मृत्यूच्या अगदी आधी काय दिसते? शास्त्रज्ञांनी केले उघड

नवी दिल्ली, 

before death मृत्यू हा नेहमीच मानवतेसाठी एक मोठा गूढ राहिला आहे. अनेकांनी असे लक्षात घेतले असेल की जेव्हा कोणी मरत असते तेव्हा त्यांचा श्वास मंदावतो किंवा वेगवान होतो, त्यांच्या हृदयाचे ठोके कमकुवत होतात, त्यांचे हात पाय थंड होतात आणि त्यांचे डोळे अर्धे उघडे राहू शकतात. पण तुम्ही कधी विचार केला आहे का की जेव्हा एखादी व्यक्ती या अवस्थेत पोहोचते तेव्हा त्यांना काय वाटते? आपल्याला खरोखर "पांढरा प्रकाश" दिसतो का, की जुन्या आठवणी आपल्या डोळ्यांसमोर चित्रपटासारख्या चमकतात? शास्त्रज्ञांनी केलेल्या अलीकडील अभ्यासात हे रहस्य उलगडण्याचा प्रयत्न केला आहे. तर, वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून, एखाद्या व्यक्तीचा मृत्यू झाल्यावर त्याला अंतर्गतरित्या काय वाटते ते शोधूया.

 

 

 

Metro.co.uk च्या अहवालानुसार, शरीर काम करणे थांबवले तरीही, मेंदूचे काही भाग सक्रिय राहतात. संशोधकांना असे आढळून आले की 'गामा ऑसिलेशन' नावाच्या मेंदूच्या लहरी मृत्यूच्या अगदी आधी वाढतात. स्वप्न पाहताना, ध्यान करताना किंवा जुन्या आठवणींना उजाळा देताना आपल्याला हेच लहरी येतात. याचा अर्थ असा की मृत्यूच्या वेळी, एखाद्या व्यक्तीला त्यांच्या आयुष्यातील सर्वोत्तम क्षणांचे फ्लॅशबॅक अनुभव येऊ शकतात. या अनुभवांना जवळचा मृत्यू अनुभव (NDEs) म्हणतात, ज्यामध्ये मरणाऱ्या व्यक्तीने प्रियजनांचे चेहरे पाहिल्याचे सांगितले आहे.

हृदयविकाराच्या रुग्णांमध्ये मेंदूच्या क्रियाकलापांच्या रेकॉर्डिंगवर आधारित हा शोध सूचित करतो की मृत्यू हा केवळ एक गडद अनुभव नाही तर एक परिपूर्ण प्रवास आहे. शास्त्रज्ञांचा असा विश्वास आहे की मृत्यूच्या वेळी, मानवी मेंदू 'लाइफ रिकॉल' नावाच्या अवस्थेत प्रवेश करतो. फ्रंटियर्स इन एजिंग न्यूरोसायन्समध्ये प्रकाशित झालेल्या २०२३ च्या अभ्यासात असा दावा करण्यात आला आहे की मेंदू, मृत्यूपूर्वी बंद होण्याऐवजी, अतिक्रियाशील होतो आणि हृदय थांबल्यानंतरही काही काळ सक्रिय राहतो.

लुईव्हिल विद्यापीठातील न्यूरोसर्जन यांनी या अभ्यासाचे नेतृत्व केले. ८७ वर्षीय रुग्णाला झटका आला आणि त्याच्यावर EEG (इलेक्ट्रोएन्सेफॅलोग्राम) वापरून उपचार केले जात होते. मेंदूच्या हालचालींची नोंद करताना, रुग्णाला हृदयविकाराचा झटका आला आणि तो मरण पावला. जेव्हा रुग्णाचे हृदय थांबले तेव्हा हृदयविकाराच्या आधी आणि नंतरच्या ३० सेकंदांमध्ये न्यूरोलॉजिकल फरक दिसून आला. हा अभ्यास मृत्यूच्या वेळी ज्या रुग्णांच्या मेंदूच्या हालचालींचे निरीक्षण केले जात होते त्यांच्या EEG डेटावर आधारित होता.

"हा अभ्यास मृत्यूच्या वेळी ज्या रुग्णांच्या मेंदूच्या हालचालींचे निरीक्षण केले जात होते त्यांच्या EEG डेटावर आधारित आहे. संशोधकांना असे आढळून आले की हृदयविकाराच्या झटक्यानंतर मेंदूतील उच्च-स्तरीय क्रियाकलाप सुमारे ३० सेकंद टिकतो.

त्यांनी पुढे सांगितले की, "मृत्यूच्या वेळी, मानवी मेंदू अचानक बंद होत नाही; त्याऐवजी, वेगवेगळ्या प्रकारच्या मेंदूच्या लहरी सक्रिय होतात, ज्यांना वैज्ञानिकदृष्ट्या दोलन म्हणतात. यामध्ये गॅमा, थीटा, अल्फा आणि बीटा मेंदूच्या लहरींचा समावेश आहे, ज्या सामान्यतः स्वप्ने, आठवणी आणि विचारांशी संबंधित असतात.

डॉ. अजमल म्हणतात, "आपला मेंदू आपल्याला मृत्यूसाठी तयार करतो आणि शेवटच्या क्षणी आपले सर्वात संस्मरणीय क्षण पुन्हा जगण्याची परवानगी देतो. याचा अर्थ असा होऊ शकतो की मृत्यूपूर्वी, मेंदू शेवटच्या वेळी महत्त्वाच्या जीवनातील घटना आणि आठवणी पुन्हा जगत आहे, जसे की बरेच लोक मृत्यूच्या जवळच्या अनुभवांमध्ये फ्लॅशबॅक अनुभवल्याचे सांगतात."

हे निष्कर्ष जीवन कधी संपते याबद्दलच्या आपल्या समजुतीला आव्हान देतात.before death हृदय थांबल्यानंतरच जीवन संपते का, की त्यानंतर जीवन असते? या अभ्यासातून अवयवदानासाठी योग्य वेळ काय असावी असा प्रश्न देखील उपस्थित होतो.

शास्त्रज्ञ म्हणतात की मृत्यूच्या जवळचा अनुभव (NDE) अनुभवणारे लोक बहुतेकदा गडद बोगद्यासारखा रस्ता आणि शेवटी एक तेजस्वी पांढरा प्रकाश पाहण्याचा दावा करतात. तथापि, हृदय काम करणे थांबवताच, मेंदूला रक्तपुरवठा थांबतो आणि ऑक्सिजनची कमतरता येते, डोळ्यांच्या रेटिनाचा आणि मेंदूच्या दृश्य कॉर्टेक्समधील संबंध तुटू लागतो, ज्यामुळे 'टनेल व्हिजन' नावाची घटना निर्माण होते. म्हणूनच लोकांना असे वाटते की ते एका गडद बोगद्यातून प्रकाशाकडे जात आहेत.