संपादकीय

कोण मेलं आपलं?

एखाद्या घटनेकडे बघण्याचे अनेक कोन असू शकतात. त्रिमितीचे गुहितक आता जगात मान्य झाले आहे. मानवी समूहाच्या एकुणातचं जगण्याच्या पायव्याला हात लावणारी आणि माणूस म्हणून जगण्यावर घाला घालणारी घटना घडली की मग त्यावर मंथन सुरू होते. गेल्या आठवड्यात ते व्हावे, अशा घटना घडत गेल्या. गेल्या दोन दिवसांत तर तर्क, बुद्धी आणि भावनांची घुसळण करणार्‍याच घटना घडत गेल्या आहेत. शुक्रवारी हैदराबादच्या बलात्कार प्रकरणातील आरोपींना पोलिसांनी चकमकीत ठार मारल्याची बातमी भल्या पहाटे आली. त्यावर मग समाजमाध्यमांवर चर्चा ..

घोडे अडले कुठे?

मंथनभाऊ तोरसेकर महाराष्ट्रात तीन पक्षांच्या महाविकास आघाडीचे सरकार स्थापन होऊन आता दहा दिवसांचा कालावधी उलटून गेला आहे. त्यावर विधानसभेत विश्वास व्यक्त करण्याची प्रक्रियाही पूर्ण झाली आहे. बहुसंख्य आमदारांनी सरकारच्या बाजूने कौल दिला, म्हणजे जनतेचा विश्वास संपादन झाला, असे मानायची पद्धत आहे. सहाजिकच सरकार स्थिर आहे, असे मानायला हरकत नाही. पण ज्या पद्धतीने सरकार स्थापन झाले व वैधानिक सोपस्कार पूर्ण करण्यात आले, त्यामुळे खरोखरच सरकार स्थिर होत असते काय? तसे असेल तर त्याची प्रचीती सरकारमध्ये सहभागी ..

‘सेक्युलर’मुळे होणारा घोळ...

42 वर्षीय बिंदू अम्मीनी या महिलेने शबरीमलै येथील स्वामी अय्यप्पा मंदिरात प्रवेशाचा प्रयत्न केला. परंतु, तो अय्यप्पा भाविकांनी हाणून पाडल्यानंतर अम्मीनी थेट सर्वोच्च न्यायालयात पोहोचल्या आणि आपल्याला या मंदिरात प्रवेशासाठी पोलिस संरक्षण देण्याची मागणी केली. 5 नोव्हेंबरला सर्वोच्च न्यायालयाने त्यांच्या याचिकेवर निर्णय देताना सरन्यायाधीश शरद बोबडे यांनी सांगितले की, 2018 सालच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या ज्या निर्णयाच्या आधारे अम्मीनी मंदिरात प्रवेश करण्यासाठी पोलिस संरक्षण मागत आहेत, तो निकाल काही अंतिम ..

हैदराबाद चकमकीच्या आनंदाचा अन्वयार्थ!

चौफेर  सुनील कुहीकर गेला पंधरवडाभर गाजलेल्या हैदराबाद बलात्कार प्रकरणातील चारही आरोपी पोलिसांकरवी एन्काऊंटरमध्ये मारले गेल्याची घटना शुक्रवारी पहाटे घडली अन्‌ या लोकशाहीप्रधान देशातील कथित शहाणे अन्‌ वास्तवात जगणार्‍यांच्या विचारशैलीतील दरी कधी नव्हे एवढी उघड झाली. चार आरोपी आणि पोलिसांदरम्यान घडलेली फिल्मी स्टाईलची चकमक खरी असेल, याबाबत शंका मनात असूनही त्या नराधमांना झालेली हीच शिक्षा योग्य असल्याची भावना एकीकडे, पिसाळलेल्या कुत्र्यांना असेच संपवायचे असते असे मानणारा ..

कर्मवीर सुधा मूर्ती...

न मम श्रीनिवास वैद्य  अमिताभ बच्चन यांच्या उपस्थितीमुळे लोकप्रियतेचे शिखर गाठलेला, ‘कौन बनेगा करोडपती’ या कार्यक्रमाच्या या सत्राचे वैशिष्ट्य म्हणजे आठवड्यातून एकदा ‘कर्मवीर’ व्यक्तीला बोलवण्यात येत असे. शेवटच्या कार्यक्रमात इन्फोसिस फाऊंडेशनच्या सुधा मूर्ती यांना पाचारण केले होते. या कार्यक्रमात सुधा मूर्ती व अभिताभ बच्चन यांच्यात जी प्रश्नोत्तरे झालीत, ती अत्यंत प्रसन्न, प्रेरणा देणारी आहेत.   माहिती-तंत्रज्ञान क्षेत्रातील शिखरावरील कंपनी- इन्फोसिसचे ..

अजब तुझे सरकार...

क्रिकेटच्या भाषेत असं म्हणतात, नवा फलंदाज आला की त्याला रुळायला वेळ द्यायला हवा. खेळपट्टीचा मूड आणि त्यानुसार बॉलचा स्विंग यावर त्याचे डोळे खिळायला हवेत... अर्थात, हे चोचले कसोटी क्रिकेटमध्ये चालून जाणारे होते. आताचा जमाना एक दिवसीयच नाही तर थेट वीस-वीसचा आहे. त्यामुळे फलंदाजाला सेट होऊनच खेळपट्टीवर यावे लागत असते. ही गतिमानता केवळ क्रिकेटच्या खेळातच आलेली आहे, असे नाही. ती जीवनाच्या सर्वच अंगात आलेली आहे. गती हे आजच्या जीवनाचे प्राणसूत्र आहे. तुम्ही गतीशी जुळवून नाही घेतले, तर तुमची दुर्गतीच होत ..

बस्तर हत्याकांडाच्या तथ्याचा अन्वयार्थ...

नक्षलवादाचे परिणाम या देशाने भोगलेले आहेत. बॅलेट नव्हे, बुलेटने प्रश्न सोडविण्यावर विश्वास असणार्‍यांचा उच्छादही या देशाने बघितलेला आहे. शांततेने नव्हे, तर िंहसेच्या मार्गाने प्रश्न सोडविण्याच्या मार्गामुळे झालेले देशाचे नुकसानही आपल्यासमोर आहे. हा िंहसेचा मार्ग नक्षलवादी चळवळीने आणि त्यात सहभागी नक्षल्यांनी सोडून द्यावा म्हणून गेल्या काही वर्षांत जोरकस प्रयत्नदेखील झाले असून, त्याला मोठ्या प्रमाणात यशही आले आहे; पण या दरम्यान िंहसाचाराच्या इतक्या क्रूर आणि अंगावर काटे आणणार्‍या घटना घडल्या ..

घुसखोर आणि शरणार्थी...

राष्ट्रीय नागरिकता नोंदणीची प्रक्रिया पूर्ण करण्याची आणि पुढील पाच वर्षांनंतर या देशात एकही घुसखोर शिल्लक राहणार नसल्याची केंद्रीय गृहमंत्र्याची हमी, ऊर अभिमानानं भरून यावा अशी आहे. पण, सार्‍याच बाबी राजकीय चष्म्यातून बघण्याची, जाती-धर्माच्या चाळणीतून चाळण्याची सवय जडलेल्या राजकारण्यांना त्यातील भल्याचा निचोड काढता येईल कसा? परिणाम हा की, देशहिताच्या या उपक्रमाविरुद्ध तुणतुणे वाजविणे त्यांनी सुरू ठेवले आहे. ज्या देशाची फाळणी नेहरू-गांधींसह संपूर्ण कॉंग्रेसच्या सहमतीने धर्माच्या आधारे झाली, त्याच ..

स्फुरण चढावं असं नवं काहीच नाही का?

यथार्थ   श्याम पेठकर  हा थेट प्रश्नच आहे. मग कुणीसे म्हणेल की, देवा प्रश्न का विचारता, उत्तरच द्या ना थेट! स्वातंत्र्यानंतर प्रश्नच पडणे बंद झाले आहे, असे वाटू लागले आहे. एकतर सगळेच आपले झाले. शासक आणि व्यवस्थाही आपलीच. त्यामुळे प्रश्न आपलेच आपल्यांना कसे विचारायचे, ही समाजाची धारणा झाली असावी. नंतर हळूहळू नव्या व्यवस्थेने पकड घेतली. कुठल्याच व्यवस्थेला प्रश्न विचारलेेले आवडत नाही. प्रश्न विचारण्याची क्षमता असलेली माणसेही आवडत नाहीत. मग व्यवस्था- अगदी ती कुटुंबव्यवस्थाही असो- ..

औपचारिकच; पण...

परवा विधानसभेचे बहुमत सिद्ध करणारे अधिवेशन संस्थगित करण्याच्या वेळी दिवसभर जी भाषणांची दळणे दळली गेली, ती भाषणे, या सभागृहात वाक्‌चातुर्याने डबडबलेली नेतेमंडळी आहेत, हे सांगून जाणारी होती. राजकारण सोडून त्यांचे एकमेकांशी कसे छानसे संबंध आहेत, हेही दिसून आले. नवे मुख्यमंत्री आणि विरोधी पक्षनेते यांची प्रगाढ मैत्री नव्या रूपात पुन्हा एकदा प्रवाहित होताना दिसली. महाराष्ट्राच्या विधिमंडळात आणि एकूणच राजकारणात वक्तासहस्रेषु म्हणावीत अशी बरीच नेतेमंडळी होती आणि आहेतही. या नेतेमंडळीचा खुमासदार कलगीतुरा ..

गॅब्रिएल आर्मीच्या स्थापनेवरून वादंग

 तिसरा डोळा   चारुदत्त कहू  जालंधरचे माजी बिशप फ्रँको मुलक्कल यांच्यावर झालेला बलात्काराचा आरोप, कार्डिनल जॉर्ज मॅलेनचेरी यांच्याविरुद्ध असलेला जमीन बळकावण्याचा आरोप तसेच ऑर्थोडॉक्स आणि जॅकोबाईट गटांमध्ये सत्तेच्या खुर्चीवरून सुरू असलेल्या संघर्षामुळे केरळमधील ख्रिस्तानुयायी सध्या विचलित झाले आहेत. अशात केरळमध्ये गॅब्रिएल आर्मीसारख्या निवृत्त लष्करी सैनिक आणि पोलिस अधिकार्‍यांच्या एका संघटनेचा उदय झाल्याने तिच्या औचित्याबद्दल प्रश्नचिन्ह उपस्थित होऊ लागले आहेत. धर्म..

घोडे गंगेत न्हाले, पण...!

उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्वातील महाविकास आघाडीने विधानसभेत आपले बहुमत सिद्ध केले. अपेक्षेप्रमाणे बहुमत सिद्ध केल्यामुळे उद्धव ठाकरे सरकारचे घोडे गंगेत न्हाले. पण त्यांच्या सरकारचा पुढील प्रवास सोपा नाही, याचा अनुभव ताज्या घटनाक्रमाने आला आहे. विश्वासदर्शक प्रस्तावाच्या बाजूने 169 मते पडली. भाजपाने सभात्याग केल्यामुळे विरोधात एकही मत पडण्याचा प्रश्नच नव्हता. असदुद्दिन ओवैसी यांचा एआयएमआयएम, राज ठाकरे यांचा मनसे आणि माकपाने तटस्थ राहण्याची भूमिका घेतली. विश्वासदर्शक प्रस्ताव पारित झाल्यामुळे उद्धव ठाकरे ..

न्यायपालिकेचे सरकारांना तडाखे!

दिल्ली दिनांक रवींद्र दाणी   ‘राष्ट्रपती म्हणजे काही राजे, महाराजे नाहीत,’ हे विधान आहे अमेरिकेच्या एका न्यायाधीशाचे! राष्ट्रपती डोनाल्ड ट्रम्प यांना तडाखा लगावताना न्या. जॅकसन यांचे हे विधान ट्रम्प अनेक वर्षे विसरणार नाहीत.  देशादेशांमध्ये न्यायालये महत्त्वाचे निवाडे देत आहेत. भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने काही दिवसांपूर्वी एक ऐतिहासिक निवाडा देत, वादग्रस्त अशा राम जन्मभूमी-वादग्रस्त ढाचा प्रकरणाचा फार चांगल्याप्रकारे समारोप केला. सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेल्या ..

आणखी एक निर्भया...

घटना घडून गेल्यावर आक्रोश करायचा, अगतिकता व्यक्त करत कुणावर तरी आगपाखड करायची की घटना घडण्याच्या आधी सावधानता बाळगायची, हा प्रश्न हैदराबादसारख्या घटना घडून गेल्यावर हमखास पडतो. दिल्लीच्या निर्भया प्रकरणानंतर या प्रसंगांवर खूप मोठी आणि सखोल चर्चा झाली. देशभर आक्रोशही निर्माण झाला होता. त्यानंतर पुन्हा सगळेच कसे शांत झाले. अशा घटना घडल्या की समाजमन सुन्न होते. एक असुरक्षिततेची भावना पसरते आणि ही आग आपल्या घरापर्यंत येऊ नये म्हणून लोक रस्त्यावर उतरतात. ‘आमच्याही पोटी लेकीबाळी आहेतच की!’ असेच ..

आकड्यांची लोकशाही

मंथन भाऊ तोरसेकर   प्रेमात पडणे सोपे असते आणि त्यातून उद्भवणार्‍या संबंधांना व नात्याला निभावणे अतिशय कठीण काम असते. राजकारणात सत्ता संपादनाचा हेतू बाळगूनच विविध नेते व पक्ष आखाड्यात उतरत असतात. पण सत्तेची खुर्ची प्रत्येकाला मिळतेच, असे नाही. पण ज्याला मिळते, त्याच्यासाठी तो डोक्यावरचा काटेरी मुकूट असतो. तो मिळेपर्यंतच त्याचे कौतुक असते. जेव्हा चहूकडून ते काटे टोचायला लागतात, तेव्हा जीव मेटाकुटीला येत असतो. शिवसेनेला आता तेच धडे नव्याने गिरवायचे आहेत. दोन दशकांपूर्वी मनोहर जोशी ..

ऐंशी तासांच्या सरकारचे कवित्व!

चौफेर सुनील कुहीकर  विधानसभा निवडणुकीच्या मतमोजणीनंतरचे सुमारे महिनाभराचे राजकीय नाट्य संपून राज्यात नवे सरकार स्थापन झाले. नव्या सरकारसमोर बहुमत सिद्ध करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या संख्याबळाच्या गणिताचे फारसे कुठले आव्हान नाही. एकूणच महाराष्ट्रातील सरकार तरण्याचे, चालण्याचे संकेत पुरेसे स्पष्ट झालेले असतानाही, भाजपाने अजित पवारांच्या साह्याने स्थापन केलेल्या ऐंशी तासांच्या सरकारचे कवित्व मात्र काही केल्या अजुनही संपत नाहीय्‌. मोठ्या पवारांना विश्वासात न घेता अजित पवारांच्या शब्दावर ..

स्वामिनिष्ठेचे ओंगळवाणे प्रदर्शन...

फक्त जिभेलाच हाड असलेल्या संजय राऊत यांनी सांगितले होते की, महाराष्ट्राच्या स्वाभिमानासाठी आम्ही कॉंग्रेस व राष्ट्रवादी कॉंग्रेससोबत सरकार स्थापन करीत आहोत. गुरुवारी संध्याकाळी केशरी रंगाची उधळण करत अस्ताला जाणार्‍या सूर्याच्या साक्षीने मुंबईच्या शिवाजी पार्क मैदानावर उद्धव ठाकरे यांचा मुख्यमंत्रिपदाचा जो शपथविधी सोहळा झाला, त्यात जे लाचारीचे प्रदर्शन झाले, त्यालाच महाराष्ट्राचा स्वाभिमान म्हणायचा का? याचे उत्तर आता शोधले पाहिजे. हा स्वाभिमान असेल तर मग गपचिपच राहायला हवे. या शपथविधी कार्यक्रमात ..

बाजवा बनले ‘शटलकॉक!’

न ममश्रीनिवास वैद्य   पाकिस्तानच्या निर्मितीपासूनच तिथे लष्कर हेच सर्वशक्तिमान राहिले आहे. लष्कर म्हणेल तो पंतप्रधान होतो, अशी स्थिती असताना, सध्या तिथे लष्करप्रमुखाचे पद वादाच्या भोवर्‍यात सापडणे, ही घटना अभूतपूर्व मानावी लागेल. सध्या पाकिस्तानचे लष्करप्रमुख जनरल कमर जावेद बाजवा आहेत. ते 29 नोव्हेंबरला निवृत्त होणार होते. परंतु, या बाजवांना इम्रान खान यांच्या विद्यमान सरकारने 19 ऑगस्ट रोजी एकदम तीन वर्षांची मुदतवाढ देऊन टाकली. या मुदतवाढीला ज्युरिस्ट फाऊंडेशनच्या रियाझ हनिफ राही यांनी ..

उद्धव सरकार पुढील आव्हाने...

राज्य विधानसभेच्या निवडणुकीचा निकाल जाहीर होऊन महिना झाल्यानंतर, शिवसेनेचे पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्वाखालील महाराष्ट्र विकास आघाडी सरकारचा शपथविधी शिवतीर्थावर पार पडला. शिवसेना, काँग्रेस, राष्ट्रवादी काँग्रेसचे दिग्गज नेते आणि देशभरातील भाजपेतर राज्यांमधील सरकारांच्या प्रतिनिधींनी आजच्या शपथविधीला आवर्जून उपस्थित लावली, नव्हे, तशी व्यवस्थाच केली गेली होती. 24 ऑक्टोबरच्या निवडणूक निकालांच्या परिणामांनंतर राज्यातील राजकारणाला जितकी वळणे आली तितकी कदाचितच इतरत्र कधी अनुभवायला आली असतील.  ..

शिवसैनिकाला पालखीत बसवणार होतात ना?

महाराष्ट्रातील जनतेने ज्यांना कौल दिला होता, त्या भाजपा-शिवसेना आणि मित्रपक्षांच्या महायुतीचेच सरकार सत्तेत येणे अपेक्षित असताना, प्रत्यक्षात अभद्र आघाडीचे सरकार सत्तारूढ होणार, हे स्पष्ट झाले आहे. आपल्या हयातीत शिवसेनाप्रमुख दिवंगत बाळासाहेब ठाकरे यांनी सातत्याने कॉंग्रेस-राष्ट्रवादी कॉंग्रेसला गाडण्याची भाषा केली होती. आयुष्याच्या अखेरपर्यंत बाळासाहेबांनी या दोन्ही विरोधकांना गाडण्यासाठी संघर्ष केला. त्या संघर्षात ते 1995 साली यशस्वीही झाले होते. त्यानंतर हयात असेपर्यंत त्यांनी कॉंग्रेस-आघाडीला ..

पायवाटेवर थंडी आता भेटू लागली आहे...

यथार्थ श्याम पेठकर  शरदातलं चांदणं गोठवून घरातल्या फुलदाणीत सजवून ठेवता येत नाही, पण ते श्वासात पेरून घेता येतं. चांदणं असं श्वासात पेरलं की नजर फुलून येते. भाव सुगंधी होतात अन्‌ कार्तिकातला काकडा संपून हेमंतातलं काकडणं सुरू झालं तरी ते हे काकडणं सुसह्य असतं. कार्तिकातल्या अमावास्येनंतर येणारी पौर्णिमा अधिकच उजळून आलेली असते. विशेष म्हणजे तिला सीतेच्या अग्निपरीक्षेचे संदर्भ असतात. ती साध्वी जळून उजळली. तिची पौर्णिमा झाली. अमावास्येच्या दिव्यात उजळणार्‍या रात्री मग कार्तिक ..

याचसाठी केला होता सारा अट्‌टहास...

महाराष्ट्रातील तमाम जनतेला आश्चर्याचा धक्का देत, भाजपा-राष्ट्रवादीच्या सहकार्यातून स्थापन झालेले सरकार, अजित पवारांनी माघार घेतल्यानंतर अवघ्या तीन दिवसांत कोसळले. खरंतर शिवसेनेने सोबत येण्यास नकार दिल्यानंतर, पुरेसे संख्याबळ नसल्याने आपण सरकार स्थापन करू शकणार नाही, असा निरोप भाजपा नेत्यांनी राज्यपालांना अधिकृत रीत्या दिला होता. परंतु, नंतरच्या काळात अजित पवारांनी राष्ट्रवादीच्या पािंठब्याचे पत्र सादर केल्याने, संख्याबळाचे गणित जुळले. बहुमताचा आकडाही त्यातून गाठता येणार असल्याने सरकार स्थापनेचा अडसर ..

गोष्टी तशा छोट्याच; पण...

कधीकधी असं होतं ना, की डोस्क खराबं होतं. काही केल्या पेच सुटत नाही. बरं, त्यात आपलं काहीच नसतं. या अवस्थेला आजच्या लोकभाषेत, ‘लेना ना देना, फिरभी...’ असे म्हणतात. तशी लोकभाषेत त्यासाठी एक म्हण आहे, ‘घेनं ना देनं, फुक्कट कंदी लावनं...’ तर हे असं होतं कधीकधी सार्वजनिक जीवनात. राज्यातल्या राजकीय घडामोडींमुळे एक प्राध्यापक हृदयविकाराचा झटका आल्याने गंभीर झाल्याची परवा बातमी होती. जे व्हायचे ते होणारच असते. आपण त्यात काहीच करू शकत नाही अन्‌ जे होतेय्‌ ते आपण केल्याने ..

उ:शापाच्या प्रतीक्षेत शापित स्पेन!

आंतरराष्ट्रीय  वसंत गणेश काणे  10 नोव्हेंबर 2019 ला स्पेनमधील 14 वी निवडणूक पार पडली. तसे स्पेन हा देश आज वृत्तक्षेत्रात फारसा गाजताना दिसत नाही. पण त्याचे न गाजणे हेच तर एक महत्त्वाचे वृत्त नाहीना, असे म्हणण्याची वेळ आली आहे. तसे पाहिले तर एकेकाळी स्पॅनिश आर्माडाचा दरारा ब्रिटिश आरमाडापेक्षा जास्त होता. जगात ठिकठिकाणी त्यांच्या वसाहती होत्या. स्पॅनिश भाषा बोलणार्‍यांची संख्या जगात फार मोठी आहे. दोन मराठी भाषक मुलं जशी आपापसात हिंदीत बोलतात, त्याप्रमाणे अमेरिकेत अनेक ठिकाणी ..

प्राथमिक शिक्षण मातृभाषेतूनच मिळावे!

प्राथमिक शिक्षण तेलगूऐवजी इंग्रजी भाषेतून देण्याच्या, मुख्यमंत्री जगनमोहन रेड्‌डी यांच्या निर्णयामुळे सध्या आंध्रप्रदेशमध्ये वादळ उठले आहे. तेलगू देसम्‌चे नेते आणि राज्याचे माजी मुख्यमंत्री एन. चंद्राबाबू नायडू यांच्यासह अनेक नेत्यांनी राज्य शासनाच्या या निर्णयाला विरोध केला आहे. पुढील शैक्षणिक सत्रापासून वर्ग एक ते सहापर्यंतच्या प्राथमिक शिक्षणाची भाषा इंग्रजी करण्याचा निर्णय जगनमोहन रेड्‌डी यांनी घेतला आहे. गेल्या चार वर्षांपासून राज्यात सातवी ते दहावीपर्यंतचे शिक्षण इंग्रजी भाषेतून ..

युतीचा रेशीमबंध सुटला!

दिल्ली दिनांक  रवींद्र दाणी    अमेरिका हे जगातील एक बलाढ्य राष्ट्र तर इस्रायल हे एक चिमुकले राष्ट्र! इस्रायल हा काही अमेरिकेचा ‘ट्रेड पार्टनर‘ नाही वा स्ट्रेटेजिक पार्टनर नाही. मात्र, तरीही अमेरिकेसाठी हा देश विशेष आहे. या दोन्ही देशांना बांधणारा दुवा आहे- ज्यु धर्म! अमेरिका-इस्रायल संबंधात चढ-उताराचे क्षण अनेकदा आले. अमेरिकेत रिपब्लिकन राष्ट्रपती असताना, अमेरिका-इस्रायल संबंधात उत्साह येतो. मात्र, डेमोक्रॅट सत्तेवर आल्यावर त्यात काहीसा थंडपणा येतो. मात्र, ..

कुणी खुपसला जनादेशाच्या पाठीत खंजीर?

राजकारण बहुत करावे, परंतु कळोच न द्यावेेंपरपिडेवरी नसावे, अंत:करणेंधटासि आणावा धट, उद्धटासि उद्धटेंखटनटासि खटनट, अगत्य करीजैसाचि तैसा भेटे, तेव्हा मज्यालसि थाटेेंइतुके होये परि धनी कोठे, दृष्टीस न पडेेंसमर्थ रामदास स्वामींनी शेकडो वर्षांपूर्वी जे म्हटले होते, त्याचीच प्रचीती आज महाराष्ट्र घेतो आहे. राजकारणात आणि क्रिकेटमध्ये सगळेच अनिश्चित असते, असे मध्यंतरी केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी म्हणाले होते, त्याचाही अनुभव राज्यातील जनता घेते आहे. देवेंद्र फडणवीस यांनी शनिवारी सकाळी दुसर्‍यांदा महाराष्ट्राच्य..

नवी समीकरणे...

पत्रकारितेत किंवा राजकीय विश्लेषणात नवनवी समीकरणे मांडली जात असतात. विधानसभा निवडणुकीनंतर महायुती शिवसेनेने मोडून मुख्यमंत्रिपद मिळवण्यासाठी नवे राजकीय समीकरण उभे केले आहे. त्याचे अर्थातच पत्रकारांना कौतुक असल्यास नवल नाही. आजवर ज्या पक्षांनी परस्परांचे शत्रुत्वच केले, त्या पक्षांनी एकत्र येऊन सत्तास्थापना करणे, हे नवेच अतर्क्य समीकरण असते. पण, राजकीय घडामोडीमध्ये वा प्रक्रियेमध्ये एका बाजूचे नवे समीकरण उभे राहात असताना; पलीकडे दुसरेही समीकरण आकार घेत असते. सहसा असे समीकरण तत्काळ नजरेत भरणारे नसते, ..

वाहतूक क्रांतीचे स्वागत!

 येत्या 1 डिसेंबरपासून देशभरातील सर्व टोलनाक्यांवर ‘फास्टॅग’ अनिवार्य होणार असल्याची घोषणा, केंद्रीय भूपृष्ठ वाहतूक मंत्री नितीन गडकरी यांनी केली आहे. कुठलीही नवी योजना जाहीर झाली की, त्याची खुसपटे काढण्याची काहींना खोडच असते. तसेही या योजनेची खुसपटे काढणे आता लवकरच सुरू होतील. हे सर्व चालणारच. परंतु, गेल्या पाच वर्षांपासून आपल्या देशात दळणवळणाच्या क्षेत्रात एक क्रांती घडत आहे, याकडे मात्र फारसे कुणाचे लक्ष दिसत नाही. त्या क्रांतीचा फार वरचा टप्पा म्हणजे सर्व टोलनाक्यांवर ‘फास्टॅग..

एनआरसीचे सशक्त पाऊल!

जगातील कुठल्याही देशात जा, तेथे त्या त्या देशाची नागरिकता कोणत्या आधारावर ठरावी, याचे काही निकष, कायदेकानून ठरले असून, त्यानुसार कोणता नागरिक देशाचा रहिवासी असायला हवा आणि नको, हे ठरते आणि त्यानुसार त्याची नोंदही सरकारदरबारी होते. पुढे नागरिकांना मिळणारे विशेषाधिकार याच नागरिकता रजिस्टरनुसार ठरतात. जसे कुणाला मतदानाचा अधिकार द्यायचा, कुणाला शिष्यवृत्ती द्यायची, कुणाला निवडणुकीत उभे राहण्याचा अधिकार द्यायचा, कोण देशातील संवैधानिक पदांसाठी पात्र ठरू शकतो वगैरे वगैरे. पण, भारतात कोणता भारतीय नागरिक आणि ..

डॉ. फिरोज खान नियुक्तीचा वाद...

न मम् श्रीनिवास वैद्य  बनारस हिंदू विद्यापीठात प्रा. फिरोज खान यांची संस्कृत विभागात सहायक प्राध्यापक म्हणून झालेली नियुक्ती सध्या वादाच्या भोवर्‍यात सापडली आहे. फिरोज खान यांच्या नियुक्तीला विरोध करीत विद्यार्थी आंदोलन करत आहेत. आता, नाव फिरोज खान, त्यातच ते संस्कृतचे पंडित आणि विद्यार्थ्यांचा विरोध... हे तीन मुद्दे एकत्र आल्यावर सेक्युलर विद्वान, पत्रकार यात कुदणारच ना! लगेच हिंदूंना सर्वसमावेशकतेचे, सहिष्णुतेचे, गंगा-जमनी संस्कृतीचे ज्ञान पाजणे सुरू झाले. यात, फाजील सहिष्णुतेच्या प्रभावाखाली ..

रात्रंदिन आम्हा क्रिकेटचा आनंद!

आशिया खंडात, त्यातल्या त्यात भारत देशात लोकांना क्रिकेटचे फार वेड आहे. आज क्रिकेट हा खेळ खेळणार्‍या देशांमध्ये सर्वाधिक देश आशिया खंडातील आहेत. यात भारतासह पाकिस्तान, बांगलादेश, श्रीलंका हे प्रमुख देश असून, अलीकडेच संयुक्त अरब अमिरातचा संघही दणकेबाज कामगिरी करीत आहे. अशा या क्रिकेटने गेल्या अनेक वर्षांपासून व्यावसायिकतेची कास धरल्यामुळे, आज विविध देशांमध्ये क्रिकेट संघटनांप्रमाणेच राज्यांमधील संघटनाही आर्थिकदृष्ट्या मजबूत झाल्या आहेत. आधी कसोटी क्रिकेटचा जमाना होता. या काळात, लवकरच मर्यादित ..

उद्धवा, अजब तुझे (न आलेले) सरकार...!

दिल्ली वार्तापत्रश्यामकांत जहागीरदार संसदेचे हिवाळी अधिवेशन सुरू झाले आहे, पण संसदभवनाच्या कॉरिडॉरमध्ये सर्व पक्षांचे खासदार आणि पत्रकार एकच प्रश्न एकदुसर्‍याला विचारत आहेत, तो म्हणजे महाराष्ट्रात सरकार कधी बनणार आणि कुणाचे बनणार? या प्रश्नाचे उत्तर राष्ट्रवादी कॉंग्रेसचे सर्वेसर्वा शरद पवार सोडून सध्यातरी कुणाचजवळ नाही!   राज्यात स्थापन होणार्‍या कोणत्याही सरकारमध्ये शरद पवार यांची भूमिका प्रमुख राहणार आहे. मग ते सरकार कॉंग्रेस, राष्ट्रवादी कॉंग्रेस आणि शिवसेनेचे असो, ..

...तर लोकशाही अधिक प्रगल्भ होईल!

राज्यसभा हे संसदेचे वरिष्ठ सभागृह आहे आणि आपल्या संसदेची शानही आहे. त्यामुळे राज्यसभेचे वेगळे महत्त्वही आहे. राज्यसभेला वरिष्ठ सभागृहाचा दर्जा मिळाला आहे. तो घटनात्मक आहे. राज्यसभेत थेट जनतेतून निवडून आलेले सदस्य नसतात. ते आमदार आणि खासदारांकडून निवडले जातात, तसेच काही सदस्यांची नियुक्ती ही राष्ट्रपतींकडून केली जाते. राज्यसभा हे वरिष्ठ सभागृह असले तरी त्यात सगळेच ज्येष्ठ नागरिक असतात, असे समजण्याचे कारण नाही. पण, जे सदस्य राज्यसभेवर निवडून येतात वा नियुक्त केले जातात, ते अनुभवी असतात, विविध क्षेत्रातील ..

दिवस राज्य नाट्य स्पर्धांचे...

यथार्थ  श्याम पेठकर आता राज्यात इतका गंभीर प्रश्न निर्माण झाला आहे. सरकार स्थापन करण्याच्या नुसत्या तालमीच सुरू आहेत. आता आजची रंगीत तालीम आहे आणि मग प्रयोगच, असे सांगण्यात येते. शरद पवार सोनियांना भेटणार आणि मग सरकारची घोषणाच, असे वातावरण तयार केले जाते. सोनियांच्या दारून निघालेले पवार मात्र मिस्कीलपणे पत्रकारांच्या रेवड्या उडवितात. पत्रकारांचे ठीक, पण राज्यातल्या जनतेचे काय? ज्यांनी मते दिली त्या मतदारांचे काय? शेतकर्‍यांचे काय? ...असे अनेक गंभीर प्रश्न असताना, संपादकीय स्तंभातली ..

जेएनयूमधील आंदोलन कुणाविरुद्ध?

तिसरा डोळाचारुदत्त कहू कन्हैयाकुमार, उमर खालिद, शहेला रशिद आदी डाव्या विचारांच्या युवा नेत्यांच्या देशविरोधी कृत्यांमुळे गाजलेले दिल्लीतील जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठ (जेएनयू) पुन्हा एकदा गेल्या आठवड्यांत विद्यार्थ्यांच्या झालेल्या तथ्यहीन आंदोलनामुळे चर्चेच्या केंद्रस्थानी आले आहे. त्यावेळी ‘भारत तेरे टुकडे होंगे, इन्शा अल्ला, इन्शा अल्ला’, ‘हमे चाहिये आजादी’ या नार्‍यांनी गाजलेले आंदोलन यंदा संघ परिवारातील संस्थांवरील आगपाखडीमुळे गाजत आहे. या आंदोलनात उडी घेणार्‍या ..

बरेच झाले युती तुटली...

ही केवळ राजकीय भावनानाही तर जनभावनाही झालेली आहे. हिंदुत्वाच्या मुद्यावर जवळपास तीन दशक चाललेली भाजपा आणि शिवसेना युती शिवसेनेच्या सत्तेसाठी हपापलेल्या भूमिकेमुळे अखेर तुटली आहे. असुसंस्कृत आणि अविवेकी मित्रापेक्षा सभ्य विरोधक परवडले, या न्यायाने युती तुटल्यावर भाजपा कार्यकर्तेच नाही तर सामान्य जनतेही हीच भावना आहे. परवा आदरणीय बाळासाहेब ठाकरे यांच्या स्मृतिदिनाला त्यांना अभिवादन करण्यासाठी भाजपा नेते देवेंद्र फडणवीस गेल्यावर तिथे शिवसैनिकांनी जी काय शेरेबाजी केली, त्यानंतर तर ‘बरेच झाले वेगळे ..

राज्यपालांची भूमिका दिलासा देणारी!

महाराष्ट्रात यंदा ओला दुष्काळ पडला आहे. शेती आणि शेतकर्‍यांचे प्रचंड नुकसान झाले आहे. या नुकसानीमुळे शेतकरी हवालदिल झाला असतानाच राज्यात सरकारही स्थापन होताना दिसत नाहीय्‌. शिवसेनेच्या बालहट्टापायी महायुतीला बहुमत मिळूनही सरकारची स्थापना झाली नसताना महाराष्ट्रातील शेतकर्‍यांना मदत देणार कोण आणि ती कशी देणार, असा प्रश्न उपस्थित झाला होता. माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी परिस्थितीचे गांभीर्य ओळखून राज्यपाल भगतिंसह कोश्यारी यांची भेट घेतली. शेतकर्‍यांच्या परिस्थितीबाबत ..

नव्या सरन्यायाधीशांचे स्वागत!

दिल्ली दिनांक रवींद्र दाणी  नागपूर निवासी न्या. शरद बोबडे आज देशाचे 47 वे सरन्यायाधीश म्हणून शपथ घेत आहेत. एक भला माणूस, एक सरळ माणूस अशी प्रतिमा असलेले न्या. बोबडे यांचा कार्यकाळ चांगला मोठा राहणार आहे आणि त्यांच्यावर, देशाच्या न्यायपालिकेसमोरील आव्हाने हाताळण्याची जबाबदारी राहणार आहे. मावळते सरन्यायाधीश न्या. रंजन गोगोई यांनी आपल्या कार्यकाळाच्या शेवटच्या दिवसात जे निवाडे दिले, ते न्यायपालिकेची प्रतिमा उंचावणारे ठरले. त्यातील एक महत्त्वाचा निवाडा होता- सरन्यायाधीशांचे कार्यालय ..

या बांधावर...

कशाही गोष्टींची सवयच होऊन जात असते. किती लवकर सवयींचे व्यसन होईल, याचा काहीच नेम नसतो. नेम वरून तुम्हाला बाण अन्‌ मग पुन्हा बाणाचा नसत्या ठिकाणी लागलेला नेम आठवत असेल तर त्यात आमचा काहीही दोष नाही. आम्ही थेट अर्थाने नेम हा शब्द वापरला आहे... तर, मंडळी सवय आणि व्यसन यात फार काही अंतर नसते. मग ती माणसं असो की निसर्ग असो. निसर्ग आणि पर्यावरणालाही काही सवयी लागत असतात आणि त्यांचे व्यसन होत असते. व्यसन ही नैसर्गिक बाब आहे. म्हणजे निसर्गालाही व्यसन लागू शकते. अशी व्यसनं आम्हीच माणसांनी निसर्ग- पर्यावरणाला ..

वैचारिक अगतिकता

मंथनभाऊ तोरसेकर  विधानसभेच्या निकालानंतर महाराष्ट्रातील राजकारणाचे जे विचित्र वळण घेतले आहे, त्यामुळे विविध राजकीय पक्षांची सत्तालालसा चव्हाट्यावर आलेलीच आहे. पण त्याहीपेक्षा आपला बुद्धिवादी वा वैचारिक टेंभा मिरवणार्‍यांची लज्जास्पद अवस्था करून टाकली आहे. आधी सरसकट पुरोगामित्व म्हणून हिंदुत्ववादी संघटना संस्थांची टिंगल वा हेटाळणी करण्याचा सुलभ मार्ग त्यांना उपलब्ध होता. कारण, हिंदुत्व आणि पुरोगामी अशा दोन गटात राजकारण विभागले गेले होते. पण निकालानंतर शिवसेनेने मुख्यमंत्रिपद मिळावे म्हणून ..

हात दाखवून अवलक्षण!

झोपेतही राफेल राफेलचा जप करणारे कॉंग्रेसचे माजी अध्यक्ष राहुल गांधी अखेर खोटे ठरले आहेत. राफेल ही लढाऊ विमानं खरेदी करताना कोट्यवधी रुपयांचा घोटाळा झाल्याचा आरोप राहुल गांधी यांनी केला होता. लोकसभा निवडणुकीच्या आधीपासूनच त्यांनी राफेलचा जप करायला सुरुवात केली होती. संसदेच्या शेवटच्या अधिवेशनात तर त्यांनी बेंबीच्या देठापासून बोंबलत, न झालेल्या घोटाळ्याबाबत आवाज उठवला होता. त्यानंतर लोकसभेच्या निवडणुका जवळ आल्या असताना आणि प्रत्यक्ष निवडणुकीच्या प्रचारातही राफेल खरेदी व्यवहारात घोटाळा झाल्याचा आरोप ..

एक धडा पत्रकारितेसाठीही...!

चौफेर   सुनील कुहीकर   बर्‍याच दिवसांपूर्वीची गोष्ट आहे. कुठलासा एक कार्यक्रम सुरू होता. पत्रकारदिनाचाच असावा बहुधा. मंचावर एक उच्च पदस्थ पोलिस अधिकारी प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित होते. पत्रकारच आयोजक असल्याने मंचासमोरील खुर्च्यांवरची गर्दीही दखलपात्र ठरावी अशीच होती. कार्यक्रमपत्रिकेतील क्रमानुसार पाहुण्यांचे भाषण सुरू झाले. आजच्या पत्रकारितेचे तंत्र कसे बिघडलेले आहे इथपासून, तर पीतपत्रकारितेच्या वाढलेल्या प्रादुर्भावापर्यंत सार्‍याच मुद्यांना स्पर्श करीत ..

शस्त्र नव्हे, साधन!

लोकशाहीमध्ये नवे कायदे तयार होणे आणि कालबाह्य रद्दबातल होणे, ही निरंतर प्रक्रिया आहे. नवनवे शोध जसे लागतात, तंत्रज्ञान जसे बदलते, तसे नवे कायदे अस्तित्वात येतात. त्याची आव्हानेही उभी ठाकतात आणि त्यावर मात करण्यासाठी सर्व संबंधितांना कायद्याच्या कक्षेत आणण्याच्या उपाययोजनाही केल्या जातात. त्याच धर्तीवर सरन्यायाधीशांचे कार्यालय सार्वजनिक आस्थापना असल्याने ते माहिती अधिकाराच्या (आरटीआयच्या) कक्षेत आणण्याबाबतचा ऐतिहासिक निर्णय देऊन, सर्वोच्च न्यायालयाने हा कायदा अधिक बळकट करण्याच्या दिशेने आणखी एक पाऊल ..

जनादेश पायदळी तुडविणार्‍यांना शुभेच्छा!

शेवटी महाराष्ट्र राष्ट्रपती राजवटीखाली आलाच! एक अपरिहार्य दुर्दैव इथल्या जनतेच्या वाट्याला आले. कुणाची मुजोरी, कुणाचा दुराग्रह, कुणाचा बालहट्‌ट, कुणाचे राजकारण, कुणाचे षडयंत्र त्यासाठी कारणीभूत ठरले, हा भाग अलहिदा! पण, कुणाच्यातरी सत्तापिपासू भूमिकेचा दुष्परिणाम, जरासाही दोष नसलेल्या जनतेच्या माथी मारला गेला, हे मात्र खरं. सर्वात मोठा पक्ष विरोधी बाकांवर अन्‌ विचारधारेपासून तर कार्यपद्धतीपर्यंत कशाचबाबतीत एकमेकांशी ताळतंत्र न जुळणारे तीन छोटे छोटे पक्ष एकत्र येऊन सरकार स्थापन करण्याची ..

झारखंडमध्ये भाजपासमोर आव्हान!

दिल्ली वार्तापत्र श्यामकांत जहागीरदार   झारखंडमध्ये 30 नोव्हेंबरपासून 20 डिसेंबरपर्यंत 5 टप्प्यांत विधानसभा निवडणुका होणार आहेत. 23 डिसेंबरला मतमोजणी होऊन राज्यातील जनतेचा कौल कुणाला मिळाला, हे स्पष्ट होणार आहे.  झारखंड हे आदिवासीबहुल तसेच नक्षलप्रभावित राज्य आहे, त्यामुळे 81 जागांसाठी 5 टप्प्यांत विधानसभा निवडणूक घ्यावी लागत आहे. झारखंड हे देशातील सर्वात तरुण राज्य म्हणावे लागेल. अटलबिहारी वाजपेयी यांनी पंतप्रधान असताना 2000 मध्ये देशात झारखंड, छत्तीसगड आणि उत्तराखंड अशा ..

साहसे श्री: प्रतिवसति।

चंद्रपूर व यवतमाळ जिल्ह्यांतील काही शेतकर्‍यांनी एकत्र येऊन कांचनी फार्मर प्रोड्युसर कंपनी स्थापन करून, शेतकर्‍यांना शेतमालाचा उचित भाव देण्याचा संकल्प सोडला आहे. गेल्या वर्षी या कंपनीने 5 हजार शेतकर्‍यांकडून 60 हजार क्विंटल धान्य खरेदी करून ते विकले व मोठा नफा कमविला आहे. शेतमालाला भाव नाही, असे रडगाणे गात न बसता त्यांनी चाकोरीबाहेर जाऊन धाडस दाखविले, त्याबद्दल त्यांचे अभिनंदन! पहिल्याच वर्षी त्यांना मिळालेल्या प्रतिसादाने उत्साहित होऊन आता ही कंपनी शेतमालावर प्रक्रिया करून शेतमालाचे ..

कोवळी उन्हं हळवी होण्याचे दिवस...

कोवळी उन्हं हळवी होण्याचे दिवस.....

शेषन आणि निवडणूक सुधारणा

देशातील निवडणूक प्रणालीत आमूलाग्र परिवर्तन घडवून आणणारे माजी मुख्य निवडणूक आयुक्त टी. एन शेषन यांच्या निधनाने एका शिस्तप्रिय आणि दूरदृष्टीच्या सनदी अधिकार्‍याला देश मुकला आहे. देशातील सनदी सेवेत हजारो अधिकारी काम करतात, पण त्यातील मोजके अधिकारीच आपली छाप सोडून जातात, संपूर्ण देश अशा अधिकार्‍यांना ओळखतो, सगळ्यांच्या ओठावर त्याचे नाव असते. हाताच्या बोटांवर मोजता येईल अशा अधिकार्‍यांत शेषन यांचा समावेश होता. त्यामुळे शेषन यांच्या निधनाने संपूर्ण देशाला हळहळ वाटणे स्वाभाविक आहे.   ..

आर्थिक मंदी आणि रोजगार

अर्थवेध  वसंत पिंपळापुरे     भारतातील तथाकथित आर्थिक मंदीचे भांडवल विरोधी पक्ष करीत आहे. 5 ते 15 नोव्हेंबरदरम्यान भारतीय जनता पक्षाच्या विरोधात कॉंग्रेस आक्रमक भूमिका घेणार असल्याची घोषणा कॉंग्रेसच्या हंगामी अध्यक्ष सोनिया गांधी यांनी नुकतीच केली आहे. 13 नोव्हेंबरपासून संसदेचे हिवाळी अधिवेशन सुरू होत आहे. आर्थिक मंदी या विषयाचे भांडवल करून संसदेत केंद्र सरकारला घेरण्याचा प्रयत्न होणार आहे. गोंधळ करून सभागृहाचे कामकाज बंद पाडण्याचा प्रयत्न देखील होऊ शकतो. त्यामुळे ..

शिवसेनेच्या हाती धुपाटणे!

परवा रामजन्मभूमी खटल्याचा चांगला निर्णय आला. एमआयएमच्या ठेवणीतल्या कुरबुरी सोडल्या, तर त्याचे सर्वच राजकीय पक्षांनी स्वागतच केले. कुठल्यातरी प्रश्नावर अशी राजकीय सहमती बघायला मिळाली याचा आनंद व्यक्त करत असताना, राज्यात सत्तास्थापनेचा तिढा कायम असल्याची काळी किनार त्याला आहे. शिवसेनेने अद्याप आपला हट्‌टाग्रह सोडलेला नाही. रामजन्मभूमीच्या संदर्भात शिवसेनेची आग्रही भूमिका याआधी त्यांनी दाखवून दिली आहे. शिवसेनेचे कार्याध्यक्ष उद्धव ठाकरे यांनी लोकसभा निवडणुकीच्या आधी अयोध्येचा दौरा केला होता. त्या ..

अयोध्येत आस्थेचा विजय!

दिल्ली दिनांक  रवींद्र दाणी   आस्था! मानवीय जीवनातील सर्वात शक्तिशाली बाब! अयोध्या प्रकरणात अखेर आस्थेचा विजय झाला. उत्तरप्रदेशच्या एका जिल्ह्यातील एका पडीत जागेवर जेव्हा हिंदू समाज आपली आस्था सांगीत, ती जागा श्रीरामजन्मभूमी असल्याचा दावा करीत होता, तेव्हा तो दावा स्वीकारीत, मनाचा मोठेपणा मुस्लिम समाजाने दाखविला असता, तर सर्वोच्च न्यायालयाने शनिवारी जो निवाडा दिला तो देण्याची वेळही आली नसती.    सर्वोच्च न्यायालयाने, हिंदू समाजाची आस्था मान्य करीत, वादग्रस्त ..

पाचामुखी परमेश्वर!

गाय नेमकी कुणाची, या खटल्याची काल्पनिक गोष्ट आपण अनेकांनी अनेकदा ऐकलेली आहे. याने गाय चोरली, असा ज्याच्यावर आरोप केला गेला त्यानेच ती गाय माझीच असल्याचा दावा केला होता. आता तो काळ हस्तलिखित खरेदी-चिठ्ठीचा नव्हता. त्यामुळे न्यायाधीशांनी त्या दोघांनाही गाय सोडून पाठीमागे न पाहता चालत जाण्यास सांगितले आणि गायीला सोडून दिले. गाय आपसूकच ज्याच्या मागे गेली तोच तिचा खरा मालक, असा निकाल दिला गेला तेव्हा जमलेल्या लोकांनी टाळ्यांचा कडकडाट केला. तसलाच टाळ्यांचा कडकडाट रामजन्मभूमीच्या प्रदीर्घ काळ रेंगाळलेल्या ..

फडणवीसांना दिलासा?

मंथन भाऊ तोरसेकर शुक्रवारी महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा राज्यपालांना सादर केला आणि एकप्रकारे सत्तास्थापनेच्या त्या रंगलेल्या खेळातून आपली सुटका करून घेतली आहे. कारण, विधानसभेच्या निवडणुका लढवताना, त्यांचा भाजपा एकटाच मतदाराला सामोरा गेलेला नव्हता. त्यांनी शिवसेनेशी युती केलेली होती आणि त्या युतीला मतदाराने बहुमत दिलेले होते. तरी दोघांची मिळून असलेली विधानसभेतील संख्या घटलेली होती. त्यामुळे प्रचलीत पद्धतीनुसार त्यांनी राज्यपालांकडे जाऊन सत्तेसाठी दावा ..

‘कर्तारपूर’ वादाच्या भोवर्‍यात!

  कर्तारपूर मार्गिकेचे (कॉरिडॉर) शनिवार 9 नोव्हेंबर रोजी उद्घाटन होत आहे. त्यामुळे तिथला जगातील सर्वात मोठा गुरुद्वारा भारतीयांना दर्शनासाठी खुला होत आहे. शीख पंथाचे संस्थापक गुरू नानकदेवजी यांनी हा गुरुद्धारा बांधला होता आणि मृत्यूच्या आधी 18 वर्षे तिथे त्यांचे वास्तव्य होते. त्यांचे निधनदेखील याच गुरुद्वारात झाले. त्यामुळे केवळ शीख पंथाच्याच दृष्टीने नाही, तर संपूर्ण हिंदू समाजाच्याही दृष्टीने या गुरुद्वाराचे अनन्य महत्त्व आहे. भारताची फाळणी झाली आणि रेडक्लिफ सीमारेषेमुळे हा गुरुद्वारा ..

ऑनलाईन शॉपिंगची सवय हा रोग...!

चौफेर  सुनील कुहीकर   दिवसागणिक हा विषय गंभीर होतोय्‌. नवीच काय, जुनी पिढीही एव्हाना त्यात पुरती गुरफटत चालली आहे. ऑनलाईन खरेदीचे कालपर्यंत वाटणारे अप्रूप आता सवयीत आणि हळूहळू व्यसनात परिवर्तित होऊ लागले असून, या प्रकाराची गणना ‘न सुटणार्‍या सवयीत रूपांतरित होणार्‍या व्याधी’त करण्याची तयारी जागतिक आरोग्य संस्थेने चालविली असल्याचे वास्तव केवळ गंभीर, केवळ अफलातून, केवळ धक्कादायकच नाही, तर भविष्यात तमाम मानवी समूहावर परिणाम घडवून आणणारे ते भीषण वास्तव ..

सर्वोच्च शांततेची प्रतीक्षा...

येत्या पाच, सात दिवसांत अयोध्येतील श्रीरामजन्मभूमी आणि वादग्रस्त ढाच्याच्या संदर्भातील सर्वोच्च न्यायालयाचा अंतिम निर्णय अपेक्षित आहे. सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश रंजन गोगोई हे 17 नोव्हेंबरला निवृत्त होणार असून, निवृत्तीपूर्वी जी सहा-सात महत्त्वाची प्रकरणे त्यांना हातावेगळी करायची आहेत, त्यात रामजन्मभूमीच्या संदर्भातील वाद निकाली काढण्याचा मुद्दादेखील समाविष्ट आहे. मनातच नव्हे तर हृदयात वसलेल्या, आदरणीय, पूजनीय, वंदनीय रामाच्या संदर्भातील निकाल आपल्याच बाजूने लागावा, अशी इच्छा रामजन्मभूमी न्यासाची ..

खलिल जिब्रानचा कोल्हा...

न मम श्रीनिवास वैद्य    खलिल जिब्रानच्या एका कथेतील कोल्हा सकाळ होताच शिकारीच्या शोधात बाहेर पडतो. सकाळ असल्यामुळे कोल्ह्याची सावलीदेखील चांगलीच लांब पडली असते. सावलीकडे बघत कोल्हा विचार करतो की, बापरे! म्हणजे मला आज रानगव्याचीच शिकार करावी लागणार दिसते. त्याशिवाय माझी भूक कशी भागणार? रानगव्याच्या शिकारीसाठी कोल्हा जंगलात भटकत राहतो. दुपार होते, तरीही त्याला काही शिकार मिळत नाही. थकूनभागून उभा असताना त्याचे लक्ष आपल्या सावलीकडे जाते. आता सावली त्याच्या पायांपुरतीच उरली असते. त्या ..

कसल्या विवेकाच्या बाता करताय्‌ फादर!

आगामी मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद वाट्याला आल्यानंतर तरी फादरांच्या विचारांची व्याप्ती चाकोरीतून बाहेर पडत अधिक समृद्ध, विस्तीर्ण होईल असे वाटत होते खरे! पण प्रत्यक्षात, मुद्दा भारतीय समाजकारणाचा असो, की साहित्यवर्तुळाचा, त्यांना ‘चर्च’मधून बाहेर पडायचेच नाही, उलट जमलेच तर, या ना त्या माध्यमातून चर्चचे केंद्र अधिक मजबूत करण्याचा ध्यास उराशी बाळगायचा, अशा काहीशा विचित्र धोरण आणि आचरणाचे प्रकटीकरण सातत्याने होत असल्याने फादर दिब्रिटो यांची एकूणच मागणी, वैचारिक व्यासपीठावर दिशादर्शक ..

राजधानीतील वकील आणि पोलिस संघर्ष...

दिल्ली वार्तापत्रशामकांत जहागीरदार    राजधानी दिल्लीत सत्ताधारी पक्ष तसेच विरोधी पक्ष यांच्यात सातत्याने राजकीय संघर्ष सुरूच असतो, त्यात आता वकील आणि पोलिस यांच्यातील संघर्षाची भर पडली आहे, हा संघर्ष चिघळत चालला आहे. खाकी वर्दी आणि काळे कोट या संघर्षात दोन्ही बाजू एकदुसर्‍याला दोषी ठरवत आरोपप्रत्यारोप करीत आहेत. त्यामुळे कोण खरे आणि कोण खोटे, याचा न्यायनिवाडा करणे कठीण आहे. दिल्ली उच्च न्यायालयाने या संघर्षाची न्यायालयीन चौकशी करण्याचे आदेश दिले आहेत. न्यायालयीन चौकशीचा अहवाल ..

आरसीईपीवर भारताची अभिनंदनीय भूमिका

प्रादेशिक सर्वंकष आर्थिक भागीदारी करारात (आरसीईपी) सहभागी होण्याचे नाकारत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी देशहिताला आपली सर्वोच्च प्राथमिकता असल्याचे पुन्हा एकदा दाखवून दिले आहे. पंतप्रधान मोदी आरसीईपीसाठी बँकॉकला रवाना झाल्यानंतर भारत या करारावर स्वाक्षरी करणार का? याकडे सगळ्यांचे लक्ष लागले होते. या कराराच्या विद्यमान मसुद्यात भारताच्या हिताची तसेच भारताने व्यक्त केलेल्या चिंतेची दखल घेण्यात आली नाही, त्यामुळे महात्मा गांधींचे सिध्दांत तसेच माझी सतसद्विवेक बुद्धी या करारावर स्वाक्षरी करण्याची ..

एका न पाहिलेल्या नाटकाबद्दल...

ते नाटक मी आता पाहिलेले नाही. आधी जेव्हा वसंत कानेटकरांचे हे नाटक श्रीराम लागू, शांता जोग, अशोक सराफ यांच्यासारख्या नटश्रेष्ठांच्या संचात आले होते तेव्हा आपल्या रसिकतेला नाटकांची चाहुल लागलेली नव्हती आणि तेव्हा ते वयही नव्हते. आता आले आहे हे नाटक ‘हिमालयाची सावली’ पुन्हा रंगमंचावर. ते अद्याप पाहिलेले नाही. तसे ते नाटक रंगमंचावर पाहिलेलेच नाही, असे नाही. वाचले तेव्हा वाचताना लेखकाच्या चित्रदर्शी प्रभावाने मनाच्या रंगमंचावर ते नाटक दिसले होते. तेव्हाही शेवटाकडे जाताना रडायला आले होते. नंतर ..

अधू दृष्टीचा...?

एका अग्रलेखावरून एखादा माणूस इतका अस्वस्थ होईल की महाराष्ट्रातील आघाडीच्या वृत्तपत्रांची नावंही विस्मरणात जातील, असे आम्हाला कधीही वाटले नव्हते. वेताळाने प्रश्र्न विचारले आणि विक्रम त्यावर उत्तर देत राहिला. कारण, तो वचनांना जागणारा होता. आज महाराष्ट्राची जनता विक्रमाच्या रूपाने प्रश्र्न विचारतेय्‌ आणि त्याची उत्तरे देणं सोडून आपलं अज्ञान प्रगट करण्याचे काम कुणी करीत असेल तर ते खरंच दुर्दैवी आहे. आता यांच्या 175 आमदारांच्या पाठिंब्यावर खुद्द राष्ट्रवादीचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी प्रश्र्नचिन्ह ..

जगनमोहन यांचा ख्रिस्तीकरणाला वरदहस्त

तिसरा डोळाचारुदत्त कहू  देशभरातील अनेक राज्यांमध्ये ख्रिस्तीकरण मोठ्या प्रमाणात सुरू आहे. विदेशी देणगी नियमन कायद्यांतर्गत केंद्र सरकारने विदेशी देणग्यांवर बंधने आणल्यामुळे धर्मांतरण घडवून आणणार्‍या अनेक स्वयंसेवी संस्थांचे धाबे दणाणले आणि त्यांनी त्यांच्या कार्यकलापांवर नियंत्रण आणले. त्यामुळे काही प्रमाणात धर्मांतराला आळा बसला असला तरी ख्रिस्ती संघटनांचे या ना त्या प्रकारे चर्चच्या प्रचार-प्रसाराचे काम नेटाने सुरूच आहे. आंध्रप्रदेशात चंद्राबाबू नायडू यांच्या तेलुगु देसमचा दणदणीत ..

उद्धव आणि ‘बेताल’

पुराणात विक्रम आणि वेताळाच्या अनेक कथा आपण ऐकल्या. आज महाराष्ट्र उद्धव आणि ‘बेताल’ ची कथा पाहतोय, ऐकतोय, सोसतोय. आपली कुवत काय, आपण बोलतो काय, याचे भान ठेवण्याची अपेक्षा महाराष्ट्राने कधीही ज्यांच्याकडून केली नाही, तशी ती आजही करण्याची गरज नाही. पण, राज्यातील दोन तृतियांश शेतकरी नैसर्गिक आपत्तीने पीडित असताना आणि त्याचं दु:ख, वेदना अहंकाराच्या गर्तेत अडकत असताना महाराष्ट्रही तितकाच हवालदिल होतोय. यासाठी महाराष्ट्र शिवसेनेला कधीही माफ करणार नाही, हेही तितकंच जळजळीत वास्तव आहे. सत्ता नको, ..

जम्मू-काश्मीर आता दिल्ली शासित

दिल्ली दिनांक   रवींद्र दाणी  जम्मू काश्मीरचे सत्तासंचालन 1947 पासूनच नवी दिल्लीहून होत होते, त्यात आता औपचारिकता आली. विशेष दर्जा काढून घेत, राज्याचे दोन केंद्रशासित प्रदेशामंध्ये विभाजन करण्याचा निर्णय अखेर 31 तारखेपासून अंमलात आला. या घटनेवर पाकिस्तानने फार तीव्र प्रतिक्रिया नोंदविली नसली तरी, चीनने घेतलेली भूमिका मात्र आश्चर्य वाटावी अशी आहे. त्यात आता सौम्य शब्दात जर्मनीची भर पडली आहे. जम्मू-काश्मीरमध्ये अस्तित्वात आलेल्या नव्या व्यवस्थेनुसार, जम्मू व काश्मीर व लडाख ..

जो जीता वही सिकंदर!

 मंथन  भाऊ तोरसेकर   राजकीय नेते कितीही सभ्य असले तरी साधुसंत नसतात. त्यामुळे त्यांच्याकडून बोलल्या गेलेल्या शब्दांना धरून कुणी नैतिकतेच्या सापळ्यात त्यांना ओढण्यात अर्थ नसतो. किंबहुना त्यांच्या कुठल्याही कृतीमध्ये नैतिकता शोधण्याची गरज नसते, की तशी अपेक्षाही बाळगायची नसते. तिथे जो कुणी जिंकेल तोच सिकंदर असतो. साहजिकच एकदा तुम्ही राजकारणात पडलात, मग दगाबाजी वा धूर्तपणा हे गुण होऊन जातात. त्यामुळे कुठल्याही पक्षाने वा व्यक्तीने आपापले हेतू साध्य करण्यासाठी खेळलेली चाल ..

कहर, पावसाचा की...

ज्याचा उदरनिर्वाह शेतीवर आहे किंवा ज्याला शेतीतले कळते तो कुणबी आणि ज्याचा उदरनिर्वाह शेतीवर किंवा शेतीसंबंधित व्यवसायावर नाही, ज्याला शेतीतले काही कळत नाही, तो अडाणी, अशी व्याख्या ग्रामव्यवस्थेच्या संदर्भात कालातीत असलेले ‘गावगाडा’ या त्रिंबक नारायण आत्रे या पुस्तकात आहे. त्या अर्थाने बघायचे झाले तर भारतात अजूनही 60 टक्क्यांच्या वर मंडळी ही ‘कुणबी’च आहेत. कारण देशाच्या जीडीपीत कृषी क्षेत्राचा वाटा 50 टक्क्यांच्या वर किंवा आसपास आहे. असे असतानाही त्याकडे दुर्लक्ष केले ..

चीनचे शहाणपणाशी वैर!

कितीही मोठी आर्थिक शक्ती असली आणि लष्करी सामर्थ्य असले, तरी चीनने आता शहाणे होण्याची गरज आहे. चीन म्हणजे बुद्धी व मुत्सद्दीहीन नेत्यांचा पाकिस्तान नाही. त्यामुळेच लडाख प्रांताला केंद्रशासित प्रदेश म्हणून मान्यता देण्याच्या भारताच्या कृतीवर चीनने आक्षेप घ्यायला नको होता. पण, तसे झालेले दिसत नाही. 31 ऑक्टोबरपासून जम्मू-काश्मीर राज्याचे राज्यपण संपुष्टात आले आहे आणि त्यातून केंद्र सरकारने दोन केंद्रशासित प्रदेश तयार केले आहेत. या निर्णयाला संसदेनेही दोनतृतीयांश बहुमताने मान्यतेची मोहोर उमटवली आहे. त्यामुळे ..

औषधविक्रीचा घातक ऑनलाईन धंदा!

चौफेर   सुनील कुहीकर  नागवण्यासाठी, फसवण्यासाठी, लूटमार करण्यासाठी, शोषणासाठी, मूर्ख बनवण्यासाठी सामान्य भारतीय माणसाइतकी स्वस्त अन्‌ सहज उपलब्ध असलेली ‘वस्तू’ जगाच्या पाठीवर इतरत्र कुठेही सापडणार नाही! जो उठतो तो या बिचार्‍या सामान्यजनांच्या जिवावर उठतो. चार आण्याचे करून बारा आण्यांचा गवगवा करणारे राजकारण असो, दोन रुपयांत तयार होणारे शीतपेयाचे उत्पादन 20 रुपयांत माथी मारणारा व्यापार असो, त्याच्याही हक्काचे असल्याचे ठामपणे सांगून तितक्याच ठामपणे निसर्गाची ..