेकांकडे घरी लोणकढं तूप वापरलं जातं. हे तूप शुद्ध असलं तरी वेळेत संपवणं गरजेचं असतं. घरचं तूप बराच काळ वापरलं तरी चालतं, असा आपला समज असतो. पण तो चुकीचा आहे. बाहेरच्या तुपावर एक्सपायरी डेट असते. त्याच पद्धतीने ठराविक कालावधीनंतर घरचं तुपही खाण्यासाठी अयोग्य ठरतं. अधिक काळ टिकण्यासाठी तूप योग्य पद्धतीने साठवावं लागतं. पण तूप साठवणं आणि खाणं याबाबत आपण साध्या चुका करत असतो. आरोग्यावर त्याचा दुष्परिणाम होऊ शकतो. तूप घरचं असो किंवा बाहेरचं, ते कधीपर्यंत खायचं आणि कसं साठवायचं याविषयी...   ..

वाढतोय व्हेरिकोज व्हेन्सचा विकार

व्हेरीकोज व्हेन्स’ हा भारतात मोठ्या प्रमाणावर आढळणारा विकार आहे. दर वर्षी देशातल्या जवळपास 10 लाख लोकांमध्ये ही समस्या निर्माण होते. व्हेरीकोज व्हेन्स म्हणजे नसा फुगणं किंवा त्यावर सूज येणं. या आजाराचं वाढतं प्रमाण पाहता जागरूक राहणंं गरजेचं ठरतं.    ओळख  निरोगी व्यक्तीच्या शरीरातल्या झडपा रक्त प्रवाही ठेवण्यास, एका ठिकाणी साठवून न ठेवण्यास किंवा मागच्या दिशेने वाहू न देण्यास सक्षम असतात. पण व्हेरीकोज व्हेन्समध्ये या झडपा खराब आणि कमकुवत होतात. यामुळे रक्त एका ठिकाणी ..

कर्णनाद

डॉ. नितेश खोंडे ‘‘डॉक्टर, माझ्या कानामध्ये सतत कधी घंटा वाजवल्यासारखा तर कधी शिटी वाजल्यासारखा सतत आवाज येत राहतो. मी या त्रासापासून कितीतरी वर्षांपासून त्रस्त झाले आहे. पाहिजे तेवढे उपचारही झाले, पण काहीच लाभ मिळाला नाही. अहो डॉक्टर, आता मी या आजारामुळे इतकी त्रस्त झाली आहे, की- मनामध्ये कितीतरी पशसरींर्ळींश विचार येऊ लागले आहेत, माझा आत्मविश्वास दिवसेंदिवस कमी होत चालला आहे. शेवटी मला माझ्या शेजारी असलेल्या सौ. कुलकर्णी यांनी सांगितले, की- एकदा आयुर्वेदिक उपचार करून पहा. म्हणून ..

साखरेचं खाणार त्याला...

साखरेचं खाणार त्याला देव देणार’ असं म्हटलं जातं. पण प्रत्येक वेळी साखर लाभदायी ठरते असं नाही. असे पदार्थ अतिप्रमाणात खाल्ल्याने आपल्याला मरगळ येते. थकवा आल्यासारखं वाटतं. अशा परिस्थितीत स्वत:ला दोष देत बसण्यापेक्षा शरीरात साठलेली ही अतिरिक्त साखर बाहेर काढण्याचेे साधे उपाय करता येतील. या उपायांविषयी...   ताणतणाव वाढल्यावर गोड खावसं वाटतं, असं एका संशोधनातून समोर आलं आहे. हे टाळण्यासाठी मेडिटेशन, योगा किंवा श्वसनाचे व्यायाम करता येतील. खूप गोड खाल्यानंतर काही काळाने पुन्हा ..

वजन घटत नसल्यास...

वजन घटविण्यासाठी अनेक जण धावण्यासारख्या हाय इंटेन्सिटी, म्हणजेच ज्यामध्ये जास्त श्रम घ्यावे लागतील, अशा व्यायाम प्रकारची निवड करताना दिसतात. धावणे हा व्यायामप्रकार निवडल्याने वजन घटतेच, पण त्याहूनही महत्त्वाचे म्हणजे घटलेले वजन परत वाढत नाही. किंबहुना याच कारणास्तव अनेक जण वजन घटविण्यासाठी धावण्याचा पर्याय निवडताना दिसतात. पण क्वचित प्रसंगी धावण्यासारखा व्यायम निवडून आणि त्याला पूरक आहाराची जोड देऊनही वजन अपेक्षेप्रमाणे घटत नाही, आणि घटले तर लवकरच परत वाढू लागते. जर असे होत असेल, तर यासाठी काही गोष्टी ..

आल्याचे फायदे

आपल्या स्वयंपाकात वापरले जाणारे आले (अदरक) हे अनेक प्रकारचे औषधी गुणधर्म बाळगून असते. आपल्या जवळ ते सदैव असते. कारण आपण भाजी खरेदी करायला जातो तेव्हा भाजीच्या सोबत कोिंथबीर, आले, लिंबू यांची जरूर खरेदी करीत असतो. आपल्या जवळ असले तरीही आपल्याला आल्याचे औषधी गुणधर्म माहीत असतातच असे नाही. तसे असले तरीही हिवाळ्यात आपण आल्याला विसरून चालणार नाही. कारण या ऋतूत आपल्याला आल्याच्या अनेक गुणधर्मार्ंचा फायदा घ्यायचा असतो. आले हे कफनाशक आणि शरीराला गरम ठेवणारे असते. त्यातल्या त्यात आल्यासोबत मधाचा वापर ..

म्युझिकथेरपी अनेक विकारांवर उपयुक्त

तुम्ही मान्य करा की न करा, पण संगीताचा आपल्या आयुष्यावर आणि मन:स्थितीवर व्यापक आणि सखोल परिणाम होत असतो. त्यामुळे प्रत्येक व्यक्ती संगीताला प्रतिसाद देत असते. व्हिक्टर ह्युगो यांनी म्हटल्याप्रमाणे संगीत हे शब्दांमधून व्यक्त न होणार्‍या भावना व्यक्त करण्याचे प्रभावी माध्यम आहे. त्याचबरोबर आपल्या मनात उसळणार्‍या अनेक कल्पना उसळत तर असतातच पण त्या योग्य पद्धतीने व्यक्त होत नाहीत. त्यांचे योग्य माध्यम असते संगीत.   मानसिक अस्वस्थता, कर्करोग, निद्रानाश, खचलेपणा आणि व्यक्तिमत्त्वाशी ..

पालकाचा रस प्या, सडपातळ व्हा

पालकाच्या भाजीचा रस वजन कमी करण्यास आणि जाडी रोखण्यास उपयोगी पडू शकतो, असे स्वीडनमध्ये करण्यात आलेल्या एका संशोधनातून दिसून आले आहे. या रसामुळे वजन वाढविणारे अनारोग्यकारक अन्न पदार्थांविषयी नावड निर्माण होते. त्याचबरोबर या रसामुळे वजन उतरण्याचा वेग वाढतो. स्वीडनच्या युनिव्हर्सिटी ऑफ स्वीडन या विद्यापीठात करण्यात आलेल्या प्रयोगातून हा निष्कर्ष काढण्यात आला आहे.   लठ्ठ व्यक्तीला सतत काही तरी खावेसे वाटते आणि त्यातल्या त्यात आरोग्याला उपयुक्त नसलेला पण वजन वाढण्यास कारणीभूत ठरणारा आहार ..

डायटवर असताना भाताचा समावेश

वजन कमी करण्याच्या प्रयत्नात असलेल्या अनेकांच्या आहारातून भात संपूर्णपणे वर्ज्य असल्याचे दिसून येते. यामागे मुख्य कारण, भात आहारामध्ये असण्याबाबत मनामध्ये असलेले गैरसमज िंकवा अपुरी माहिती हे असू शकते. भातामध्ये स्टार्च मोठ्या प्रमाणवर असून, कॅलरीजने परिपूर्ण असा हा पदार्थ असल्याने अनेकांनी आपल्या आहारातून हा पदार्थ संपूर्ण वर्ज्य केल्याचे पहावयास मिळते. पण या पदार्थाची विशेषता अशी, की हा पदार्थ बहुतेक प्रत्येकाच्या घरामध्ये सहज उपलब्ध असून, हा पदार्थ झटपट तयार होणारा आहे. तसेच हा पदार्थ निरनिराळ्या ..

स्ट्रोकबाबत जागरूक रहा

भारतात स्ट्रोकचं प्रमाण वाढताना दिसत आहे. रस्ते अपघातानंतर भारतात सर्वाधिक मृत्यू स्ट्रोकमुळे होतात. पुरेसा ऑक्सिजन आणि पोषक घटक न मिळाल्याने मेंदूतल्या पेशी मृतवत होणं म्हणजे स्ट्रोक. 2020 पर्यंत भारतात 1.6 दशलक्ष लोक स्ट्रोकने बाधित असतील, असं संशोधकांचं म्हणणं आहे. त्यामुळे वेळीच धोका ओळखून या विकाराबाबत जागरूक व्हायला हवं.   स्ट्रोक म्हणजे काय?स्ट्रोकला ‘सेरेब्रोव्हॅस्क्युलर ॲक्सिडंट’ म्हणजे सीव्हिए असं म्हटलं जातं. मेंदूच्या विशिष्ट भागाला होणारा रक्तपुरवठा खंडित ..

फ्लूला दूर ठेवायचं तर...

कोणत्याही ऋतूमध्ये होऊ शकतो. पण बदलत्या वातावरणात फ्लू होण्याची शक्यता सर्वाधिक असते. लवकरच थंडी सुरू होणार आहे. या दिवसात सर्दी, खोकला, ताप अशी लक्षणं असलेला फ्लू म्हणजे इंफ्लूएंझा हा आजार होतो. फ्लूला दूर ठेवण्यासाठी काय करायला हवं याविषयी...  फ्लूच्या विषाणूला दूर ठेवायचं असेल तर दर वर्षी फ्लूची लस टोचून घ्यायला हवी, असं द सेंटर्स फॉर डिसिज कंट्रोल अँड प्रिव्हेन्शनचं म्हणणं आहे. फ्लूचे वेगवेगळे विषाणू आहेत पण फ्लूच्या लसीमुळे सर्वसाधारणपणे आढळणार्‍या विषाणूंपासून संरक्षण मिळतं. ..

असा असावा मधुमेहींचा सकाळचा नाश्ता

आपल्या आहारामध्ये सकाळच्या नाश्त्याला मोठे महत्त्व आहे. वास्तविक दिवसभरामध्ये केल्या जाणार्‍या तीन भोजनांपैकी हे एक भोजन आहे. तरीही याला इतर दोन भोजनाच्या मानाने अधिक महत्त्व दिले जाण्यामध्ये कारणही तसेच आहे. रात्रीच्या भोजनानंतर झोप, आणि त्यानंतर दुसर्‍या दिवशी सकाळी आपण झोपेतून उठेपर्यंत सुमारे आठ ते दहा तासांचा अवधी मध्ये गेलेला असतो. या वेळामध्ये आपल्या शरीराच्या सर्व क्रिया आणि अवयव शिथिल झालेले असतात.   सकाळच्या नाश्त्यामध्ये खाल्ल्या गेलेल्या अन्नामुळे शरीरातील अवयव ..

या जीवनसत्त्वांचं अतिप्रमाण ठरतं घातक

 आरोग्य जपण्यासाठी शरीराला विविध पोषक घटकांची आवश्यकता असते. जीवनसत्त्व हा त्यातला एक महत्त्वाचा घटक. शरीराला विशिष्ट प्रमाणातच जीवनसत्त्वं मिळायला हवीत. काही जीवनसत्त्वांचं अतिरिक्त प्रमाण आरोग्यासाठी हानिकारक ठरू शकतं. कोणती आहेत ही जीवनसत्त्वं?  शरीराला दर रोज 4800 मायक्रोग्रॅम 'अ' जीवनसत्त्वाची गरज असते. याच्या अतिरिक्त प्रमाणामुळे बरंच नुकसान होऊ शकतं; डोकेदुखी, केस कोरडे होणं, त्वचेचा जंतूसंसर्ग, हाडांचा अशक्तपणा, भूक न लागणं अशा समस्या निर्माण होऊ शकतात. हे जीवनसत्त्व शरीराला ..

ॲलोव्हेरा तेल आणि लांब केस

वाढते प्रदूषण, शारीरिक किंवा मानसिक तणाव, असंतुलित भोजन, हार्मोन्समध्ये निर्माण झालेले असंतुलन या सर्व गोष्टींचा थेट परिणाम त्वचा आणि केसांवर प्रामुख्याने पाहायला मिळतो. या सर्व समस्यांसाठी जीवनशैलीमध्ये योग्य परिवर्तन हा एकमेव उपाय असला तरी केसांच्या आणि त्वचेच्या आरोग्याकारीता काही बाह्य-उपाययोजना करणेही आवश्यक असते. अनेकदा घरगुती उपायांनी देखील केसांच्या किंवा त्वचेशी निगडित समस्यांवर नियंत्रण मिळविता येते. केस लांबसडक, कोंडा विरहित आणि निरोगी असावेत या करिता ॲलोव्हेराचा वापर करून बनविले ..

जपा हृदय

हृदयाच्या धडधडण्यावरच शरीराचं कार्य अवलंबून असतं. म्हणूनच त्याची विशेष काळजी घ्यायला हवी. जगभरातच हृदयविकाराने मृत्यू होणार्‍यांची संख्या प्रचंड आहे. हृदयविकार हा जगातला क्रमांक एकचा जीवघेणा विकार आहे. हृदयविकाराबाबत जागरूकता निर्माण करण्यासाठी 29 सप्टेंबर हा जागतिक हृदय दिन म्हणून पाळला जातो. या निमित्ताने आपल्या हृदयाविषयी जाणून घ्यायला हवं.   काय सांगते आकडेवारी?हृदयाशी संबंधित विकार जगात सर्वाधिक मृत्यू आणि अपंगत्त्वाला कारणीभूत ठरतात. जगभरातल्या 17.5 दशलक्षांपेक्षा जास्त ..

थकवा येत असेल तर...

दररोजच्या धावपळीत अनेकांना थकवा येतो. धावपळ, दगदगीमुळे हा थकवा येत असेल असं वाटून दुर्लक्ष केलं जातं. पण सततचा हा थकवा काही गंभीर विकारांचं लक्षण असू शकतो. सततच्या थकव्यामागच्या कारणांविषयी...   ॲनिमिया हे सततच्या थकव्यामागचं महत्त्वाचं कारण असू शकतं. रक्तातल्या लाल पेशी कमी झाल्या की थकवा जाणवतो. शरीरात विविध जीवनसत्त्वं आणि लोहाच्या कमतरतेमुळे ॲनिमिया होऊ शकतो. अंतर्गत रक्तस्त्राव तसंच इतर गंभीर आजारांमुळेही ॲनिमिया होऊ शकतो. गरोदर महिलांना ॲनिमियाची समस्या असू शकते. •शरीरात थायरॉइड ..

निद्रानाश

डॉ. नितेश खोंडे आहार, निद्रा आणि ब्रह्मचर्य हे आयुर्वेदातील तीन उपस्तंभ. आज आपण ‘निद्रा’ या विषया वर बोलूया. सर्वांनाच विश्रांतीची अवश्यकता असते. चांगली झोप ही उत्तम आरोग्याचे द्योतक आहे; पण आजची बदलत्या जीवनशैलीमुळे निद्रानाशाचा आजार बळावतो आहे. चक्क तरुण क्लिनिकला निद्रानाशाची तक्रार घेऊन येतात तर किती तरी लोक सतत ही तक्रार घेऊन येतात की बेडवर पडल्यावर किती तरी वेळ झोप लागत नाही किंवा येणारी झोप ही शांत नसते.   झोपल्याने शरीरात झालेली झीज भरून निघते. शरीराचे कार्य ..

पावलांवर आणि टाचांवर सतत सूज येत असल्यास...

पावलांवर किंवा टाचांवर सूज येण्याची समस्या सामान्य असून, यासाठी अनेक कारणे असू शकतात. बरोबर फिट न बसणारी चप्पल किंवा बूट, पुष्कळ वेळ सातत्याने बसल्याने किंवा उभे राहिल्याने, महिल्यांचे गर्भारपण, ‘वॉटर रिटेन्शन’, अथवा ‘एडीमा’, शरीरामध्ये काही पोषक तत्त्वांची कमतरता, तसेच इतरही अनेक विकारांमुळे पावलांवर आणि टाचांवर सूज येऊ शकते. बहुतांशवेळी पावलांवर किंवा टाचांवर सूज आल्याने प्रत्यक्ष वेदना होत नसली, तरी ही सूज अतिशय त्रासदायक ठरू शकते. अनेकदा ही सूज कमी करण्याकरिता ..

फळ गुणधर्म

दिवसभराच्या आहारात 300-400 ग्रॅम फळं जाणे आवयक आहेच. रोज 1-2 प्रकारचे तरी फळं घेतले पाहिजेत. भारतात खूप विविध प्रकारची फळे होतात. त्यामध्येदेखील जी फळे आपल्या भागात होतात आणि सीझनल आहेत ती घ्यायला हवी. फळं खालील प्रकारात विभागल्या जातात. जसे- िंलबूवर्गीय फळं, गर असलेले, रसाळ फळं, बेरीज इत्यादी. िंलबूवर्गीय फळांमध्ये िंलबू, मोसंबी, संत्र, ईडिंलबू इत्यादी येतात. यांमध्ये भरपूर जीवनसत्त्व क असते. जीवनसत्त्व क अँटिऑक्सिडंटस्‌चे काम करतात. त्याने रोगप्रतिकारकाक्ती वाढते. दिवसभरात एकतरी आंबट फळ ..

आरोग्यासाठी वरदान खजूर

खजुराची आठवण उपवासावेळी येते. खजूर त्याच्या गुणवैशिष्ट्यामुळे सगळ्या ऋतूंमध्ये खाण्यास योग्य आहे. प्रामुख्याने आखाती देशात खजुराचं उत्पादन केलं जातं. खजुरामध्ये आयर्न आणि फ्लोरिनचं प्रमाण जास्त असतं. रोजच्या आहारात खजुराचा समावेश केल्यास सर्व रोगांपासून बचाव शक्य आहे.     * खजुराच्या सेवनामुळे कोलेस्टरॉल नियंत्रित राहण्यास मदत होते. त्यामुळे डाएिंटग करत असताना अशक्तपणा जाणवू नये यासाठी खजूर खाण्याचा सल्ला दिला जातो. * खजुरामध्ये मिनरल आणि व्हिटॅमीनबरोबरच प्रोटीन मोठ्या ..

पुरणपोळी, सोशल मीडिया आणि आरोग्य

•वैद्य सुचित्रा कुळकर्णी फेसबुक आणि व्हॉट्‌स ॲप हे दोन सोशल मीडिया सध्या चांगलेच लोकप्रिय झाले आहेत. बघावं तेव्हा तरुण, वृद्ध, स्त्री-पुरुष सगळे खाली मान घालून टुकटुक करण्यात गुंतलेले असतात. यातल्या सुप्रभात, शुभरात्री, शुभेच्छा, अभिनंदन, सहानुभूती अशा वैयक्तिक संदेशांचं ठीक आहे. पण विषय जेव्हा धार्मिक श्रद्धांवर हल्ला किंवा आरोग्य टिप्स यांच्याकडे वळतो, तेव्हा परिस्थिती बिकट होते. वाचणारे पूर्ण पोस्ट वाचतात की नाही, वाचली तर त्यावर विचार करतात की नाही सगळे प्रश्नच आहेत. वेगळी वाटली पोस्ट ..

वरचेवर आजारी पडू नये म्हणून...

सध्या साथीच्या रोगांचा प्रादुर्भाव बराच जास्त आहे. ताप, सर्दी, खोकला झालेल्या रूग्णांचं प्रमाण वाढताना दिसत आहे. असं असलं तरी अनेकजण तंदुरूस्त आहेत. सार्वजनिक वाहतूक सेवेचा वापर, गर्दीतला वावर असं सगळं असूनही काहींना साधी सर्दीही झालेली नाही. एखाद्या ठिकाणचं शिळं अन्न खाऊनही असे लोक आजारी पडत नाहीत. प्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी नेमकं काय करायला हवं याविषयी...  अशक्तपणा, वेदना तसंच मायग्रेन्सची समस्या असेल तर थंड पाण्याने आंघोळ करणं योग्य ठरतं, असं अनेक तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे. उष्ण वातावरणात ..

मायग्रेनला कमी लेखू नका...

सर्वसामन्यपणे डोकेदुखीला आपण सहजतेने घेतो. पण नेहमी होणारी डोकेदुखी सहज घेणं महागात पडू शकते. सतत होणार्‍या डोकेदुखीचं कारण मायग्रेन ही असू शकतं. मायग्रेन म्हणजे अर्धशिशीमध्ये डोक्याच्या एकाच बाजूला वेदना होतात. तीव्र स्वरूपाच्या या वेदना काही वेळ किंवा तीन तासापर्यंतही राहतात. तीव्र डोकेदुखीसोबत उलटी, मळमळ अशा प्रकारचा त्रासही होऊ शकतो. भडक प्रकाश किंवा गोंगाटानेही अर्धशिशीच्या रुग्णाला त्रास होण्याची शक्यता असते. मायग्रेनच्या सततच्या त्र्रासाने ब्रेन हॅमरेज किंवा पॅरेलिसिसचा त्रास होण्याची ..

तरुणाईच्या आरोग्य समस्या...

• डॉ. अपर्णा आल्हाद सदाचार नमस्कार!आपण तरुणाईच्या काही समस्यांत डोकावू या.रश्मीला डोकेदुखीचा फार त्रास होतोय, सोबत उलट्याही. हा त्रास दर महिन्यातून दोनदा तरी होतोच. खूप औषधं घेतली, तात्पुरतं बरं वाटलं, पण पुन्हा तेच...रेशमाच्या केसांत कोंडा फार. कितीही महागडे ‘डॅण्ड्रफ फ्री’ शॅम्पू वापरले तरी काही फरक दिसत नाही, त्वचाही कोरडी आणि मुरूम तर विचारूच नका.प्रतीक्षाला पाळीचा त्रास झालाय. औषंधाचा वापर सतत करत राहावा लागतो.खुशबूला ॲनिमिया डिटेक्ट झालाय. आता जर इंजेक्शन देऊन काम झालं नाही, ..

स्मरणशक्ती वाढवण्यासाठी पोषक आहार

डॉ. प्राची तारसेकर स्मरणशक्ती म्हणजेच मेंदूची क्षमता. ती वाढवणे आणि टिकवून ठेवणे, हे प्रत्येकच वयाच्या टप्प्यात गरजेचे असते. फक्त शिकणार्‍या मुला- मुलींमध्येच नव्हे तर म्हातारवयातदेखील स्मरणाक्ती चांगली असणे महत्त्वाचे. स्मरणशक्तीचे रक्षण करू शकेल, असे एकही औषध नाही. नियमित व्यायाम, पुरेशी झोप आणि पोशक आहार घेतल्याने मेंदूच्या कार्यक्तीत वाढ होऊ शकते. शारीरिक व्यायाम तर महत्त्वाचा असतोच; पण मेंदूचा व्यायाम जसे, स्मरणाक्तीचे खेळ, शब्दकोडे सोडवणे, हेदेखील तितकेच महत्त्वाचे असते. स्मरणाक्तीसाठी ..

वैद्याची आज्ञा शिरसावंद्य!

वैद्य सुचित्रा कुळकर्णी घारपुरे काकांचं वय 75 वर्षे! सामाजिक जीवनात सक्रिय. आणिबाणीत तुरुंगवास भोगलेले. तरी उत्साही, दक्ष आणि कार्यरत व्यक्तिमत्त्व. काका माझ्याकडे औषधाला यायला लागायच्या आधीच त्यांना काही मोठे शारीरिक आजार जडले होते. पण म्हणून त्यांच्या उमेदीत, फिरण्यात काहीच फरक पडला नाही. ते मला नेहमी सांगायचे- ‘‘मी आजाराला घाबरत नाही. माझ्या तक्रारींचा पाढा कोणाहीसमोर वाचायला मला आवडत नाही. फक्त होता होईतो शेवटपर्यंत स्वावलंबीपणे जगता यावं म्हणून तुम्हाला अगदी बारीकसारीक तक्रारी ..

स्वाईन फ्लूचा खर्च टाळायचा तर...

स्वाईन फ्लूचे बरेच रूग्ण औषधोपचार आणि आराम यामुळे बरे होत असले तरी या विकाराने गंभीर स्वरूप धारण केल्यानंतर विविध प्रकारचे उपचार घ्यावे लागतात. वेळप्रसंगी रूग्णाला व्हेंटिलेटरवर ठेवावं लागतं. अशा वेळी उपचारांचा खर्च काही लाखांच्या घरात जाऊ शकतो. त्यामुळे स्वाईन फ्लू फक्त जीवघेणा ठरत नाही तर रूग्णाच्या कुटुंबावर प्रचंड आर्थिक बोजाही येऊ शकतो. स्वाईन फ्लूचं निदान उशीराने झाल्याने हा विकार गंभीर स्वरूप धारण करतो. यामुळे उपचारांची तीव्रता वाढते आणि खर्चही जास्त होतो. स्वाईन फ्लू पूर्णपणे बरा होईपर्यंत ..

सारखी सर्दी होतीये?

सर्दी बरेचदा पिच्छा सोडत नाही किंवा आगंतूक पाहुण्यासारखी येऊन ठाण मांडते. रोगप्रतिकारक शक्ती कमी असणार्‍या लोकांना सर्दी-पडशाचा सतत त्रास होत असतो. सतत अँटीबायोटिक औषधं घेऊन होणारं तब्येेतीचं नुकसान टाळण्यासाठी, सर्दीवर आराम पडण्यासाठी आजीच्या बटव्यातील काही उपाय...  आलं-तुळशीचा काढा- तुळशीच्या पानांसोबत आलं कुटून घ्या. एक ग्लास पाण्यामध्ये मिसळून त्याचा काढा मधाबरोबर घेतल्यास सर्दीमध्ये पटकन आराम मिळतो. आल्यामुळे शरिरातील उष्णता वाढीस लागते तर तुळशी हे सर्दीचा संसर्ग रोखण्याचे काम ..

आयुर्वेदातील बहुपयोगी शतधौत घृत!

वैद्य सुचित्रा कुळकर्णी डिसेंबर महिना हा परदेशातील नातेवाईक इकडे येण्याचा काळ असतो. मग अर्थातच अलिबाबाच्या गुहेतल्या सारख्या विस्मयजनक गोष्टी त्यांच्या सामानातून बाहेर येतात. त्या इतक्या चित्रविचित्र, देखेण्या, मुलायम आणि आकर्षक असतात की त्यांची गरज, उपयोग, फायदा, तोटा या कशाचाही विचार करायला बुद्धी जागेवर रहातच नाही. वर परदेशातल्या गोष्टींची क्वालिटी बघा किती छान असते असं एक अनावश्यक प्रमाणपत्र आपणच देऊन टाकतो.    अशाच एका घरी परदेशातून मेकअप पेटी आली होती. मी भेटायला म्हणून ..

प्रोटीन्सची कमतरता हानीकारक

शरीरात योग्य प्रमाणात प्रोटिन नसेल तर शरीरसोबतच दातांचं आणि हिरड्यांच्या आरोग्याचंही मोठ्या प्रमाणावर नुकसान होऊ शकतं. प्रोटीनच्या कमतरतेमुळे चारपैकी तीन लोक हिरड्या आणि दातांच्या आजाराने त्रस्त असतात. पस्तीशीनंतर या आजारांचं प्रमाण वाढतं. प्रोटिनच्या कमरतेमुळे दातांची मुळं कमजोर होतातच शिवाय दात किडण्याचा धोकाही मोठ्या प्रमाणावर होतो. चिकन किंवा अंडी यासारखे पदार्थ प्रोटीनचे समृद्ध स्त्रोत मानले जातात. प्रति दिन 1000 मिलिग्राम प्रोटिन आणि व्हिटामिन्सच्या सेवनाने हिरड्यांच्या त्रासांपासून लांब ..

पाश्चात्य आहाराबाबत तारतम्य

आपण भारतीय लोक अनुकरणप्रिय असतो. विशेषत: अमेरिकेतले लोक काही तरी करीत आहेत, असे आपल्याला दिसले की आपण मागचा पुढचा विचार न करता तसे करायला लागतो. सामान्य जीवनातल्या रीती भाती आणि आहार याबाबत हे अनुकरण फार प्रमाणात केले जाते. आपल्या खाण्यातला ब्रेड, चहा, बिस्किट वगैरे आपण ब्रिटिशांकडून उचलले आहेत. एका बाजूला हे अनुकरण होत असतानाच दुसर्‍या बाजूने या अनुकरणाच्या विरोधातही वातावरण तयार केले जात आहे. पाश्चात्त्याचे खाद्य पदार्थ हे टाकावू, चरबी वाढवणारे, रक्तदाबाला निमंत्रण देणारे आणि मधुमेहाला कारणीभूत ..

असे जपा डोळेे...

डोळा आपल्या शरिरातील अत्यंत महत्वाचा अवयव आहे. डोळे बंद करून काम करण्याची वेळ आली तर काम करताना पुरता गोंधळ उडतो. अशा वेळी दृष्टीचं महत्व लक्षात येतं. डोळ्यांचं आरोग्य जपणं हे सध्याच्या युगात खुप गरजेचं झालं आहे. डोळ्यांच्या आयुष्याविषयी थोडंसं...  डोळ्याच्या आसपास खाज येत असेल किंवा डोळ्यांची जळजळ होत असेल तर कोल्ड कॉम्प्रेस पध्द्‌त वापरता येते. या पध्दतीमध्ये एका सुती कापडामध्ये बर्फ गुंडाळून डोळ्यांवर आणि आजूबाजूच्या भागावर फिरवावा. यामुळे डोळ्याला थंडावा मिळतो.टी बॅग हा देखील डोळ्यांसाठ..

पाय चुरणे...

मी कॉलेजमध्ये (आजोळी) असतानाची गोष्ट. घरातल्या प्रेमळ व्यक्तींपेक्षा मित्र-मैत्रिणी जवळचे वाटण्याचं ते चमत्कारिक वय! मलाही त्या वयात खूप मित्र-मैत्रिणी होते. मुख्य म्हणजे पाच-सहा वेगवेगळे ग्रुप्स होते. साहजिकच कोजागिरी, पहिला पाऊस, सगळ्यांचे वाढदिवस, परीक्षेचा शेवटचा दिवस (आमच्यावेळी हेच स्पेशल डेज असायचे.) अशा दिवशी कुठल्यातरी ग्रुपचा कार्यक्रम असायचा आणि मी घरी नसायचे. एका कोजागिरीला मात्र काहीतरी राडा झाला. आमचा सातार्‍याबाहेरचा ग्रुप आला होता आणि रात्री एका मैत्रिणीच्या घरी जमायचं ठरलं. ..

योगदिन व सूर्यनमस्कार...

संयुक्तराष्ट्र संघाने काही अतिशय सन्माननीय दिवस घोषित केले आहेत. त्यातील 21 जून हा आंतरराष्ट्रीय योगदिन म्हणून घोषित केला आहे. या दिवसाचे आणखीही बरेच महत्त्व आहे. ते असे की, याच तारखेपासून दक्षिणायन सुरू होते. दक्षिणायन ते उत्तरायण या कालामध्ये िंहदूंचे बरेच महत्त्वपूर्ण सण असतात. म्हणूनच या काळात कोणतीही दुर्घटना टाळता आली तर बरे, अशीही मान्यता आहे. तसेच 31 ज्येष्ठ शके 1941 अशीही शक संवत्सरात यासाठी मान्यता असून ज्येष्ठ या नावाप्रमाणे हा दिवस वर्षातील सर्वात मोठा दिवस, असेही मानले आहे.   यो..

सोरायसिस आणि आयुर्वेदिक उपचारपद्धती...

आज सोरायसिसचा त्रास कितीतरी लोकांना झालेला आढळतो. आजच्या परिस्थितीत सरासरी हा आजार 5 ते 7 टक्के लोकांत आढळतो. सोरायसिस हा एक त्वचारोग आहे. शरीरातील रोगप्रतिकारशक्ती बिघडल्यामुळे हा रोग होत असतो. हा रोग वयाच्या कुठल्याही वर्षी होऊ शकतो, तसेच घरी आई-वडील, मामा, मावशी, काका, आत्या, आजी-आजोबा यापैकी कुणालाही हा आजार असल्यास हा आजार पुढच्या पिढीलापण होऊ शकतो. म्हणजेच हा आजार आनुवांशिकदेखील आहे. यामध्ये रक्तदुष्टी मोठ्या प्रमाणात होऊन याचे महत्त्वाचे कारण ताणतणाव व जेवणातील अनियमितपणा हे असते.   स..

उन्हाळ्यामध्ये डोळे कोरडे पडत असल्यास

उन्हाळ्याचा तडाखा गेल्या काही दिवसांमध्ये आणखीच वाढल्याने याचा त्रास निरनिराळ्या प्रकारे जाणवू लागला आहे. हीट स्ट्रोक, उन्हामध्ये वावरल्याने पित्त, डोकेदुखी, डीहायड्रेशन, त्वचा कोरडी पडणे अशा तक्रारींच्या सोबत डोळे वारंवार कोरडे पडून डोळ्यांची आग होण्याच्या तक्रारीही उद्भवू लागल्या आहेत. अशा वेळी डोळे कोरडे पडल्याने डोळ्यांची आग होणे, डोळे लाल होणे, डोळ्यांना खाज सुटणे आणि क्वचित डोळ्यांवर हलकी सूजही दिसून येत असते. डोळ्यांच्या या तक्रारीला वैद्यकीय भाषेमध्ये ड्राय आय म्हटले जाते.   वैद्यकीय ..

बुद्धी तल्लख होण्यासाठी...

ज्याप्रमाणे शरीरातील इतर अवयवांना अन्नातील पोषक घटकांची आवश्यकता असते, त्याचप्रमाणे पोषक घटकांची आवश्यकता आपल्या मेंदूलाही असते. शरीरातील सर्व प्रमुख क्रिया नियंत्रित करणारा असा हा अवयव असल्याने याचे आरोग्यही महत्त्वाचे आहे. एखाद्या खाद्यपदार्थांची निवड करताना आपण त्याचे रंग, रूप, सुगंध, आणि अर्थातच चव या गोष्टी प्रामुख्याने लक्षात घेत असतो.  आजकालच्या फिटनेसच्या बाबतीत जास्त जागरूक असलेली मंडळी पदार्थांची निवड करताना त्यामध्ये किती कॅलरीज आहेत, याचेही गणित सातत्याने मांडत असतात. मात्र केवळ चव ..

आरोग्यदायी कलिंगड

निसर्गानेच उन्हाळ्याचा त्रास कमी करण्यासाठी काही फळे खास या काळासाठी दिली आहेत. त्यातीलच एक म्हणजे ‘किंलगड!’ उन्हाळ्यात हे सहज मिळते. खूप पाणी किंलगडात असते आणि हे फळ आरोग्यासाठी उत्तम आहे.   हे फळ अल्कली गुणधर्माचे असल्यामुळे पित्ताच्या दोषांवर गुणकारी ठरते. शरीरातील खनिजे उन्हाळ्यात घामातून निघून जातात, पण किंलगड खाल्ल्याने तहान भागते आणि शरीरातील खनिज द्रव्यांची हानी भरून निघते. सूर्यकिरणांच्या थेट मार्‍यामुळे होणारे रेडिएशनचे परिणाम कमी होतात. किंलगडात इतर ..

सडपातळ होण्यासाठी...

वजन कमी करण्यासाठी अन्न कमी खाल्ले पाहिजे किंवा ते जास्त खाल्ले तरी त्याच्यामुळे अधिक उष्मांक प्राप्त होता कामा नये. असा सर्वसाधारण सल्ला वजन वाढलेल्या लोकांना दिला जातो. बरेच लोक डॉक्टरांचा सल्ला न घेता आपल्या मनानेच आपल्या आहाराचे टाईमटेबल आणि नियोजन करत असतात. असे असले तरी या स्वतः ठरवलेल्या नियोजनाने वजन घटतेच असे नाही. तेव्हा काही आहारतज्ज्ञांनी वजन कमी करण्यासाठी एक वेगळा प्लॅन दिलेला आहे.  एक घास 32 वेळा चावा : आपल्या पूर्वजांनी एक घास 32 वेळा चावण्याचा सल्ला दिलेला आहे. त्याचा आपल्याला ..

गर्भावस्थेतील आहार

डॉ. प्राची तारसेकर9527566018  गर्भावस्था हा प्रत्येकच स्त्रीच्या जीवनकाळातील अतिशय महत्त्वाचा आणि आनंदपूर्ण कालावधी असतो. या काळातील तिचा आहार, व्यायाम, खाण्याच्या वेळा, झोप, मानसिक स्थिती... या सगळ्या गोष्टींचा बाळावर आणि स्वत: त्या स्त्रीच्या तब्येतीवर परिणाम होतो. तसे गर्भावस्थेतील स्त्रीच्या जवळ तिची काळजी घेणारे कुणीना कुणी सोबत असणे आवयक असते. पण, तसे नसेल तरी त्या स्त्रीने स्वत:ची काळजी जरूर घ्यावी. गर्भावस्था राहिल्यानंतर पहिले 2-3 महिने तर बर्‍याच जणींना मळमळ आणि उलट्यांचा त्रास ..

टाळू या ग्रीष्मदाह!

तभा ऑनलाईन टीम, आता उन्हाळा ऐन भरात आहे. ग्रीष्म भाजून काढायला लागला आहे. यंदा पाऊस उशिराने येणार आहे. आताचा ऊन नकोसं झालं आहे. अस्वस्थ वाटू लागलं आहे. चीडचीडही वाढली आहे आणि महत्त्वाचे म्हणजे पाण्याची चिंता वाढली आहे. अशांत महत्त्वाचे असते आरोग्याची काळजी. उन्हाळ्यातही अनेक आजार येत असतात. आयुर्वेदानुसार उन्हाळा हा बलहानी करणारा ऋतू आहे. उन्हामुळे जमिनीवरचेच नाही तर शरीरातीलही पाणी कमी होते. थकवा येतो. अशक्तपणा वाढतो. काम करावेसे वाटत नाही. उत्साह नसतो. उन्हाळ्याच्या काळात शरीरातून घामावाटे ..

दुष्परिणाम लिक्विड नायट्रोजनचे

लिक्विड नायट्रोजनयुक्त कॉकटेल प्यायल्याने दिल्लीतल्या एका माणसाच्या पोटाला भोक पडलं. त्याला तातडीने रूग्णालयात नेण्यात आलं. तिथे त्याच्यावर शस्त्रक्रिया झाली. पोटाचा भोक पडलेला भाग काढून टाकावा लागला. याआधीही अशा घटना घडल्या आहेत. त्यामुळे लिक्विड नायट्रोजनच्या धोक्यांबाबत चर्चा सुरू झाली आहे. ज्यूस, कॉकटेल अधिक आकर्षकरित्या सादर करण्यासाठी लिक्विड नायट्रोजनचा वापर केला जातो. आईस्क्रीम थंड करण्यासाठीही लिक्विड नायट्रोजन वापरला जातो. या पार्श्वभूमीवर लिक्विड नायट्रोजन म्हणजे काय? त्याचे शरीरावर कोणते ..

लठ्ठपणा हा आजारच!

एकिकडे कुपोषण ही समस्या आहे तर दुसरीकडे लठ्ठपणा, वाढलेले अतिरिक्त वजन ही समस्या आहे. त्यातून अनेक व्याधी ग्रासतात आणि मग वैद्यकीय खर्च वाढतो. त्यामुळे आजकाल ‘वेट लॉस’ हा उद्योग झाला आहे. आता लठ्ठ कुणाला म्हणायचे? व्यक्तीचे वजन त्याच्या उंची आणि वयाच्या प्रमाणे अपेक्षित असणार्‍या वजनाच्या २० टक्क्याहून जास्त असते तेव्हा त्या व्यक्तीला लठ्ठ म्हणतात. आता जे लठ्ठ आहेत, ज्यांचे वजन कमी आहे किंवा मग जे संतुलित आहेत अशा तीनही गटांतील व्यक्तींना न्युट्रीशियन असिस्टंटची नितांत गरज आहे. &..

घरातले सोपे व्यायामप्रकार

सर्वसाधारणपणे व्यायाम न करण्याची अनेक कारणं मिळतात. पण या दिवसात फिटनेस राखणं महत्त्वाचं असतं. त्यामुळे व्यायाम टाळून चालण्यासारखं नाही. या दिवसात घरच्या घरी व्यायाम करता येईल. घरच्या घरी करण्यासारखे काही सहजसोपे व्यायामप्रकार...  जमिनीवर झोपून पिलाटेस हा व्यायामप्रकार करता येईल. यामुळे संपूर्ण शरीराचा व्यायाम होतो. दोरीच्या उड्या हा सुद्धा उत्तम व्यायामप्रकार आहे. यामुळे जास्तीत जास्त कॅलरी जाळल्या जातील. दोरीच्या उड्या मारताना खूप मजा येईल. स्पॉट जॉगिंग हा सुद्धा व्यायामाचा अत्यंत साधा ..

घरचे तूप आणि पोळी आरोग्यासाठी उत्तम

आजकाल वजनवाढ, उच्च रक्तदाब, हृदयविकार, मधुमेह आणि अनेक पकारच्या व्याधींनी लोक त्रासले आहेत आणि त्यामुळे आहार नियमात तेल तुपाचा वापर कमीत कमी करण्याचा सल्ला बहुतेक वेळा दिला जातो. तूप खाणे तर त्यात निषिद्धच मानले जात आहे. मात्र पोळी, पराठा, भाकरी अथवा रोटीबरोबर प्रमाणात खाल्लेले साजूक तूप किंवा देसी घी प्रत्यक्षात आरोयासाठी खूपच लाभदायी ठरते असे आता संशोधनातून दिसून आले आहे.   अनेक प्रयोगातून असे दिसले आहे की पोळीसाठी रीफाईंड तेलाचा वापर होत असेल तर त्यातील पॉलीअनसॅच्युरेटेड फॅडी ॲसिड ..

आरोग्यदायी चिकू

 अतिशय मधुर चवीचे आणि सहज उपलब्ध असणारे असे फळ म्हणजे चिकू होय. हे फळ शरीराला ताकद देणारे, शरीरातील लोहाची कमतरता दूर करणारे, हाडांना बळकटी देणारे, शरीराची चयापचय शक्ती वाढविणारे, असे बहुगुणी आहे. चिकूच्या सेवनाने होणार्‍या फायद्यांवर आहारतज्ज्ञ आणि वैज्ञानिकांनी संशोधन केले असून, त्याद्वारे चिकूचे सेवन आरोग्याच्या दृष्टीने लाभदायक असल्याचे निदान केले आहे. मूळचे मेक्सिको आणि मध्य अमरिकेतील काही भागांमध्ये होणारे हे फळ आता जगभरातील अनेक देशांमध्ये पिकविले जात असते. चिकूचे झाड जास्तीत जास्त ..

उसाचा रस उत्तम की हानिकारक?

उन्हाळ्याच्या दिवसांत आपल्याकडून फळांच्या रस पिण्यावर जास्त भर दिला जातो. या दिवसांत उसाचा रसालाही मोठ्या प्रमाणात मागणी असते. आरोग्यासाठी उसाचा रस उत्तम असला तरीपण तो तितकाच हानिकारकही असतो, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. उसाच्या रसाचे दुष्परिणाम जाणून घेऊ या.   बहुतेककरून बर्फ रसवंतीवर मिळणार्‍या उसाच्या रसात टाकला जातो. रस अशा ठिकाणी पिण्याआधी स्वच्छतेची खात्री करून घ्या. उसाला अनेकदा बुर्शी लागलेली असते. स्वच्छतेअभावी त्यामुळे अमीबियासिस आणि पेचिस असे जीवघेणे आजार होऊ शकतात.लाल रंगाच्या ..

उच्च रक्तदाबात सांभाळा आहारतंत्र

उच्च रक्तदाबाची समस्या सर्वसामान्य झाली आहे. तरूणांपासून प्रौढांपर्यंत अनेक जण या विकाराने ग्रासलेले असतात. उच्च रक्तदाब आरोग्यासाठी धोकादायक मानला जातो. ह्दयविकार, मेंदूच्या नसा फाटणं (ब्रेन हॅमरेज) यांसारख्या आजारांचा सामना यामुळे करावा लागू शकतो. उच्च रक्तदाबात पथ्यपाण्याला प्रचंड महत्त्व आहे. उच्च रक्तदाबात काय खावं आणि काय टाळावं, याविषयी...  तिखट पदार्थांचं अतिसेवन, अतिरिक्त मद्यपान, आहारातलं अतिरिक्त मीठाचं प्रमाण आणि जंक फूडचा अतिरेक यामुळे उच्च रक्तदाबाची समस्या निर्माण होते. उच्च ..

सामना नकारात्मक विचारांचा...

नैराश्याचा सामना करणार्‍या अनेकांच्या मनात नकारात्मक विचार घर करतात. यामुळे तुमच्या दैनंदिन आयुष्यावर परिणाम होतोच शिवाय टोकाचं नैराश्य येतं. सर्वसामान्य माणासाला नकारात्मक विचारांचा सामना करणं तुलनेने सोपं जातं पण आयुष्यात आधीच नैराश्याशी झुंजणार्‍या लोकांमध्ये नकारात्मक विचारांमुळे अस्वस्थता, अनामिक भीती आणि एकटेपणाची भावना निर्माण होते. नैराश्य आलेल्यांसाठी नकारात्मक परिस्थिती आणि विचारांचा सामना करणं प्रचंड आव्हानात्मक असतं. नैराश्याशी लढताना नकारात्मक विचारांचा सामना कसा करावा याविषयी...&..

तनामनाला ताजेपणा देणारा पदिना

नुसत्या दर्शनाने आणि वासाने मनाला तसेच शरीराला ताजेपणा देणारा पदिना अनेक विकारांवर उत्तम घरगुती हर्बल उपचार ठरू शकतो, याची माहिती अनेकांना असेल. पदिन्याचा ताजा स्वाद आणि सुगंध मेंदूला त्वरित ताजेपणा देतो, याचा अनुभव अनेकांनी अनेकदा घेतलाही असेल. विशेष म्हणजे अनेक अनावश्यक औषधांचे सेवन कमी करण्यास हा अल्पमोली आणि बहुगुणी पदिना फारच उपयुक्त आहे.  संशोधनात असे स्पष्ट झाले आहे की, माणसाची पचनक्रिया सुधारण्यात पदिना महत्त्वाची कामगिरी बजावतो. पोटाच्या विकारांशी लढण्यास तो उपयुक्त आहेच पण बद्धकोष्ठता, ..

उपाशी न राहता असे करा वजन कमी

माणसाचे वजन तो जे काही खाते, त्यामुळे वाढत असते. म्हणून वजन कमी करायचे असेल तर खाणे कमी केले पाहिजे, असे सांगितले जाते आणि बरेच लोक वजन कमी करण्याकरिता उपासमार करायला लागतात. या उपासमारीने कदाचित त्यांचे वजन कमी होतही असेल पण त्यातून इतर अनेक प्रश्न निर्माण व्हायला लागतात. त्यामुळे काही तज्ज्ञांचे मत असे आहे की उपाशी राहून नव्हे तर खाऊनसुद्धा वजन कमी करता येते. त्यांच्या या नव्या संशोधनामुळे लोकांच्या मनात खाऊन वजन कमी करण्याच्या कल्पनेविषयी उत्सुकता निर्माण झाली आहे.   माणसाचे वजन ..

बिनघोर झोपा...

‘तो बिनघोर झोपला होता’ असा एक वाक्‌प्रचार आहे. म्हणजे चोर चोरी करत असताना हा मात्र बिनघोर झोपला होता, असे म्हणतात. यात बिनघोर म्हणजे अत्यंत शांत आणि खोलवर झोप आली होती, असा आहे. याचाच अर्थ जे झोपेत घोरतात ती झोप स्वस्थ नसते. बरे बहुतेक माणसे झोपेत घोरतात अन्‌ त्यांना ते मान्य नसते. त्यांच्या घोरण्याने आजूबाजूच्यांना त्रास होतो अन्‌ मग त्यांना हटकले की ते म्हणतात, ‘‘हट्‌! मी कुठे घोरत होतो?’’ घोरणे या प्रकारावर विनोद करण्यात येतात, मात्र ..

विसराळूपणाची कारणे

अनेकदा आपण आवर्जून लक्षात ठेवेलेल्या लहान सहान कामांचा आपल्याला वारंवार विसर पडतो. इतकेच नव्हे, तर स्वतःच्या खिश्यामध्ये किंवा पर्समध्ये जपून ठेवलेल्या किल्ली, मोबाईल फोन, चष्मा यांसारख्या वस्तू आपला जवळच आहेत, याचा साफ विसर पडून त्या घरभर शोधण्यात आपण हकनाक वेळ वाया घालवतो. अशा घटना प्रत्येकाच्या आयुष्यामध्ये घडतच असतात, पण या वारंवार घडू लागल्या तर मात्र त्याकडे दुर्लक्ष न करता त्यामागे असलेली कारणे विचारात घेणे गरजेचे आहे. असा विसराळूपणा म्हणजे स्मृतिभ्रंश (अम्नेशिया/डीमेन्शिया) नसला, तरी ..

इंटरनेटच्या वापरामुळे...

 इंटरनेटचा वापर प्रचंड वाढला आहे. सोशल नेटवर्किंग किंवा गॅझेट्‌सशिवाय राहणं कठिण झालं आहे. अशा परिस्थितीत इंटरनेटपासून दूर झाल्याने किंवा काही काळ नेटचा वापर न केल्याने हे व्यसन जडलेल्यांना ह्दयाची धडधड वाढणं, रक्तदाब वाढणं अशा समस्या निर्माण होऊ शकतात, असं आढळून आलं आहे. इंटरनेटच्या वापराचे दुष्परिणाम याबाबत संशोधन करण्यात आलं. मोबाईल, लॅपटॉपसारख्या उपकरणांवर सतत अवलंबून असणार्‍यांना त्यापासून दूर केल्यावर अस्वस्थता जाणवते, असं याआधी आढळून आलं होतं. पण या मानसिक अवस्थेसोबतच काही ..

शुगर आणि कोलेस्ट्रॉलवर नियंत्रणासाठी मेथीचे दाणे

मधुमेह आणि हृदयरोग हे सामान्यपणे प्रत्येकच घरांत राहणारे पाहुणे झाले आहेत. घरटी कुणालातरी या रोगांनी ग्रासलेले असते. त्यावर अनेक उपाय सांगितले जातात. नियमीत व्यायाम आणि आहारावर नियंत्रण हे तसे उत्तम उपाय आहे. मग खाण्या-पिण्यात काय असावे, याचाही नेमका विचार करायला हवा. रक्तातील साखरेची किंवा कोलेस्ट्रॉलची उच्च पातळी यांच्यामुळे आरोग्याची इतरही गुंतागुंत होते. हैदराबादच्या राष्ट्रीय पोषाहार संस्थेनं आपल्या संशोधनांमधून निष्कर्ष काढला आहे की, मेथीचे दाणे या दोन्ही समस्यांवर उपयुक्त आहेत. अशा रुग्णांनी ..

गारवा... हवा हवा...

भर उन्हाळ्यात परवा एक रुग्ण लंगडत लंगडत माझ्याकडे आली. अचानकपणे तिचे गुडघे, खांदे, घोटे, मनगटं असे सांधे आखडले होते, सुजले होते आणि खूप दुखायला लागले होते. खरं तर उन्हाळ्यात सूर्य आग ओकत असतो. त्यामुळे वातावरण इतकं तापलेलं असतं की- सहसा शीत गुणाच्या वात दोषाला डोकं वर काढता येत नाही. त्यामुळे हा काही वातविकारांचा काळ नव्हे. हा! आता पूर्वीपासूनच ज्यांना सांधेदुखी आहे, त्यांनी खूप गार पदार्थ खाल्ले, खूप गार पंख्याच्या हवेत िंकवा एसीमध्ये बसले तर वेदना उफाळू शकतात. पण हिला आधी सांधेदुखी नव्हती. नोकरी ..

स्थूलपणा आणि पोषाहार

स्थूलपणा या अवस्थेत शरीरातील वसा ऊतकामधे अतिरीक्त चरबी सर्वसाधारणत: साठत जाते. त्यामुळं आवश्यक वजनापेक्षा 20 टक्के अधिक वजन वाढते. स्थूलपणाचे आरोग्यावर अनेक विपरीत परिणाम होतात आणि त्यामुळं अकाली मृत्यूसुद्धा ओढवू शकतो. स्थूलपणा रक्तातील उच्च कोलेस्टेरॉल, हृदयरोग, मधुमेह, पित्ताशयातील खडे आणि ठराविक प्रकारचे कर्करोग यांना कारणीभूत ठरतो.   कारणे- अतिप्रमाणात खाणे आणि कमी शारीरिक श्रम दोघेही मिळून स्थूलपणा निर्माण करतात.- ऊर्जेचं ग्रहण आणि ऊर्जेचा खर्च यांच्यात तीव्र असमतोल झाल्यानं स्थूलपणा ..

आरोग्यदायी किंलगड बिया

उन्हाळ्याच्या दिवसांत किंलगड हे आवर्जून खाल्ले जाणरे फळ आहे. या फळामध्ये पाण्याची आणि फायबरची मात्रा भरपूर असल्याने उन्हाळ्याच्या दिवसांत हे फळ खाण्याचा सल्ला आहारतज्ज्ञ देतात. पण किंलगड खाताना किंलगडाच्या बिया मात्र आपण काढून टाकत असतो. वास्तविक किंलगडाच्या गराइतक्याच किंलगडाच्या बिया देखील आपल्या आरोग्याला अतिशय लाभदायक आहेत. किंलगडाच्या बियांच्या सेवनाने हृदयाचे कार्य सामान्य राहते, तसेच रक्तदाबही नियंत्रित राहतो. या बियांचे सेवन केसांच्या आरोग्याकरिता ही उत्तम आहे. ज्यांचे केस जास्त गळतात त्यांनी ..

रहस्य मोदींच्या फिटनेसचं

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्त्वाखालील सरकारच्या कारभारातील काही प्रमुख बाबी महत्त्वाच्या ठरल्या. स्वत: नरेंद्र मोदींच्या कामाचा आवाका प्रचंड आहे. ते दिवसातले 16 ते 18 तास काम करतात. त्यांनी या कार्यकाला देशोदेशीच्या यात्रा केल्यात. नरेंद्र मोदींचा उत्साह आणि तंदुुरूस्तीचं आपल्याला खूप कुतुहल वाटतं. मोदींचा दैनंदिन कार्यक्रम कसा असतो? दिवसभराचा उत्साह ते कसा टिकवून ठेवतात? तंदुरूस्तीसाठी ते काय करतात? या प्रश्नांची उत्तरं जाणून घेण्याचा हा एक प्रयत्न...   * रात्री झोपायला उशीर ..

यांचं एकत्रीकरण टाळा

आहाराचा आरोग्यदायी पर्याय म्हणून आपण फ्रूट प्लेटचा पर्याय निवडतो. फ्रूट प्लेटमध्ये विविध गुणधर्मांची फळं असतात. सॅलडमध्येही वेगवेगळ्या गुणधर्माच्या फळभाज्या एकत्र खाल्ल्या जातात. पण विशिष्ट फळं एकत्र खाल्ल्याने पचनसंस्थेच्या तक्रा..

व्यायामात खंड नको

 नवसंशोधन  व्यायामातून घेतलेला छोटासा ब्रेकही आपल्याला महाग पडू शकतो. दररोजच्या व्यायामाचा कंटाळा आला किंवा काही कारणांमुळे व्यायानात खंड पडला तर आरोग्यावर गंभीर परिणाम होऊ शकतात. व्यायामातून घेतलेल्या दोन आठवड्यांच्या विश्रांतीमुळे बीएमआय कमी होणं, चयापचय क्रिया मंदावणं आददी समस्या निर्माण होतात. टाईप २ डायबिटिस, हृदयविकार, उच्च रक्तदाबासारखे विकारही जडू शकतात, असं एका संशोधनातून समोर आलं आहे. नियमित व्यायाम करणार्‍या तंदुरुस्त प्रौढांनी अवघे १४ दिवस व्यायाम केला नाही तर ..

टवटवीत चेहर्‍यासाठी...

टवटवीत चेहर्‍यासाठी.....