सोमवारची शिवामुठीची कहाणी

    दिनांक :24-Aug-2019
आटपाट नगर होतं. तिथं एक राजा होता. त्या राजाला चार सुना होत्या. तीन आवडत्या होत्या, एक नावडती होती. आवडत्या सुनांचा तो चांगला प्रतिपाळ करी. नावडतीला जेवायला उष्टं, नेसायला जाडंभरडं, राहायला गुरांचं बेडं दिलं. गुराख्याचं काम दिलं. पुढं श्रावणमास आला. पहिला सोमवार आला. ही रानी गेली. नागकन्या-देवकन्यांची भेट झाली. त्यांना विचारलं, बाई बाई, कुठं जाता? महादेवाच्या देवळी जातो, शिवामूठ वाहतो. यानं काय होतं? भ्रताराची भक्ती होते. इच्छित कार्य सिद्धीस जातं. मुलंबाळं होतात. नावडती माणसं आवडती होतात. वडील मनुष्यांपासून सुखप्राप्ती होते. मग त्यानी हिला विचारलं, तू कोणाची कोण? मी राजाची सून, तुमच्याबरोबर येते.
 
 
 
 
 
 
त्यांचेबरोबर देवळात गेली. नागकन्या-देवकन्या वसा वसू लागल्या. नावडती म्हणाली, काय गं बायांनो वसा वसता? आम्ही शिवामुठीचा वसा वसतो. त्या वशाला काय करावं? मूठ चिमूट तांदूळ घ्यावे, शिवराई सुपारी घ्यावी, गंध-फूल घ्यावं, बेलाची दोन पानं घ्यावी. मनोभावे पूजा करावी. हाती तांदूळ घ्यावे आणि तोंडानं- ‘‘शिवा शिवा महादेवा, माझी शिवामूठ ईश्वरा देवा. सासू-सासर्‍या, दिरा-भावा, नणंदा-जावा, भ्रतारा, नावडती आहे ती आवडती कर रे देवा...’’ असं म्हणून तांदूळ वाहावेत. संध्याकाळपर्यंत उपवास करावा. उष्टंमाष्टं खाऊ नये. दिवसा निजू नये. उपवास नाही निभवला तर दूध प्यावं. संध्याकाळी आंघोळ करावी. देवाला बेल वाहावा आणि मुकाट्यानं जेवण करावं. हा वसा पाच वर्षे करावा. पहिल्या सोमवारी तांदूळ, दुसर्‍यास तीळ, तिसर्‍यास मूग, चौथ्यास जव आणि पाचवा आला तर सातू शिवामुठीकरिता घेत जावे.
 
 
पहिल्या सोमवारी सगळं साहित्य नागकन्या-देवकन्यांनी दिलं आणि दुसर्‍या सोमवारी हिला घरून आणायला सांगितलं. त्या दिवशी हिनं मनोभावे पूजा केली. सारा दिवस उपास केला. जावा-नणंदांनी उष्टंमाष्टं पान दिलं, ते तिनं गाईला घातलं. शंकराची आराधना केली आणि दूध पिऊन निजून राहिली.
 
 
पुढं दुसरा सोमवार आला. नावडतीनं घरातून सर्व सामान मागून घेतलं. पुढे रानात जाऊन नागकन्यांबरोबर मनोभावे पूजा केली आणि, ‘‘शिवा शिवा महादेवा, माझी शिवामूठ ईश्वरा देवा. सासू-सासर्‍या, दिरा-भावा, नणंदा-जावा, भ्रतारा, नावडती आहे ती आवडती कर रे देवा...’’ असं म्हणून तीळ वाहिले. सारा दिवस उपवास केला. शंकराला बेल वाहिला. दूध पिऊन निजून राहिली. संध्याकाळी सासर्‍यानं विचारलं. ‘‘तुझा देव कुठं आहे?’’ नावडतीनं जबाब दिला, ‘‘माझा देव फार लांब आहे. वाटा कठीण आहेत, काटेकुटे आहेत. साप-वाघ आहेत, तिथं माझा देव आहे.’’
 
 
पुढं तिसरा सोमवार आला. पूजेचं सामान घेतलं. देवाला जाऊ लागली. घरची माणसं मागे चालली. ‘‘नावडते, तुझा देव दाखव...’’ म्हणू लागली. नावडतीला रोजचा सराव होता. तिला काही वाटलं नाही. यांना काटेकुटे पुष्कळ लागले. नावडतीची दया आली. आजपर्यंत रानात कशी येत असेल कोण जाणे. नावडतीला िंचता पडली. देवाची प्रार्थना केली. देवाला तिची करुणा आली. नागकन्या, देवकन्या यांसह वर्तमान देऊळ सुवर्णाचं झालं. रत्नजडिताचे खांब झाले, हंड्या-झुंबरं लागली. स्वयंभू महादेवाची िंपडी झाली. सगळ्यांनी देवाचं दर्शन घेतलं. नावडती पूजा करू लागली. गंध-फूल वाहू लागली. नंतर मूग घेऊन, ‘‘शिवा शिवा महादेवा, माझी शिवामूठ ईश्वरा देवा. सासू-सासर्‍या, दिरा-भावा, नणंदा-जावा, भ्रतारा, नावडती आहे ती आवडती कर रे देवा...’’ असं म्हणून शिवाला वाहिले. राजाला मोठा आनंद झाला. नावडतीवर प्रेम वाढलं. दागिने ल्यायला दिले. खुंटीवर पागोटं ठेवून तळं पाहायला गेला. नावडतीची पूजा झाली. पूजा झाल्यावर सगळी माणसं बाहेर आली. इकडे देऊळ अदृश्य झालं. राजा परत आला. माझं पागोटं देवळी राहिलं म्हणून देवळाकडे आणायला गेला. तो तिथं एक लहान देऊळ आहे, तिथं एक िंपडी आहे. वर आपण केलेली पूजा आहे, जवळ खुंटीवर पागोटं आहे. तेव्हा त्याने सुनेला विचारलं, ‘‘हे असं कसं झालं?’’
‘‘माझा गरिबाचा हाच देव. मी देवाची प्रार्थना केली, त्यानं तुम्हाला दर्शन दिलं...’’ असं नावडती म्हणाली. सुनेमुळं देव भेटला म्हणून तिला राजानं पालखीत घालून घरी आणलं. नावडती होती ती आवडती झाली. 
जसा तिला शंकर प्रसन्न झाला, तसा तुम्हा-आम्हा होवो. ही साठा उत्तराची कहाणी पाचा उत्तरी सुफळ संपूर्ण.