sevai recipe उन्हाळा सुरू झाला की घराघरांत वाळवणांची लगबग सुरू होते. कुरडया, पापड, मसाले, वड्या, शेवया यांसारख्या पारंपरिक गोष्टींचं वाळवण ही आपल्या खाद्यसंस्कृतीतील एक खास परंपरा आहे. त्यातल्या त्यात गव्हाच्या शेवया या पोषणमूल्यांनी भरपूर आणि वर्षभर टिकणाऱ्या असल्यामुळे घरगुती स्वयंपाकात त्यांचं खास स्थान आहे.
चहा सोबत खायच्या गोड शेवया असोत किंवा कधी भूक लागली की लगेच शिजवून तयार होणारा खमंग उपमा — गव्हाच्या शेवयांचा उपयोग अनेक प्रकारे होतो. चला तर मग जाणून घेऊया गव्हाच्या शेवया घरी कशा बनवायच्या आणि उन्हाळ्यात वाळवणासाठी त्याची तयारी कशी करायची.
गव्हाच्या शेवयांची पारंपरिक रेसिपी (वाळवणासाठी)
साहित्य:
गव्हाचे पीठ – २ कप
मीठ – १ चमचा (चवीनुसार)
पाणी – अंदाजे ¾ कप
तेल – १ चमचा (मोहनासाठी)
शेवया पाटी किंवा साचं (सेव मेकर/नूडल प्रेस)
कृती:
1. पीठ भिजवणे: एका परातीत गव्हाचे पीठ, मीठ आणि तेल एकत्र करा. त्यात थोडं-थोडं पाणी घालून कणिक थोडी घट्टसर मळून घ्या.
2. झाकून ठेवणे: ही कणिक अर्धा तास झाकून ठेवा. यामुळे पीठ मऊ होते आणि शेवया थोड्या लवचिक होतात.
3. शेवया बनवणे: शेवया करण्याच्या साच्यामध्ये थोडं थोडं पीठ घालून लांबट शेवया तयार करा.
4. वाळवण: स्वच्छ कपड्यावर किंवा प्लास्टिकच्या शीटवर शेवया सावधपणे ठेवा. थेट सूर्यप्रकाशात २–३ दिवस वाळवा.
5. साठवण: शेवया पूर्ण कोरड्या झाल्यानंतर हवाबंद डब्यात साठवून ठेवा.
शेवयांचा उपयोग कसा कराल?
गोड शेवई: दुधात साखर, सुका मेवा घालून गोड शेवई बनवता येते.
उपमा: कांदा, मोहरी, कढीपत्ता, शेंगदाणे यांची फोडणी करून त्यात पाण्यात शिजवलेल्या शेवया मिसळा.
खिरीसारखी मिठाई: साखर, वेलदोडा, सुकामेवा घालून झटपट गोड पदार्थ.
टीप:
पीठ मळताना फार सैल करू नका, नाहीतर शेवया फुटू शकतात.
वाळवताना ओलावा राहू न देणे महत्त्वाचे आहे, नाहीतर फफूंद लागू शकतो.
उन्हाळ्यातच हे वाळवण उत्तम जमते.
ह्या पारंपरिक वाळवणी शेवया तुमच्या स्वयंपाकघरात चव, पोषण आणि परंपरेचा उत्तम संगम घालून देतील. अशा शेवया करून ठेवणं म्हणजे वेळेची आणि श्रमांची मोठी बचतही ठरते.