मुलांचे संगोपन

    दिनांक :29-Nov-2019
|
प्रॉक्सी थॉट
पल्लवी खताळ-जठार
 
हल्ली मुलांचे संगोपन करणे म्हणजे कौशल्याचे काम आहे. कारण, स्पर्धात्मक युगात माझी मुलगी किंवा माझा मुलगा मागे पडू नये यासाठी पालकांना सतत चिंता सतावत असते. पण, लक्षात घ्या मुलं हे मातीच्या गोळ्याप्रमाणे असतात. त्यांना जसं घडवू, तशी ती घडतात. मुलांना आपण जे सांगू किंवा आपण जसं बोलतो, त्याचा परिणाम मुलांवर होतो. 
 
 
 
त्यामुळे पाल्याची बौद्धिक, मानसिक, शारीरिक वाढ होत असताना वस्तूरूपी प्रेम नाही, तर तुम्ही दिलेला वेळ बहुमूल्य असतो. त्यामुळे पालकांनी टीव्ही, लॅपटॉप, कॉम्प्युटर, टॅब, मोबाईल बाजूला ठेवून काही मुलांसोबत गप्पा मारायला हव्यात. हा उपक्रम खूप सकारात्मक बदल घडवून आणतो, आपल्यात आणि आपल्या पाल्यातही. आजची पिढी गॅझेटप्रिय. ती काळाची गरजसुद्धा आहे, पण आपला पाल्य गॅझेटवर किती वेळ असतो. नेमकं इंटरनेटवर काय सर्फिग करतोय्‌? यावर लक्ष ठेवायला काहीच हरकत नाही. मात्र, तेही त्याला नकळत.
 
 
सध्या स्वत:ला त्रास देणं, चिडचिड करणं, सतत रागावणं या गोष्टी सध्या मुलांमध्ये जास्त दिसून येतात. अशात मुलांशी बोलण्यात काहीच उपयोग नसतो. यावेळी आपलाही पारा चढण्याची शक्यता असते. अशा वेळी पाल्याचे म्हणणे नीट ऐकून घ्यावे. नेमक्या कुठल्या मुद्यावर चिडचिड होतेय्‌, ते समजून घ्यावे. राग, चिडचिड कमी झाला, की- शांतपणे आपला मुद्दा समजावून देता येतो. प्रसंगी ज्या मुद्यावरून चिडचिड झाली आहे, त्याचीच गोष्ट तयार करावी. आपल्या पाल्याला केंद्रस्थानी ठेवावं आणि गोष्टी रूपातून आपला मुद्दा पटवून देता येईल.
 
 
एखाद्या वस्तूचा अट्टहास पाल्याने धरला असेल, तर ती खरंच गरजेची आहे का? हे बघणं गरजेचं आहे किंवा त्या वस्तूऐवजी दुसरी जी उपयोगाची वस्तू आहे, ती देणं कधीही सोयीस्कर. पण, कधी-कधी नाही म्हणायला हरकत नाही. नाही म्हणण्यातही गंमत आहे. नाही म्हणणंसुद्धा एक कला आहे. होतं काय, मुलं वयात येत असताना त्यांना स्वतंत्रपणाची जाणीव होत असते.
 
 
मग त्यांना त्यांच्या आवडीनिवडींप्रमाणे राहायला, वागायला आवडतं. यावेळी थोडं त्यांच्या म्हणण्यानुसार चालावं. त्यांच्या आवडीनिवडी जाणून घ्याव्यात. पाल्याला त्याच्यासाठी काय योग्य आहे, याची जाणीव करून द्यावी. मुलं चुकीच्या मार्गाला जाऊ नये, यासाठी वेळोवेळी त्यांच्या मित्र परिवाराचा आढावा घेणं खूप गरजेचं आहे. मुळात मुलांना थोडासा वेळ देणं आणि त्यांच्या गरजा समजून घेणं याशिवाय पालकत्व वेगळं नाही.