व्यावसायिकाला विमा संरक्षण गरजेचेच!

    दिनांक :13-Dec-2020
|
उद्योगमंत्र
- धनंजय दातार
व्यावसायिकाला सर्व प्रकारच्या विम्याचे कवच अत्यंत गरजेचे असते, ही गोष्ट माझ्या बाबांनी व्यवसाय माझ्या स्वाधीन करताना निक्षून सांगितली होती. स्वतःच्या आणि कर्मचार्‍यांच्या संरक्षणासाठी आयुर्विमा, अपघात विमा व आरोग्य विमा घ्यावा; तर दुकान, गोडाऊन, घर, माल आणि मौल्यवान वस्तूंच्या संरक्षणार्थ सर्वसाधारण विमा (जनरल इन्शुरन्स) घ्यावा. संकट कधीही सांगून येत नसल्याने आपण सावध राहणे कधीही श्रेयस्कर. विम्याचे पाठबळ असल्याने मी अनेक संकटांतून तरलो आहे.
 
 
uddyog_1  H x W
 
वर्ष 1996-97 मध्ये मी, माझी पत्नी व मुलगा हृषीकेश (तो तेव्हा एक-दीड वर्षांचा होता) नात्यातील एका विवाहसमारंभासाठी मुंबईहून कराडला गेलो होतो. मी सहा महिन्यांपूर्वीच नवी गाडी घेतली होती आणि चालकही उत्साही होता. परतीच्या प्रवासात सातार्‍याच्या पुढे शिरवळजवळ एका मालवाहू ट्रकने अकस्मात आमच्या कारला धडक दिली. त्या अपघातात आम्ही जखमी झालो, पण सुदैवाने मरता मरता वाचलो. मात्र, घर्षणामुळे पेटून कारचे खूपच नुकसान झाले. ती ओढत आणून पुण्यातील गॅरेजमध्ये दुरुस्तीसाठी टाकावी लागली. त्यातल्या त्यात चांगली गोष्ट म्हणजे नव्या गाडीचा खरेदीच्या वेळीच विमा उतरवला असल्याने आणि आमचाही अपघात विमा असल्याने खर्चाची अगदी पूर्ण नाही तरी बर्‍यापैकी भरपाई मिळाली.
 
 
त्यानंतर दोन-तीन वर्षांत पुन्हा एकदा मला अक्षरशः अग्निदिव्यातून जाण्याची वेळ आली. दुबईत एव्हाना माझी पाच गोडाऊन्स झाली होती. त्यातील चार एकत्र व पाचवे शेजारच्या कंपाऊंडमध्ये होते. त्यापलीकडे इतर व्यापार्‍यांची गोडाऊन्स होती. या व्यापार्‍यांपैकी एकाने फटाक्यांचा मोठा साठा मागवला होता. तो उतरवून घेताना त्यावर ठिणगी पडून अचानक जबरदस्त स्फोट झाला आणि नंतर आग लागून स्फोटांची मालिकाच सुरू झाली. मी त्या वेळी माझ्या गोडाऊनमध्येच कर्मचार्‍यांसमवेत मालसाठ्याचा आढावा घेत होतो. मोठा आवाज होऊन हादरे बसल्याने मी धावत बाहेर आलो, तर आजूबाजूची सर्व गोडाऊन्स पेटलेली होती. माझ्या गोडाऊन्समधील मालसाठा जळताना मी सुन्न होऊन बघत होतो.
 
 
मी गोडाऊन्सचा व मालाचा विमा उतरवला असल्याने मला भरपाई मिळाली, पण त्यातही एक कान टोचणारी घटना अशी घडली, की मी चार गोडाऊन्सचा विमा एका कंपनीकडून, तर पाचव्या गोडाऊनचा विमा दुसर्‍या कंपनीकडून काढून घेतला होता. पहिल्या कंपनीने मला सर्व भरपाई दिली, पण दुसर्‍या कंपनीने बराच मनस्ताप दिला. विमा पॉलिसीवरील बारीक अक्षरात लिहिलेले नियम दाखवून त्याआधारे त्यांनी भरपाईची रक्कम बरीच कमी केली. चूक माझी होती. मी विमा घेण्यापूर्वी हे नियम नीट वाचून आणि समजून घ्यायला हवे होते. त्या प्रसंगातून मी योग्य धडा घेतला आणि नंतर कोणताही विमा उतरवताना मी एजंटला सर्व बारीकसारीक तपशील विचारू लागलो आणि व्यापक संरक्षण देणारी विमा कंपनी निवडू लागलो.
 
 
योगायोगाची गोष्ट म्हणजे एखादा विमा खरेदी केल्यानंतर वर्ष-दोन वर्षांतच त्याचे साह्य होण्याची घटना माझ्या आयुष्यात अनेकदा घडली आहे. कामाच्या आसक्तीमुळे, तसेच आहार व झोपेच्या वेळापत्रकाकडे दुर्लक्ष केल्यामुळे मी तीव्र पित्तप्रकोपाचा बळी ठरलो. त्यातूनच पुढे पाठदुखी, पोटदुखी, निद्रानाश, औदासीन्य, नैराश्य असे दुष्टचक्र माझ्या मागे लागले. त्या दुखण्यातून वाचण्यासाठी मी विविध डॉक्टरांच्या आणि हॉस्पिटल्सच्या वार्‍या केल्या. माझ्यावर नऊ वेळा एंडोस्कोपी झाली. मी सगळ्या उपचारपद्धती वापरून पाहिल्या. पैसा पाण्यासारखा खर्च होत होता. पण, त्यातही समाधानाची बाब म्हणजे मी आरोग्य विमा घेतलेला असल्याने डॉक्टरांच्या तपासण्यांच्या, रुग्णालयातील चाचण्यांच्या, शस्त्रक्रियांच्या व औषधांच्या खर्चाचा भार माझ्यावर पडला नाही.
 
 
मी माझ्या कर्मचार्‍यांचाही अपघात व आरोग्य विमा उतरवला त्याचा त्यांना फायदा झाला. आमच्या मुंबईच्या कार्यालयातील अकाऊंटंट रात्री कामावरून घरी जात असताना त्याच्या मोटारसायकलला, जवळून वेगात जाणार्‍या वाहनाने धडक दिली. डोक्यावर हेल्मेट असल्याने मेंदूला गंभीर दुखापत होण्यापासून तो वाचला, परंतु शरीराच्या अन्य भागाला इजा झाल्याने त्याला रुग्णालयात दाखल करावे लागले. मी तातडीने भेटायला गेलो असता त्याने खुणेने मला सांगितले, की हेल्मेट घातल्याने माझा जीव वाचला. मी या दक्षतेबद्दल त्याचे कौतुक केले आणि धीर दिला, की तू लवकर बरा हो. विमा संरक्षण असल्याने तुला रुग्णालयीन खर्चाची काळजी करण्याची गरज नाही आणि इतर कोणत्याही खर्चाची काळजी आपली कंपनी घेईल. तो सुखरूप बरा होऊन कामावर परतला तेव्हा त्याने पहिली गोष्ट काय केली असेल, तर आपल्या कुटुंबासाठी आणि मालमत्तेसाठी व्यापक (कॉम्प्रिहेन्सिव्ह) विमा सुरक्षा देणार्‍या पॉलिसी घेतल्या.
 
मित्रांनो! एका संस्कृत सुभाषितात म्हटले आहे,
उद्योगे नास्ति दारिद्र्य जपतो नास्ति पातकम्।
मौने च कलहो नास्ति, नास्ति जागरतो भयम्॥
 
(उद्योग-व्यवसाय केल्याने दारिद्र्य उरत नाही, जप केल्याने पाप उरत नाही, मौन बाळगल्यास भांडण उरत नाही आणि जागरूक राहिल्यास भीती उरत नाही.)
जीवनात आपली लढाई आपल्यालाच लढावी लागते आणि संरक्षणाची तजवीजही स्वतःच करावी लागते. त्यामुळे सदैव जागरूक राहणे सर्वांत उत्तम. यासाठीच व्यावसायिकाकडे अनेक विम्यांचे कवच असावे.