१८, ५१, ५२, ७२ किंवा १०८ किती शक्तीपीठे आहेत?
Total Views |
Shakti Peeth माता सतीच्या शरीराचे अवयव जिथे जिथे पडले तिथे ते शक्तीपीठ बनले हे सर्वांनाच माहीत आहे. ही सर्व शक्तीपीठे आजही जिवंत मानली जातात. किती शक्तीपीठे आहेत आणि ती कुठे आहेत याबाबत अनेकदा प्रश्न विचारले जातात. वेगवेगळ्या ग्रंथांमध्ये या प्रश्नाची वेगवेगळी उत्तरे आहेत. देवी पुराणानुसार मातेचे ५१ शरीर पृथ्वीवर पडले होते. त्यामुळे शक्तीपीठांची संख्याही ५१ आहे. देवी पुराणात १०८ शक्तीपीठांचा उल्लेख आहे. त्याचप्रमाणे देवी गीतेत ७२ शक्तीपीठांची आणि तंत्र चुडामणीत ५२ शक्तीपीठांची नावे देण्यात आली आहेत. या ग्रंथांशिवाय आदि शंकराचार्यांनी फक्त १८ शक्तीपीठांचा उल्लेख केला आहे. या विषयात येण्यापूर्वी शक्तीपीठ म्हणजे काय हे जाणून घेऊया? शक्तीपीठांचा संदर्भ शिवपुराण, देवी भागवत, श्रीमद भागवत, सर्व पौराणिक आणि तंत्र चुडामणी, देवी गीता, देवी भागवत यासह बहुतेक पौराणिक ग्रंथांमध्ये आढळतो. त्यांची कथा काही फरकांसह सामान्य आहे. या ग्रंथांनुसार, भगवान शिवाच्या नकारानंतरही माता सती आपले वडील प्रजापती दक्ष यांच्या यज्ञाला आमंत्रण न देता पोहोचल्या होत्या. हेही वाचा : यंदाच्या नवरात्रीचे नऊ रंग तुम्हाला माहिती का? घ्या जाणून
हेही वाचा : अंबादेवीचा नवरात्रोत्सव ३ ऑक्टोबरपासून
सभेत पती भोलेनाथ यांचा अपमान होताना पाहून तिला ते सहन झाले नाही आणि त्यांनी योगाच्या आगीत स्वतःला जाळून घेतले. देवर्षी नारदांकडून ही बातमी जेव्हा भगवान शिवाला मिळाली तेव्हा ते सतीच्या मोहाने व्याकूळ झाले. त्याने लगेच कुलूप उघडले आणि कुलूप जमिनीवर फेकले. त्यातून वीरभद्र नावाचा शूर पुरुष प्रकटला. ज्याने भोलेनाथाच्या आज्ञेवरून दक्षाचा वध करून यज्ञाचा नाश केला. त्याचवेळी यज्ञपुरहिताचे मस्तक शिरच्छेद करण्यात आले. त्यावेळी आपल्या व्याकुळ झालेल्या भगवान शंकराच्या प्रभावाखाली माता सतीचा देह हातात घेऊन पूर्ण गतीने सृष्टीत नंगा नाच करू लागले. यामुळे आपत्ती ओढवली आणि भगवान नारायणाला पुढे यावे लागले. Shakti Peeth त्यावेळी नारायणाने सुदर्शन चक्राने आईच्या शरीराचे अनेक तुकडे केले होते. यानेही भगवान शिवाचा राग शांत झाला नाही, म्हणून भगवान नारायणांनी वरदान दिले होते की जिथे जिथे सतीचे अवयव पडले आहेत, ती सर्व ठिकाणे शक्तीपीठ म्हणून ओळखली जातील आणि या सर्व ठिकाणी देवी सती जिवंत असेल. एवढेच नाही तर जो भक्त या ठिकाणी पूर्ण भक्तीभावाने पूजा करतो तो देवी सतीचा आशीर्वाद प्राप्त करतो. यामुळे त्याच्या सर्व मनोकामना पूर्ण होतील. हे ऐकून भगवान शिव शांत झाले, परंतु त्यांचे दुःख कमी झाले नाही आणि ते अनिश्चित काळासाठी समाधीत गेले.
कोणत्या राज्यात किती शक्तीपीठे आहेत?
उत्तर प्रदेश : ५
मध्य प्रदेश : ३
हरियाणा : ३
हिमाचल प्रदेश : ३
पंजाब : १
काश्मीर : १
राजस्थान : २
गुजरात : २
महाराष्ट्र : १
त्रिपुरा : १
पश्चिम बंगाल : १३
तामिळनाडू : २
ओडिशा : १
आंध्र प्रदेश : २
कर्नाटक : १
आसाम : १
परदेशातील ही शक्तीपीठे
बांगलादेश : ५
श्रीलंका : १
नेपाळ : ४
तिबेट : १
पाकिस्तान : १