संपादकीय

आज दिवस कर्तव्यपूर्तीचा!

आजचा दिवस हा कर्तव्यपूर्तीचा दिवस. तो यासाठी की, आज महाराष्ट्र आणि हरयाणातील मतदारांना आपल्या भविष्याचा फैसला स्वत: करायची मोलाची संधी चालून आली आहे. आज या दोन्ही राज्यांमध्ये विधानसभा निवडणुकीचे मतदान आहे आणि मतदारांंना आपले राष्ट्रीय कर्तव्य पार पाडायचे आहे. पाच वर्षे गतवेळच्या सरकारचे आणि एक दिवस मतदारांचा असतो. मतदार हाच लोकशाहीचा खरा आधारस्तंभ आहे. सिंहासनावर आरूढ असलेला राजा कुणीही असो, त्याला आरूढ करण्यात मतदार राजाचा सर्वात मोठा वाटा असतो. महाराष्ट्र आणि हरयाणात गेली पाच वर्षे भारतीय ..

अयोध्या प्रकरणाचा अंतिम अध्याय!

दिल्ली दिनांक    रवींद्र दाणी  अयोध्या प्रकरणी सुप्रीम कोर्टात सुरू असेलली सुनावणी अखेर संपली. सरन्यायाधीश न्या. रंजन गोगोई 17 नोव्हेंबर रोजी सेवानिवृत्त होत असून, त्यापूर्वी सुप्रीम कोर्ट आपला निवाडा देईल, असे अपेक्षित आहे. सुप्रीम कोर्टात जवळपास 40 दिवस चाचलेल्या सुनावणीत दोन्ही पक्षांनी आपापल्या बाजू मांडल्या. आता सुप्रीम कोर्टाला एका महिन्यात निवाडा देण्याचा ‘चमत्कार’ करावयाचा आहे. चमत्कार हा शब्द न्या. गोगोई यांनीच वापरला आहे. या खटल्याचा निवाडा एका ..

दे दान... करा मतदान!

‘‘सामान्य माणूस लोकशाहीत देशाला काय देऊ शकतो? तर अत्यंत जागरूकतेने तो मतदान करू शकतो. तो जितके सुदृढ मतदान करेल तितकी त्याची सत्ता बळकट होत जाईल!’’ असे रॉबर्ट फ्रॉस्ट नावाचा लेखक-विचारवंत म्हणाला होता. जगातल्या सगळ्यात मोठ्या लोकशाही देशातल्या नागरिकांना, मतदान करा, असे सांगावे लागते. अजूनही अत्यंत सुबुद्ध आणि उच्चभ्रूंच्या वसतीतच कमी मतदान होते. शहरी भागात मतदानाची टक्केवारी कमी असते आणि गडचिरोलीसारख्या दुर्गम भागात मतदानाची टक्केवारी 70 च्या वर जाते. साधारण 60 टक्क्यांच्या ..

कुस्ती आणि क्रिकेट...

मंथन   भाऊ तोरसेकर  गेल्या आठ-दहा दिवसांत विधानसभेच्या निवडणूक प्रचाराला चांगला रंग भरला, असे म्हणता येईल. कारण राजकीय नेते व पक्षांनी एकमेकांच्या उखाळ्यापाखाळ्या काढण्याला आपल्याकडे प्रचार मानले जाते. खरे मुद्दे बाजूला पाडण्याचे डावपेच चाललेत, असा आरोप सत्ताधारी पक्षावर विरोधकांनी करणे स्वाभाविक आहे. कारण सामान्य मतदार जनतेला पटणारा खुलासा उपस्थित विषयावर उपलब्ध नसेल; तर त्या विषयालाच टांग मारणे भाग असते. 370 कलमाचा विषय जेव्हा ऐरणीवर आला, तेव्हा त्याचा महाराष्ट्राशी संबंध ..

सुनावणीच्या वनवासाची अखेर!

 इंग्रजीत एक म्हण आहे- ‘जस्टिस डिलेड इज जस्टिस डिनाईड.’ न्याय देण्यास विलंब झाल्यास तो नाकारल्यासारखाच आहे, असा याचा सरळसाधा अर्थ आहे. अयोध्येतील रामजन्मभूमी प्रकरणात तो नाकारला गेला का? याचे उत्तर पूर्णतः नकारात्मक नसले, तरी या प्रकरणात न्याय देण्यास विलंब झाला, असा सर्वसाधारण निष्कर्ष निश्चितच काढला जाऊ शकतो. वर्षानुवर्षांपासून या खटल्याची सुनावणी निरनिराळ्या न्यायालयांत सुरू होती. हो, नाही म्हणत कोर्टाची एकेक पायरी चढत हे प्रकरण सर्वोच्च न्यायालयात दाखल झाले होते. पण, तेथेही युक्तिवादा..

काश्मीरप्रकरणी तिसरा खलनायक...

न मम   श्रीनिवास वैद्य   कलम 370 निष्प्रभ केल्यानंतर सर्वच प्रकारच्या मीडियावर काश्मीर, भारताची फाळणी, पाकिस्तानची निर्मिती, विलीनीकरणाचा इतिहास इत्यादी विषयांवरचा मजकूर प्रचंड प्रमाणात येऊ लागला आहे. आतापर्यंत काश्मीरबाबत एकतर्फी माहिती असलेल्या भारतीय समाजाचे यानिमित्त भरपूर प्रबोधन झाले आणि होतही आहे. विशेषत: आजची तरुण पिढी, जी या सर्व इतिहासापासून अनभिज्ञ होती, तिला हा इतिहास ज्ञात झाला आणि होत आहे. ही माहिती दोन्ही बाजूंकडची आहे. त्यामुळे एखाद्याला आपले मत ठरविताना ..

महाराष्ट्राच्या भरारीचा संकल्प!

आगामी विधानसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर भारतीय जनता पक्षाचा जाहीरनामा परवा घोषित झाला. जबाबदार सरकार म्हणून कालपर्यंत पार पाडलेल्या जबाबदार्‍यांची जाणीव अन्‌ भविष्यात लोक मोठ्या विश्वासाने आपल्याच हाती सत्ता सोपविणार असल्याचा दुर्दम्य विश्वास, या पृष्ठभूमीवर राजकीय आश्वासनांचा भडिमार न करता, वास्तविकतेचे भान राखत, मतांचे राजकारण न करता, भविष्यातील विकसित महाराष्ट्राचा संकल्प साकारण्यासाठी जाहीर केलेला मनोदय म्हणजे भाजपाचे हे निवडणूक ‘संकल्पपत्र’ आहे.  सुमारे दशकापूर्वीचा ..

विधानसभा निवडणुकीत ‘हरहर महादेव...’

दिल्ली वार्तापत्र शामकांत जहागीरदार महाराष्ट्र आणि हरयाणातील विधानसभा निवडणुकीला आता फक्त चार दिवस उरले आहेत. 21 ऑक्टोबरला दोन्ही राज्यांत मतदान होत असल्यामुळे, प्रचारासाठी शेवटचे तीन दिवस शिल्लक आहेत. या दोन्ही राज्यांतील निवडणुकीचा निकाल मतमोजणीआधीच जनतेला समजला आहे.  लोकसभा निवडणुकीत झालेल्या दारुण पराभवाच्या झटक्यातून काँग्रेस अद्यापही सावरली नाही. त्याचे प्रतिबिंब या दोन राज्यांतून दिसते आहे. महाराष्ट्र आणि हरयाणा या दोन्ही राज्यांत भाजपाची सत्ता आहे, त्यामुळे भाजपासमोर या ..

तत्काळ प्रतिक्रियेची आवश्यकता होती?

मूळ भारतीय वंशाचे, पण सध्या अमेरिकेत स्थायिक झालेले प्रख्यात अर्थशास्त्री अभिजित बॅनर्जी यांना यंदाचे अर्थशास्त्राचे नोबेल पारितोषिक मिळाले, ही समस्त भारतीयांसाठी आनंदाची बाब होय. नोबेल मिळाल्याबद्दल त्यांचे हार्दिक अभिनंदन! अभिजित बॅनर्जी हे बंगालचे आहेत आणि या आधी अमर्त्य सेन या बंगाली अर्थतज्ज्ञालाच अर्थशास्त्राचे नोबेल मिळाले आहे, यावरून बंगाली माणूस अर्थशास्त्रात किती हुशार आहे, याची प्रचीती सहज येते. अर्थशास्त्राचे नोबेल मूळ भारतीय असलेल्या दोन बंगाली व्यक्तींनाच मिळावे, हा योगायोग की आणखी काही, ..

ओलसावल्यांच्या चंद्रनक्षींचा कशिदा...

यथार्थ    श्याम पेठकर  इस्रोचे यान चंद्रावर उतरले. ते महत्त्वाचे कुठलेसे यंत्र मात्र चंद्रावर हरविले. तरीही जगासोबत आपणही चंद्राचा वेध घेणारच. त्यामुळे मानवाच्या हाती काय लागणार अन्‌ मानवाची कशी प्रगती होणार, हे विज्ञानाच्या भाषेत खरे असले, तरीही आकाशातल्या असंख्य ग्रहांपैकी चंद्राशी असलेले आपले भावनिक अनुबंध काही बदलणार नाही. गुलाबाचे फूल समजून घेण्यासाठी त्याचे डिसेक्शन करून त्यांत काय काय द्रव्य आहेत अन्‌ गुलाब वाढविण्यासाठी त्याला कुठली खते आणि कीटकनाशके ..

मोदी, पवार आणि राहुल गांधी...

जम्मू-काश्मीरला विशेष दर्जा देणारे घटनेतील 35 ए आणि 370 कलम पुन्हा लागू करून दाखवा, तसेच तीन तलाकसंदर्भातील नवा कायदा रद्द करून दाखवा, असे आव्हान विरोधकांना देताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी, जागतिक मंदीच्या परिस्थितीतून सावरत देशाची अर्थव्यवस्था लवकरच प्रगतिपथावर गेलेली दिसेल, असा जो निर्वाळा दिला आहे, त्याने वातावरण ढवळून निघाले आहे. महाराष्ट्रातील विधानसभा निवडणुकीच्या प्रचारात या दोन्ही मुद्यांवरून मोदी यांनी विरोधकांना चांगलेच आडव्या हाताने घेतले, हे बरे झाले. जम्मू-काश्मीरच्या जनतेत वेगळेपणाची ..

अफगाणिस्तानातील निवडणुका आणि तालिबान

आंतरराष्ट्रीय   वसंत गणेश काणे  2014 मधील अफगाणिस्तानातील तिसर्‍या अध्यक्षीय निवडणुकीची पहिली फेरी 5 एप्रिल 2014 ला पार पडली होती. एकूण मतदान 50 टक्क्यांपेक्षा कमीच झाले होते. त्यात एकूण 11 उमेदवारांपैकी कोणत्याही उमेदवाराला, झालेल्या मतदानापैकी 50 टक्क्यांपेक्षा जास्त मते न मिळाल्यामुळे पहिल्या दोन उमेदवारांत 14 जून 2014 ला फेरमतदान (दुसरी फेरी) घेण्यात आले. पहिल्या फेरीत अब्दुल्ला अब्दुल्ला यांना 45 टक्के, तर अश्रफ घनी यांना 31.56 टक्के मते मिळाली होती. पण, दुसर्‍या ..

मोदी-जिनपिंग भेटीचे फलित...

चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनिंपग यांच्या भारत भेटीचे फलित काय, असा प्रश्न सहज निर्माण होतो. त्याचे कारण आहे. सध्याच्या घडीलाच नव्हे, तर अगदी चीनने भारतावर 1962 साली आक्रमण केल्यापासून दोन्ही देशांमधील संबंध हे तणावाचे राहिले आहेत. त्यात भर पडली ती अक्साई चीनचा भाग चीनने गिळंकृत करणे, लडाख आणि अरुणाचल प्रदेशावर दावा सांगणे, मध्यंतरी डोकलामचा तिढा निर्माण होणे आणि नुकतीच 370 कलमावर चीनने पाकिस्तानची कड घेणे. 370 कलमावर गृहमंत्री अमित शाह यांनी संसदेत अक्साई चीन आणि गुलाम काश्मीरसह संपूर्ण जम्मू-काश्मीर ..

चिनी-पाकी भाई भाई!

दिल्ली दिनांक   रवींद्र दाणी  परमेश्वरही चीन-पाकिस्तान मैत्रीत अडथळा आणू शकत नाही असे जे म्हटले जाते, ते पुन्हा एकदा समोर आले. मात्र, चीन एवढ्या धडधडीतपणे काश्मीर प्रकरणात पाकिस्तानची बाजू घेईल, असे वाटत नव्हते. भारतात येण्यापूर्वी 48 तास अगोदर चिनी राष्ट्रपतींनी, पाकिस्तानचे पंतप्रधान इम्रान खानला यांना जी आश्वासने दिली, जे संयुक्त पत्रक प्रसिद्ध केले ते काहीसे अनेपक्षित होते. चीनने पूर्णपणे पाकिस्तानची बाजू घेत, पाकिस्तानला एकप्रकारे काश्मीर प्रकरणात प्राणवायू दिला.  ..

राफेल, लिंबू आणि गंधपुष्प...

मंथनभाऊ तोरसेकर विजयादशमीचा मुहूर्त साधून, देशाचे संरक्षणमंत्री राजनाथिंसह यांनी फ्रान्सला जाऊन ताब्यात मिळणार्‍या पहिल्या राफेल लढाऊ विमानाचे रीतसर पूजन केले. तत्काळ आपल्या देशातील उथळ पुरोगामी विज्ञानवादी बुद्धिमंतांच्या व राजकारण्यांच्या अकलेला चालना मिळाली. सध्या महाराष्ट्रात निवडणुका लागलेल्या असल्याने, इथे बारीकसारीक गोष्टींना अतिशय प्रसिद्धी मिळत असते. त्यामुळे िंसह यांनी फ्रान्समध्ये राफेल विमानाची केलेली पूजा, चर्चेचा िंकवा िंटगलीचा विषय करण्यात आला. बुद्धिमंत लोक एकवेळ समजू शकले ..

विनाकारण... ‘राज’कारण!

महाराष्ट्रात भाऊबंदकीचं राजकारण आहे तसंच ते जिवाभावाचंही आहे. म्हणजे भाऊबंदकीपेक्षाही खतरनाक असं हे राजकारण आहे. एकमेकांच्या जिवावर भाऊदेखील उठतात त्याला जिवाभावाचं राजकारण म्हणतात. म्हणून राजकारण हे लोकांच्या (अर्थात सामान्य) जिवावर येतं. नकोसं वाटतं. कुठल्याही मुद्याचं राजकारण केलं जातं, म्हणून मग विनाकारण राजकारण वाटू लागतं. आता जिवाभावाचं राजकारण करणार्‍या एका भावाची गोष्ट सार्‍या मराठी मुलुखाला माहीत आहे. काकांच्या पक्षाची सावली सोडून यांनी आपला पक्ष स्थापन केला तेव्हा ते म्हणाले ..

भुकेल्यांचा अन्नदाता...

चौफेर  सुनील कुहीकर    या देशातील किमान 20 कोटी लोकांवर रोज रिकाम्या पोटी झोपण्याची वेळ येते अन्‌ जगाचे चित्र हे आहे की, तयार केलेल्या अन्नापैकी निदान 40 टक्के भाग या ना त्या स्वरूपात वाया जातो. जगाच्या पाठीवर एड्‌स, कर्करोग, टीबी, मलेरियापेक्षाही भुकेने मरणार्‍यांची संख्या अधिक आहे. कुपोषणामुळे होणार्‍या मृत्यूची सर्वाधिक संख्या भारतात आहे... अशा भयाण वास्तवाने अस्वस्थ झाला एक तरुण. वयाच्या अवघ्या चोविसाव्या वर्षी, निदान लाखभर रुपये खिशात घालणारी ..

चीन, भारत आणि अक्साई चीन...

अक्साई चीन हा भारताचा अविभाज्य भाग असल्याने तो भारताला परत करावा, अशी मागणी इंद्रेशकुमार यांनी चीनकडे केली आहे. चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनिंपग यांच्या भारत आगमनाच्या पूर्वसंध्येला त्यांनी ही मागणी केली. सोबतच पाकिस्तानने बळजबरीने बळकावलेला भारताचा भूभाग (गुलाम काश्मीर) परत करण्यास सांगावे, असेही इंद्रेशकुमार यांनी म्हटले आहे. इंद्रेशकुमार हे संघाचे स्वयंसेवक असल्याने ही संघाचीच मागणी आहे, असे बातम्यांमध्ये म्हटले आहे. समजा ही मागणी संघाने केली तर त्यात काय चूक आहे? हीतर संघाची जुनीच मागणी आहे. अक्साई ..

विमानपूजन!

खरंच चुकलंच राजनाथसिंहांचं! तलवारी म्यान झाल्यात, धनुष्यबाण अर्थहीन ठरलेत, अग्नीपासून जलापर्यंत अन्‌ वायूपासून भस्मापर्यंतची सारी शस्त्रास्त्रे ग्लान्त झाली असताना, या अत्याधुनिक युगात थेट विमानाची पूजा करायला निघाले देशाचे संरक्षणमंत्री! गंध, फुलं, अक्षता घेऊन फ्रान्सच्या वारीला निघालेत ते. देशाच्या संरक्षणदलात दाखल होऊ घातलेल्या राफेल विमानांची विधिवत पूजा केली त्यांनी. छे! छे! चुकलंच संरक्षणमंत्र्याचं! असे करणे, या देशातल्या काँग्रेस धुरीणांच्या पसंतीस पडणार नाही, याचीतरी जाणीव बाळगायला हवी ..

शिव नाडर यांच्या निमित्ताने...

नमम श्रीनिवास वैद्य एचसीएल या आयटी क्षेत्रातील जगप्रसिद्ध कंपनीचे मालक शिव नाडर, संघाच्या नागपूर येथील विजयादशमी उत्सवाला यंदा प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित होते. सुमारे एक लाख कोटी रुपये संपत्तीचे मालक असलेले शिव नाडर, सामाजिक कार्यातही अतिशय सक्रिय असतात. तामिळनाडूच्या तुतीकुडी जिल्ह्यातील मूलयपोळी या अतिशय लहान गावात जन्मलेले शिव, आज जागतिक व्यावसायिकांच्या आकाशात यशाने तळपणारे एक तारकापुंज बनले आहेत. उत्तरप्रदेशातील नोएडा येथे मुख्यालय असलेल्या त्यांच्या एचसीएल कंपनीचा कारभार 44 देशांमध्ये ..

विजयादशमीचे पाथेय...

विजयादशमीच्या, सरसंघचालकांच्या भाषणाकडे सार्‍या जगाचे लक्ष लागलेले असते, ही काही आजचीच बाब नाही. संघाशी संबंधित मंडळी सत्तेत आहेत म्हणून जग त्यांच्या भाषणाकडे डोळ्यांत जास्त तेल घालून बघतेे, असेही नाही. संघाच्या स्थापनेपासूनच ही परंपरा चालत आलेली आहे. अगदी डॉ. हेडगेवारांनी आपल्या 8-10 सवंगड्यांसह महालातील मोहिते वाड्याच्या मैदानावर संघाची स्थापना केली तेव्हापासूनच ही परिपाठी चालत आली आहे. सरसंघचालकांचे विजयादशमीचे भाषण हे पुढील वर्षभरासाठी स्वयंसेवकांना पाथेय असते. पुढच्या वर्षीची दिशा मिळाल्याने ..

राहुल गांधी करणार महात्मा गांधींचे स्वप्न पूर्ण!

दिल्ली वार्तापत्र शामकांत जहागीरदार  महाराष्ट्र आणि हरयाणात विधानसभा निवडणुकीच्या मतदानाला अकरा दिवस उरले असताना काँग्रेसचे माजी अध्यक्ष राहुल गांधी सर्व उमेदवारांना वार्‍यावर सोडून परदेश दौर्‍यावर निघून गेले. राहुल गांधी यांना परदेश दौर्‍यावर जाण्याचा अधिकार निश्चितच आहे. मात्र प्रत्येक वेळी ते चुकीच्या मुहूर्तावर परदेश दौर्‍यावर जातात, त्यामुळे त्यांचा प्रत्येक परदेश दौरा हा वादाच्या भोवर्‍यात सापडतो.  कधी ते संसदेचे अधिवेशन सुरू असताना, तर कधी विधानसभा ..

‘इस्रो’मधील मृत्यूंचे रहस्योद्घाटन कधी?

तिसरा डोळा चारुदत्त कहू  भारतीय अणू संशोधन संस्थेच्या (इस्रोे) अखत्यारित येणार्‍या नॅशनल रिमोट सेन्सिंग सेंटरचे (एनआरएससी) 56 वर्षीय शास्त्रज्ञ सुरेश कुमार यांच्या गूढ मृत्यूची बातमी आता जगजाहीर झाली आहे. त्यांच्या मृत्यूमुळे अवघी संशोधक मंडळीच नव्हे, तर या देशावर प्रेम करणारा प्रत्येक भारतीय हळहळला आहे. सुरेश कुमार यांचा मृतदेह त्यांच्या राहत्या घरी आढळला. प्राथमिक तपासावरून ही हत्या असल्याचा संशय पोलिसांनी व्यक्त केला आहे. सुरेश कुमार एनआरएससीच्या छायाचित्र विभागात कार्यरत होते. हैदराबादमधील ..

निवडणूक आणि बंडखोरी...

निवडणूक महानगरपालिकेची असो, जिल्हा परिषदेची असो, की विधानसभा आणि लोकसभेची, प्रत्येक निवडणुकीत बंडखोरी होतच असते. बंडखोरी हा लोकशाहीचा अपरिहार्य भाग झाला आहे. कारण, लोकशाहीने प्रत्येकाला निवडणूक लढण्याचा अधिकार दिला आहे. लोकशाही तुम्हाला निवडणुकीत विजयी करण्याची खात्री देऊ शकत नाही, मात्र निवडणूक लढवण्याचा तुमचा अधिकारही नाकारू शकत नाही. महाराष्ट्र आणि हरयाणात 21 ऑक्टोबरला विधानसभा निवडणुका होत आहेत. या दोन राज्यांतील विधानसभा निवडणुकीत उमेदवारी अर्ज भरण्याची अंतिम मुदत 4 ऑक्टोबर होती, 5 ऑक्टोबरला ..

आधुनिक तंत्रज्ञानाचा स्वातंत्र्यलढा!

 दिल्ली दिनांक  रवींद्र दाणी  राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांची 150 वी जयंती सार्‍या देशात साजरी केली जात आहे. एका बलाढ्य राजसत्तेविरुद्ध मीठ सत्याग्रह, दांडी सत्याग्रह, उपोषण यासारख्या साधारण वाटणार्‍या मार्गाने लढणारा नेता म्हणून गांधीजी ओळखले जातात. उपोषण हे गांधीजींनी मानवतेला दिलेले सर्वात प्रभावी हत्यार होते. ब्रिटिश राजसत्तेविरुद्ध त्यांनी हे हत्यार 17 वेळा वापरले. विसाव्या शतकात त्यांनी ब्रिटिशांविरोधात दिलेला लढा इतिहास घडविणारा ठरला.आधुनिक लढाएकविसाव्या ..

श्वास विकत घ्यायचा, की तडफडून मरायचे?

आज फुकट मिळत असलेला श्वास भविष्यात विकत घ्यायचा का, की श्वासाशिवाय तडफडून मरायचे, याचा निर्णय करण्याची वेळ आली आहे. विज्ञान आणि तंत्रज्ञानात झालेल्या अफाट प्रगतीने आपण सगळेच भारावून गेलो आहोत. या प्रगतीने भौतिक सुखाची दारं आपल्यासाठी खुली झाली आहेत. पण, या भौतिक सुखासाठी आपण पर्यावरणाची वाट लावली आहे, याकडे आपले साफ दुर्लक्ष होत आहे. जीवन आनंदाने जगायचे असेल तर आजचा विचार करावा, उद्यात डोकावू नये, असा प्रेमळ सल्ला काही महाभाग देत असतात. पण, आजचा दिवस आनंदात जगण्याच्या नादात उद्याची पर्वा करत नाही ..

उपोषण, उपास पडणे आणि उपवास!

टोपी मे कि रोटी खाना हो बाबूजीटोपी मे कि रोटी खाना...मनोज कुमार यांच्या ‘शोर’ या सिनेमातल्या गाण्याचा मुखडा आहे. खट्याळ जया भादुरी, उपोषणाला बसलेल्या मनोजकुमारला टोपी देते घालायला... टोपी म्हणजे हॅट असते. तो उपोषण करून मरेल, या भीतीने त्याच्यावर मनोमन प्रेम करू लागलेली ही भाबडी पोर त्याला टोपीत पोळ्या लपवून देते अन्‌ खा, असे सांगण्यासाठी डफ वाजवून गाणे म्हणते. त्यात मध्येच हे, ‘टोपी मे कि रोटी खाना हो बाबुजीऽऽऽ’ अशी एक ओळ येते... अर्थात, भारतकुमार यानेकी मनोजकुमार तिच्यावर ..

कुठे गेला कॉंग्रेस पक्ष?

मंथनभाऊ तोरसेकर सध्या सोशल मीडियात एक व्हिडीओ खूप व्हायरल झाला आहे. त्यात कॉंग्रेसचे तीन दिग्गज नेते एकमेकांशी गुफ़्तगु करीत असून, त्यातला एक पक्षातला सर्वशक्तिमान नेता मानला जातो. िंकबहुना 10 वर्षांच्या युपीएच्या कालखंडात त्याच्याच इशार्‍यावर भारत सरकार चालत असल्याच्या वदंताही होत्या. त्याचे नाव अहमद पटेल. असा नेता, दुसरे तितकेच वजनदार नेता भूिंपदरिंसग हुड्‌डा यांना विचारतोय की, ‘‘कहॉं गयी कॉंग्रेस पार्टी?’’ असा प्रश्न विचारण्याची वेळ त्याच्यावर का आली असेल? ..

महायुती, ‘सरकार-2’च्या वाटेवर...

‘प्रात कि ही ओर हैं रात चलती, कौन बदलता हैं रंगमंच इतनी खूबीयोंके साथ, यह निशाका सपना था या अपने आप पर किया था गजब का अधिकार तुमने...’ या हरिवंशराय बच्चन यांच्या कवितेच्या ओळी आहेत. यातली, ‘कौन बदलता हैं रंगमंच इतनी खूबीयों के साथ?’ ही ओळ तशी वर्तमान परिप्रेक्ष्यात महत्त्वाची आहे. या प्रश्नाच्या उत्तराचं गूढच त्याचं सौंदर्य आणि शाश्वतता वाढविणारं आहे. लोकसभा निवडणुकीच्या निकालानंतर महाराष्ट्रातील विधानसभा निवडणुकीचे चित्र अगदीच स्पष्ट झालेले होते. तसे ते त्या आधीही स्पष्टच ..

गोष्ट तशी छोटीच, पण...!

चौफेर सुनील कुहीकर  गोष्ट तशी छोटीच आहे. राजकारणात तर ती शोभूनही दिसणारी आहे. गेल्या काही वर्षांतल्या इथल्या राजकीय वाटचालीत, ती बाब आक्षेपार्ह तर अजीबात राहिलेली नाही. जगातील सर्वात मोठी लोकशाहीव्यवस्था असलेल्या या देशातील जनतेने ज्या सफाईदारपणे घराणेशाही मान्य केली आणि स्वीकारलीदेखील आहे, ते बघता या घटनेकडे अगदीच दुर्लक्ष करायला हवे, इतकी क्षुल्लक म्हणावी अशी घटना आहे ती. मुद्दा आहे, शेतकरी कामगार पक्षाचे नेते गणपतराव देशमुख यांनी त्या मतदारसंघासाठी जाहीर केलेली एका कार्यकर्त्याची उमेदवारी ..

राजी-नाराजी

राज्यातल्या विधानसभा निवडणुकीतील उमेदवारांची घोषणा होताच, जवळपास सर्वच पक्षांना बंडखोरीची लागण झाली आहे. बंडखोरी हे जिवंतपणाचेच लक्षण आहे. आपल्यावर झालेल्या अन्यायाला वाचा फुटावी, न्याय मिळावा, यासाठी लोकशाहीने दिलेल्या शस्त्राचा वापर करण्यात गैर काहीच नाही. बंडखोरांनी वर काढलेले डोके काही आजचेच नाही. दरच निवडणुकीत- मग ती लोकसभेची असो, राज्यसभेची असो, विधानसभेची असो की पंचायत समितीची, त्यात बंडखोरी ही होतच असते. हेच कशाला, आपल्याकडे वॉर्डातील पक्षकार्यकारिणीच्या निवडणुकीतही बंडखोरी होते आणि शाळांमध्ये ..

ग्रेटा थुनबर्गच्या निमित्ताने...

न मम  श्रीनिवास वैद्य   ग्रेटा थुनबर्ग नावाच्या या षोडशीने सध्या जगातील वामपंथी विचारवंतांना व दांभिक पर्यावरणवाद्यांना भारावून टाकले आहे. स्वीडनच्या या मुलीने, संयुक्त राष्ट्र संघाच्या पर्यावरणविषयक परिषदेत एक जोशपूर्ण, भावपूर्ण भाषण देऊन जगातील तमाम राजकारण्यांना ‘ग्लोबल वार्मिंग’वरून यथेच्छ धुतले. आमच्या भविष्याला, स्वप्नांना नष्ट करण्याचा तुम्हाला अधिकार नाही. आमच्या वतीने काही बोलण्याचाही तुम्हाला हक्क नाही, असे ती म्हणाली. ‘हाऊ डेअर यू?’ (तुमची ..

सुंदर देशा, स्वच्छ देशा, गांधींच्या देशा...

 1930 साली महात्मा गांधी यांनी मिठाचा सत्याग्रह केला. ‘उचललेस तू मीठ मूठभर, साम्राज्याचा खचला पाया’ अशी कविता गदिमांनी केली. कृश देहाचा एक वृद्ध चालू लागायचा आणि त्याच्या मागे सारा देश झपाटल्यागत पावले टाकत असायचा... इंग्रजांनी अटकसत्र आरंभले. पुढच्या सत्याग्रहींना अटक केली की मागे दुसरी फळी तयारच असायची. सविनय कायदेभंग म्हणून केवळ एक मूठ मीठ उचलायचे. 60 हजार भारतीय अटकेत गेले. तुरुंग कमी पडले आणि मग मिठावरचा हा कर कमी करण्यात आला... नेतृत्व सच्छील असेल तर जनता नि:शस्त्र मरायलाही ..

निवडणूक : महाराष्ट्राची आणि हरयाणाची...

दिल्ली वार्तापत्र    श्यामकांत जहागीरदार   महाराष्ट्र आणि हरयाणात विधानसभा निवडणुकीचे वारे जोरात वाहू लागले आहेत. दोन्ही राज्यांतील विधानसभा निवडणुकीसाठी उमेदवारी अर्ज भरायला आता फक्त दोन दिवस उरले आहेत. 4 ऑक्टोबर ही अर्ज भरायची अंतिम तिथी आहे. 5 ऑक्टोबरला उमेदवारी अर्जांची छाननी होईल आणि 7 ऑक्टोबरपर्यंत उमेदवारी अर्ज मागे घेता येतील. म्हणजे 7 ऑक्टोबरला निवडणुकीचे अंतिम चित्र स्पष्ट झालेले असेल.  21 ऑक्टोबरला दोन्ही राज्यांत मतदान होणार असल्यामुळे प्रचारासाठी ..

'तिचा' जागर

यथार्थ श्याम पेठकर कोवळेपणाला पुरुषी करडेपणाची झिलई चढलेल्या उन्हावर थंडी हळुवारपणे आपला अंमल प्रस्थापित करते, ते आश्विनातले दिवस असतात. या दिवसांत एक करावं- सखीच्या डोळ्यांत गुलाबपाणी घालावं अन्‌ तिच्या डोळ्यांतून पाझरणारे जलथेंब तीर्थ म्हणून टिपून घ्यावेत. कारण कृष्णाने तुळशीला समर्पितभावाने पाणी घालावं, असेच हे दिवस असतात. म्हणून मग तुळशीला पाणी घालावं, फुलांच्या माळा कराव्यात अन्‌ भल्या पहाटे फिरायला निघाल्यावर गवतावर नाचणार्‍या फुलपाखरांना आपल्या हाताची ओंजळ द्यावी. असं ..

आता युतीचा भगवा निश्चित फडकणार...!

होणार... होणार... म्हणून गेल्या काही दिवसांपासून चर्चेत असलेल्या महाराष्ट्रातील भाजपा-शिवसेना युतीचं घोडं अखेर गंगेत न्हालं! प्रदेश भाजपा अध्यक्ष चंद्रकांतदादा पाटील आणि शिवसेनेचे ज्येष्ठ नेते सुभाष देसाई यांनी युतीची घोषणा एका संयुक्त निवेदनातून मुंबईत केली. ही युती भाजपा आणि शिवसेना या दोन राजकीय पक्षांतील नाही, तर हिंदुत्ववादी विचारांच्या दोन पक्षांतील सर्वात जुनी युती म्हणावी लागेल. ज्या वेळी भाजपा राजकीयदृष्ट्या फार प्रभावी नव्हती आणि तिला मित्रपक्षांची गरज होती, त्यावेळपासून शिवसेना आणि शिरोमणी ..

काश्मीरची वास्तव स्थिती!

वास्तव हे कटु असते, पण देशहितासाठी ते मांडावेच लागते. भारताच्या मुख्य धारेतील प्रसिद्धिमाध्यमे (मीडिया) नेमके हेच विसरले आहेत. या मीडियाचा उथळ व पोकळपणा काश्मीरच्या संदर्भात फारच प्रकर्षाने जाणवत आहे. 5 ऑगस्टनंतर काश्मीरची काय स्थिती आहे, हे सर्व जाणतातच. या दिवसानंतर जम्मू-काश्मीर हे राज्य न राहता, त्याचे दोन- जम्मू व काश्मीर आणि लडाख असे केंद्रशासित प्रदेश तयार करण्यात आले आणि त्या पूर्वी संविधानातील कलम 370 निष्प्रभ करण्यात आले. याला विरोध होणार होता. तो हिंसकच राहण्याची शक्यता अधिक होती. ..

कथा ही ‘जगन्मित्र’ भारत आणि कृतज्ञ पोलंडची!

 आंतरराष्ट्रीय  वसंत गणेश काणे  1939 च्या सप्टेंबर महिन्यात हजारो पोलिश नागरिकांची जीवनरेखा एकदम पुसली गेली. दोन लांडगे पोलंडवर तुटून पडले. जर्मनी आणि पाठोपाठ रशिया. परिणामस्वरूप जेमतेम दोन महिन्यांतच जगाच्या नकाशात पोलंड नावाचा देश दिसेनासा झाला. पोलिश नागरिक जिद्दीने उठाव करायचे. पण, रशियाने अशा हजारो नागरिकांना हद्दपार करून सैबेरियात आत खोलवर डांबले. त्या वाटेवर असताना अर्ध्यांचा प्रवास तर अर्ध्यातच आटोपला. उरलेले बहुतेकांचे पुढच्या 18 महिन्यांत भूक, रोगराई व काबाडकष्ट ..

आजचे राशी भविष्य- दि. १ ऑक्टोबर २०१९

  मेष - मन प्रसन्न राहील. व्यवसायात लाभ होईल. नवीन अनुभव येऊ शकतात. समस्या सोडवण्याचा प्रयत्न केल्यास त्यात यश मिळण्याची शक्यता आहे. तुमची मतं स्पष्टपणे मांडा. कामातून काहीतरी नवीन शिकण्याचा प्रयत्न कराल. वृषभ - दिवस चांगला आहे. पैशांच्या बाबतीत..

ओसामाला ठार करण्याचे नवे सत्य!

दिल्ली दिनांक   रवींद्र दाणी   पेंटागॉन पेपर्सच्या धर्तीवर नामकरण झालेल्या पनामा पेपर्स, या काळ्या पैशाबाबत तसेच बेनामी कंपन्यांबाबतच्या पुस्तकातील पहिले वाक्य आहे-ढहशीश रीश ोाशपींी ळप हळीींेीू ुहशप र लळस र्ींीीींह ळी र्ीीववशपश्रू ीर्शींशरश्रशव. आणि ओसामा बिन लादेन कसा पकडला व मारला गेला, याचे मोठे सत्य असेच अचानक बाहेर आले आहे. विशेष म्हणजे, पाकिस्तानच्या कुख्यात अशा आयएसआयच्या एका माजी प्रमुखाने हे सत्य सांगितले आहे. काल्पनिक कथापाकिस्तानातील अबोटाबाद येथील बिलाल ..

मोदींचा बुद्ध, इम्रानचे युद्ध...

संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या महासभेत भाषण करताना, पाकिस्तानचे पंतप्रधान इम्रान खान यांनी जे भाषण केले, ते पाहता एखादा दहशतवादीच भाषण देत आहे की काय, असेच जाणवले. दोन मुद्यांवर इम्रानने भर दिला. एक म्हणजे डोनाल्ड ट्रम्प यांनी उच्चारलेल्या ‘रॅडिकल इस्लामिक टेररिझम’ आणि दुसरा आवडता विषय म्हणजे काश्मीर. पहिल्या विषयावरही ते खूपकाही बोलले. स्वत:ला एकीकडे शांतिदूत म्हणत असतानाच, कुख्यात क्रूरकर्मा ओसामा बिन लादेन याच्या विचारसरणीचाही त्यांनी पुरस्कार केला. अमेरिकेच्या ट्विन टॉवरवर झालेल्या हल्ल्यानंतर ..

शारदीय उतावीळपणा...

महाराष्ट्राच्या राजकारणावर गेली काही दशके अनभिषिक्त राज्य करणारे माजी मुख्यमंत्री, माजी संरक्षण मंत्री, माजी केंद्रीय कृषी मंत्री आणि सोनिया गांधी यांच्या विदेशी नागरिकत्वाला विरोध करून वेगळा पक्ष स्थापन करणारे व नंतर मात्र अनाकलनीय रीतीने पायाशी जाणारे, राष्ट्रवादी कॉंग्रेसचे सर्वेसर्वा शरद पवार यांनी अंमलबजावणी संचालनालय (ईडी) कार्यालयात अनाहूत जाण्याचा आपला बेत रद्द केला, हे एका अर्थाने बरेच झाले. झाकली मूठ सवा लाखाची! शरद पवार यांच्यावर ईडीने गुन्हा दाखल केला म्हणून संतप्त झालेल्या राष्ट्रवादी ..

भिकार्‍यांचे डॉक्टर!

चौफेर  सुनील कुहीकर   मंदिरं असोत वा मशिदी, आत जगन्नियंत्याकडे साकडं घालण्यासाठी जमलेल्या गर्दीच्या दृष्टीने उपेक्षित राहिलेला एक वर्ग कायम बाहेर ताटकळत असतो. स्वत:च काहीतरी ‘मागण्या’साठी म्हणून ‘त्याच्या’ दाराशी आलेल्यांकडून आपल्याला काहीतरी मिळेल या आशेत, आशाळभूतपणे बघणार्‍यांसाठी ‘तो’ खरंतर देवदूत असतो. निवार्‍याची सोय काय झाडाखाली, सार्वजनिक ठिकाणीही होऊन जाते. लज्जावस्त्र अन्‌ पोटाच्या खळगीचाच काय तो प्रश्न महत्त्वाचा ..

अर्ध्या जगाच्या आनंदिंबदूंचे ‘दृष्टी’दर्शन!

जगात दोन संस्कृती नांदतात. एक संस्कृती जी भारतीय जीवनपद्धतीनुसार कार्य करते आणि दुसरी पाश्चात्त्य विचारसरणीवर आधारित आहे. दोन्ही संस्कृतींत अनेक आचार-विचारांबाबत साम्य असले, तरी वैयक्तिक जीवनातील स्वैराचारी आचार-विचारांना पाश्चात्त्य संस्कृतीत ठायीठायी स्थान मिळालेले दिसते. त्यामुळे त्या संस्कृतीतून प्रस्फुटित झालेल्या संकल्पनांमध्ये भारतीय जीवनपद्धतीनुसार जगणार्‍या स्त्री-पुरुषांच्या आचार-विचारांशी अनुरूप, येथील परंपरा आणि संस्कृतीचा सर्वांगीण विचार करून कुठले अहवाल सादर होत नाहीत अथवा त्यांच्याकडून ..

उथळ आणि पोकळ...!

न मम  श्रीनिवास वैद्य  ख्रिश्चनांच्या रोमन कॅथलिक पंथाचे फादर फ्रान्सिस दिब्रिटो यांचा काही दोष नाही. मराठी साहित्याच्या क्षेत्रात रिकामपणामुळे लुडबूड करणार्‍या कार्यकर्त्यांनी त्यांना 93 व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष म्हणून निवडले आहे. यात दिब्रिटो यांचा काय दोष? तसेही साहित्यक्षेत्र हे वामपंथी ऑक्टोपसच्या विळख्यात जखडलेले आहे. त्यातूनही काही दशकांपूर्वी बर्‍यापैकी साहित्यनिर्मिती होत होती. परंतु, जसजसाहिंदू समाज, आपल्या फसवणुकीविरोधात जागृत होत ..

अभिनंदन अमिताभजी!

प्रासंगिक रत्नाकर पिळणकर   ‘माणूस’ जन्माला येतो तेव्हा त्याला ओळख नसते. त्याचा रडण्याचा ‘कोवळा’ आवाजच त्याची ओळख मानली जाते. आपल्या अपत्याचं नाव काय आणि ते का असावं, यावर त्याचे माता-पिता ‘वैचारिक चर्चा’ करून विधिपूर्वक नाव जाहीर करतात. ते त्या अर्भकाला मान्य असो वा नसो, परंतु ते त्याला मान्य करून घ्यावं लागतं आणि त्या नावाचं माहात्म्य सिद्ध करावं लागतं.  नावाच्या मुद्यासोबतच त्या बाळाचं व्यक्तिमत्त्वही फार महत्त्वाचं असतं. ज्या व्यक्तिमत्त्वात ..

उरलो बारामतीपुरता!

महाराष्ट्राचे स्वयंघोषित जाणते राजे, पश्चिम महाराष्ट्रातील साखर उद्योजकांचे तारणहार, जातीयवादी राजकारणाचे प्रणेते, सत्तेच्या राजकारणासाठी रचावयाच्या षडयंत्राचे संशोधक, माननीय शरद पवारसाहेब यांच्याविरुद्ध अंमलबजावणी संचालनालयाने बँक घोटाळ्यासंदर्भात गुन्हे दाखल करताच, अख्ख्या बारामतीच्या मर्यादित भौगोलिक परिसरात जी संतापाची लाट उसळलीय्‌, ती पुरेशी बोलकी आहे. देशपातळीवर पक्षाचे नेतृत्व करणार्‍या, वर्षानुवर्षे महाराष्ट्राच्या राजकारणावर अधिराज्य गाजवणार्‍या, स्वपक्षीयांना दगा देण्याचा ..

पंडित दीनदयाल उपाध्याय : एक युगद्रष्टा!

आत्मविश्वास, कर्मठता, दृढनिश्चय, समर्पण, प्रामाणिकपणा, त्याग, समाजकल्याण आणि राष्ट्रीय एकता आणि अखंडता... यांसारखे शब्द जेथे बहुतकरून श्रेष्ठ व्यक्तित्वाच्या लोकांचा मान वाढवतात, तेथे पंडित दीनदयाल उपाध्यायजी यांच्या जीवनाशी जुळल्याने या शब्दांचे माहात्म्य अधिकच वाढते. पंडित दीनदयाल उपाध्याय यांचा जन्म 25 सप्टेंबर 1916 साली, राजस्थानच्या अजमेर-जयपूर रेल्वेमार्गावर असलेल्या धनकिया स्थानकाचे स्टेशनमास्तर म्हणून कार्यरत त्यांचे आजोबा चुन्नीलाल शुक्ल यांच्या घरी झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव भगवतीप्रसाद ..

डिजिटल जनगणनेचा क्रांतिकारी निर्णय!

विरोधी पक्ष आणि विरोधक बेंबीच्या देठापासून कितीही बोंबलत सुटले असले, तरी केंद्रातले मोदी सरकार देशातील जनतेच्या हितासाठी अनेक कल्याणकारी निर्णय घेत आहे, हे एव्हाना स्पष्ट झाले आहे. मोदी सरकारच्या लोककल्याणकारी योजनांमुळे कॉंग्रेस या प्रमुख विरोधी पक्षासह राज्याराज्यांतील विविध प्रादेशिक पक्षांच्या पायाखालची वाळू सरकली आहे. मे 2019 मध्ये झालेल्या लोकसभा निवडणुकीने विरोधी पक्षांच्या डोळ्यांत झणझणीत अंजन घातल्यानंतरही विरोधी नेत्यांची दृष्टी सुधारली नाही, ही त्यांच्यासाठी दुर्दैवाची बाब होय. ज्याची दृष्टी ..

अद्भुत, अकल्पनीय आणि अविश्वसनीय...!

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या, अमेरिकेतील ह्युस्टन येथील एनआरजी स्टेडियममध्ये झालेल्या ‘हाऊडी मोदी’ कार्यक्रमाला मिळालेल्या अभूतपूर्व प्रतिसादाने इतिहास घडवला आहे! या कार्यक्रमाने जगातील सर्वात मोठी लोकशाही असलेल्या भारत आणि अमेरिका या दोन देशांमधील मैत्रीवर फक्त शिक्कामोर्तबच केले नाही, तर ती आणखी दृढ केली आहे. यासोबतच या दोन देशांनी इस्लामिक दहशतवादाविरुद्ध लढाईचे रणशिंगही फुंकले, हाही जगाला मोठा संदेश मानला पाहिजे. मोदी हे इतिहास घडवणारे नेते म्हणून ओळखले जातात, आतापर्यंत आपल्या ..

‘नॅशनल हेरॉल्ड’ चौकशीचा अखेरचा थांबा!

तिसरा डोळा   चारुदत्त कहू मोदी सरकारचा दुसरा कार्यकाळ सुरू आहे. पहिल्या कार्यकाळात त्यांनी केलेल्या अनेक कामांची, योजनांची आणि उपक्रमांची देशातच नव्हे तर जगभरात चर्चा झाली. ‘सबका साथ सबका विकास’चा त्यांचा नारा लोकप्रियतेच्या उच्चांकी पोहोचला आणि त्यानंतर ‘ना खाऊंगा, ना खाने दुंगा’ या नार्‍याने त्यावर कळस चढवला. निवडणुकीदरम्यानच्या त्यांच्या भाषणात त्यांनी घोषणाच केली की, पहिल्या कार्यकाळात मी अनेक भष्टाचार्‍यांचे काळे कारनामे उजागर केले आणि दुसर̴्..

सर्वात मोठे आर्थिक निर्णय!

अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन्‌ यांनी परवा, आर्थिक स्थिती मजबूत होण्याच्या दृष्टीने मोठा निर्णय घेतला. यामुळे कार्पोरेट क्षेत्राला मोठा लाभ तर पोहोचेलच, शेअर बाजाराच्या प्रचंड उसळीमुळे आताच भागधारकांना सात लाख कोटींचा फायदा झाला आहे. विरोधकांचा मात्र या निर्णयामुळे तिळपापड झाला आहे. सध्या मोदी सरकारविरोधात कोणताही ठोस मुद्दा नसल्याने, सरकारने घेतलेल्या कोणत्याही चांगल्या निर्णयाला विरोध करणे, हा एकमेव कार्यक्रम त्यांच्याजवळ आहे. डाव्यांचे एकवेळ समजू शकते. कारण, मोदी अमेरिकेच्या अधिक जवळ जात आहेत ..

सुप्रीम कोर्टाची अनावश्यक टिप्पणी!

दिल्ली दिनांक रवींद्र दाणी  सुप्रीम कोर्टाने काश्मीर खोर्‍यातील स्थितीबाबत एक अनावश्यक टिप्पणी केली. अजाणता केली. काश्मीर खोर्‍यातील स्थिती लवकरात लवकर सामान्य करा, अशी सूचना केंद्र सरकारला केल्यानंतर काही आंतरराष्ट्रीय प्रसारमाध्यमांनी याचा पुरेपूर फायदा उठवीत केंद्र सरकारवर टीका केली.सरन्यायाधीश न्या. रंजन गोगोई यांनी, काश्मीरमधील स्थितीबाबत दाखल करण्यात आलेल्या काही याचिकांची सुनावणी करताना, केंद्र सरकारला 30 सप्टेंबरपर्यंत उत्तर दाखल करण्याची सूचना केली आणि त्याच वेळी ..

निकाल निवडणुकीचा वाटे असाच असावा!

एखादी कहाणी मग ती कुठल्याही रूपात तुमच्यासमोर येणार असो (नाटक, चित्रपट, कादंबरी) तिची सुरुवात, मध्य आणि शेवटही रसिकांना माहिती असावा अन्‌ तरीही एकुणातच मांडणार्‍याची शैली इतकी छान असावी की तरीही ती कहाणी रोमांचक वाटावी. पुढे काय होणार हे माहिती असतानाही कुठेही कंटाळा येणार नाही... राज्यात होऊ घातलेल्या विधानसभा निवडणुकांची पूर्ण कथाच अगदी सामान्य मतदारांना माहिती आहे. केवळ निकालासाठी सारे उत्सुक आहेत. या कथानकात विविध भूमिका निभावणार्‍या सर्वच पात्रांना आणि पडद्यामागील कलावंत, तंत्रज्ञांन..

पुलवामा आणि पवार

मंथन   भाऊ तोरसेकर   महागळतीमुळे विरोधकांच्या शिडातली हवा निघून गेलीय, हे सगळेच अभ्यासक मान्य करीत आहेत. कारण शनिवारी आयोगाने जी विधानसभा निवडणुकीची घोषणा केली, त्यात कुठून कोणाला उभे करावे, हा विरोधकांसाठी गहन प्रश्न होऊन गे..

न्यायव्यवस्थेवर विश्वास

कुणीही ऐर्‍यागैर्‍याने उठावे आणि राममंदिरावर जीभ सैल सोडावी, जेणेकरून पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना टोमणे हाणता येईल, असा जो प्रकार गेल्या काही दिवसांपासून सुरू होता, त्याने विरोधकांना आणि विशेषत: मोदीद्वेषाने पछाडलेल्यांना गुदगुल्या होत असल्या तरी, या प्रकारावर कठोर आघात होणे आवश्यक होते. गुरुवारी नाशिकच्या जाहीर सभेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आपल्या खास शैलीत या तमाम लोकांचा जो व्यवस्थित समाचार घेतला, ते एका परीने बरे झाले. सर्वोच्च न्यायालय आणि त्यामधील काही न्यायाधीश, 2014 सालापासून ..

ई-सिगारेटच्या विळख्यातील तरुणाई!

चौफेर    सुनील कुहीकर  जपानमधील एका सिगारेट कंपनीविरुद्ध नागरिकांनी चालवलेल्या लढ्यावर प्रकाशित झालेली एक कादंबरी मध्यंतरीच्या काळात बरीच प्रसिद्ध झाली. कधी, कसे कुणास ठावूक, पण सिगारेट हा तेथील लोकांच्या जीवनमरणाचा विषय बनला. देशात ‘टोबॅको लॉबी’ तयार झाली. ती ताकदवान बनली. जनामनावर अधिराज्य गाजवू लागली. लोकांना लागलली तलफ इतकी मजबूत होती की, दुसर्‍या महायुद्धाच्या काळात सिगारेटींचे अक्षरश: रेशिंनग करण्याची परिस्थिती त्या देशाने अनुभवली. एका माणसाला ..

यंत्र सत्य की माणूस?

‘एकदा का तुम्ही यंत्रशरण झालांत की मग मानवी कार्यसंस्कृती आणि संस्कार संपतील आणि माणूस यंत्रांचा गुलाम होईल...’ असे महात्मा गांधी म्हणाले होते. भारत हा देश खर्‍या अर्थाने कळलेला हा महात्मा होता. हा देश 40 हजार खेड्यांत वसलेला आहे आणि एक गाव म्हणजे संपूर्ण देशच आहे, अशी ग्रामकेंद्री व्यवस्था त्यांना हवी होती. त्यामुळे माणसांनी माणसांची कामे करावीत आणि व्यवहार पूर्ण व्हावेत, असे त्यांचे मानणे होते. त्यांच्या दृष्टीने ही लोकशाही होती. त्यात नंतर बरेच बदल होत गेले. नेहरूंनीच ते केले. ..

कापडी थैल्या व तागाचा बारदाना

न मम   श्रीनिवास वैद्य   एकेकाळी ‘राजीवस्त्रां’वर बहिष्कार हे शेतकरी संघटनेचे अतिशय समर्पक आंदोलन होते. तत्कालीन पंतप्रधान राजीव गांधी यांनी आयातीत पॉलिस्टर यार्नवरील आयात शुल्क कमी करून ते अतिशय स्वस्त करून टाकले होते. तसेच देशांतर्गत पॉलिस्टर उद्योगाला प्रोत्साहन देणे सुरू केले होते. (ज्याचे सर्वाधिक आणि कदाचित एकमेव लाभार्थी अंबानी असावेत. यानंतरच अंबानी वेगाने पुढे गेलेत. हा इतिहास सर्वांना माहीत आहे. आज अंबानींविरुद्ध हातपाय झाडणार्‍या कॉंग्रेसने ..

प्लॅस्टिक बंदी

गत काळात झालेल्या अभ्यासानुसार जगभरातील सुमारे 127 देशांनी प्लॅस्टिक वापराबाबत पर्यावरणपूरक विचार केलेला आढळून आला आहे. मार्शल आयलंड सारखा देश ज्याने प्लॅस्टिकच्या वापरावर पूर्णपणे बंदी घातलीय्‌, तिथपासून तर मालडोवा, उझबेकिस्तान सारखे देश ज्यांनी यासंदर्भात काही कठोर पावलं उचलली आहेत, रोमानिया, व्हिएतनाम सारखे देश ज्यांनी पुन्हा वापरता येईल अशाच प्लॅस्टिकच्या वापराला परवानगी दिली आहे, इथपर्यंत... सर्वच देशांनी कुठल्या ना कुठल्या स्वरूपात याबाबतीत कायदे केले आहेत. उपाय योजले आहेत. नाही म्हणायला, ..

दिग्विजयसिंह यांना धडा शिकवाच

दिल्ली वार्तापत्रशामकांत जहागीरदार  मध्यप्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री आणि कॉंग्रेसचे ज्येष्ठ नेते? वाचाळवीर दिग्विजयसिंह वादग्रस्त विधाने करण्यासाठी ओळखले जातात. दर आठपंधरा दिवसांनी ते असे एखादे विधान करून कॉंग्रेस पक्षाला अडचणीत आणत असतात. स्वत: मात्र अडचणीत येत नसतात. कारण दिग्विजयसिंह यांच्याजवळ आता गमावण्यासारखे काही राहिले नाही. त्यामुळे काहीही बरळले तरी त्यांचे काही जात नाही.    दिग्गीराजा म्हणून ओळखले जाणारे दिग्विजयसिंह हे तसे राजघराण्यातील. पण एक राजा म्हणून हवी असलेली ..

इंधन दरवाढीचे संकट!

जग खूप छोटे झाले आहे, त्यामुळे एका देशात ढग आले तर दुसर्‍या देशात पाऊस पडू शकतो. यातील अतिशयोक्ती सोडली, तरी एका देशातील चांगल्या आणि वाईट परिस्थितीचा परिणाम दुसर्‍या देशाला भोगावा लागू शकतो. मध्यंतरी सौदी अरबच्या तेल शुद्धीकरण केंद्रावर ड्रोनहल्ला झाला. हा हल्ला कुणी आणि का केला, याबाबत वेगवेगळे प्रवाह आहेत. मात्र, या हल्ल्याचा सौदी अरबवरच नाही तर संपूर्ण जगावर परिणाम होणार, यात शंका नाही. तेल शुद्धीकरण केंद्रावरील हल्ल्याचा तत्काळ परिणाम म्हणजे तेलाच्या उत्पादनात झालेली घट. ही घट ..

साहीर, आम्हाला किंमत कळते, मूल्य नाही!

यथार्थ  श्याम पेठकर   परवा एक मित्र म्हणाला, भारत हा वाङ्‌मयीनदृष्ट्या अत्यंत श्रीमंत, संपन्न असा देश आहे... ऊर एकदम भरून आला. अभिमान कसा काठोकाठ भरून ओसंडला. मी मग त्याचे वक्तव्य कसे सार्थ आहे, याच्या पुष्ट्यर्थ वानगीदाखल अनेक उदाहरणे देऊ लागलो... तो म्हणाला, इतके कशाला? अरे, ज्या देशात रद्दीत साहीरसारख्या कवीच्या हस्तलिखित कविता आणि त्याची पत्रे विकली जात असतील, तो देश वाङ्‌मयीनदृष्ट्या माज करावा इतका श्रीमंत नक्कीच आहे... मला त्याच्या बोलण्यातला उपरोध आणि त्याला ..

नापिकी : निसर्गशोषणाचेच अपत्य!

उत्क्रांती ही मानवी जीवनात सतत होत राहणारी अवस्था आहे. मनुष्यजीवन जसजसे उत्क्रांत होत गेले, तसतशा सोयी-सुविधांची निर्मिती होत गेली. त्यामुळेच आज एकविसाव्या शतकापर्यंतच्या कालावधीत अनेकानेक शोध लागले आणि मानवी जीवन सुकर होत गेले. आज परिस्थिती अशी आहे की, प्रचंड यांत्रिकीकरणामुळे माणसाचे श्रम कमी झाले असून, तो भौतिकतेच्या अतिआहारी गेला आहे. यामुळे अनेक समस्या ‘आ’ वासून उभ्या ठाकल्या. पाण्याचा, खतांचा, वाहनांचा, विजेचा मोठ्या प्रमाणात वापर, यांत्रिकीकरणावर निर्भरता वाढणे, प्रचंड प्रमाणात ..

काश्मीर : तथाकथित बुद्धिवाद्यांची दिवाळखोरी उघड!

सुरक्षा सतीश रा. मराठे   आधुनिक भारताच्या इतिहासात 5 व 6 ऑगस्ट 2019 या दोन दिवसांची नोंद सुवर्णाक्षरांत केली जाईल. या धाडसी कृतीचे वर्णन क्रांतिकारी असे केल्यास अतिशयोक्ती होणार नाही. या दोन दिवशी संसदेच्या दोन्ही सभागृहांमध्ये, 70 वर्षांपूर्वी केलेल्या घोडचुकीची दुरुस्ती केली. एका फटक्यानिशी 370 कलम नेस्तनाबूत झाले. भारत आपल्या कूटनीतीच्या माध्यमातून जगाला आपली भूमिका समजावून सांगण्यास यशस्वी झाला. पश्र्चिमी जगताबरोबरच 52 मुस्लिम देशांपैकी एक-दोन अपवाद वगळता कुणीही पाकिस्तानी अपप्रचाराला ..

गाढवांचा बाजार...

पाकिस्तानातील लाहोर प्रांतातील एका गावात सध्या गाढवांच्या बाजाराने धूम उडवून दिली आहे. पाकमधील काही वाहिन्यांनी या बाजाराची ब्रेकिंग न्यूज दिली आहे, तर काहींनी विशेष वृत्त म्हणून बातमी दिली आहे. सार्‍या वाहिन्यांचे अँकर अगदी पोट धरून हास्यकल्लोळात या बातमीचे विश्लेषण करीत आहेत. आता कुणीही म्हणेल की, असे काय विशेष आहे या गाढवांच्या बाजारात. भारतात अनेक ठिकाणी गाढवांचा बाजार भरतो. अगदी आपल्या महाराष्ट्रातही. पण, लाहोरच्या या बाजाराचे वैशिष्ट्य आहे. कारण, या बाजारात असेही गाढव आले आहेत, ज्यांची ..

झिरो व्हिजन आणि व्हिजन झिरो!

दिल्ली दिनांक   रवींद्र दाणी   झिरो व्हिजन आणि व्हिजन झिरो हे दोन शब्द फक्त अदलाबदल करून वापरण्यात आले असले, तरी त्यात एक मोठा फरक आहे. ‘व्हिजन झिरो’ हा अमेरिकेतील एक महत्त्वाकांक्षी कार्यक्रम आहे. अमेरिका श्रीमंत आहे म्हणून अमेरिकेतील रस्ते चांगले आहेत असे नाही, तर अमेरिकेतील रस्ते चांगले आहेत म्हणून अमेरिका श्रीमंत आहे, हे अमेरिकन राष्ट्रपती जॉन केनेडी यांचे एक प्रसिद्ध विधान होते. मात्र, अमेरिकेतील चांगल्या रस्त्यांवर अपघातही वाढू लागले. केनेडी यांची डल्लास ..

गणपती नंतर आता सरकार बसवूया!

काय म्हणता? तर आता बघता बघता गणपती आले अन्‌ गेलेही. त्यांना निरोप देताना पुढच्या वर्षी लवकर या, असे आवतन त्यांना आपण देऊनही टाकले आहे. ‘चैन पडेना आम्हाला’ असेही आपण त्याला म्हणजे बाप्पाला सांगत असतो. नंतर मात्र नवरात्र येते. दिवाळी येते अन्‌ ‘चैन पडेना’ म्हणणारे चैन करत असतात. बाप्पाचा उत्सव गेला असला, सरला असला तरीही उत्साह मात्र संपलेला नसतो. तो कधी संपतही नाही. तसा बाप्पाचाही ‘सीझन-टू’ येतोच. म्हणजे या दहा दिवसांत गणपतीची प्रतिष्ठापना करता आली नाही, ..

खोगीरभरती की रणनीती?

मंथन  भाऊ तोरसेकर  लोकसभेत युती करून इतके दणदणीत यश मिळवल्यानंतर भाजपाला पुन्हा विरोधी पक्षातले विविध आमदार वा नेते स्वपक्षात आणायची खरेच गरज आहे काय? लोकसभेचे निकाल बारकाईने अभ्यासले तर 288 विधानसभा क्षेत्राची आकडेवारीही त्यातून हाती लागते. त्यात दोनशेहून अधिक मतदारसंघात युतीला निर्विवाद बहुमत आहे आणि कसेही मतदान झाले तरी युतीला सत्तेपर्यंत जाण्यात कुठलीही अडचण नाही. मग ही मेगाभरती वगैरे कशाला चालू आहे? खुद्द भाजपातील अनेक कार्यकर्तेही त्यामुळे कमालीचे नाराज झालेले दिसत आहेत. ..

पशुधन लसीकरण अभियान

दुसर्‍या सत्तापर्वात मंत्रिमंडळाची घोषणा करताना, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी केलेल्या एका बदलाची नोंद कुणी घेतली नव्हती. आतापर्यंत कृषी मंत्रालयातील एक उपविभाग म्हणून असलेल्या पशुसंवर्धन, दुग्धोत्पादन, मत्स्यपालन याचे स्वतंत्र खाते निर्माण करण्यात आले. एवढेच नव्हे, तर या खात्याला एक कॅबिनेट व दोन राज्यमंत्री देण्यात आले. आता आतापर्यंत एक उपविभाग असलेल्या विभागाला स्वतंत्र मंत्रालयाचा दर्जा आणि त्याला दोन राज्यमंत्री! परंतु, याकडे कुणाचेच लक्ष नव्हते. सध्या या खात्याचे गिरिराजिंसह हे कॅबिनेट ..