भारतातील सापांचे अधिवास: राज्यनिहाय विविधता आणि वैशिष्ट्ये

snake habitats भारत हा जैवविविधतेच्या बाबतीत समृद्ध देश आहे आणि त्यात सापांच्या विविध प्रजाती आढळतात. देशाच्या भौगोलिक परिस्थितीमुळे, विविध राज्यांमध्ये सापांचे विशेष अधिवास निर्माण झाले आहेत. काही राज्ये विशेषतः सापांसाठी ओळखली जातात, तर काही ठिकाणी सापांचे सहजीवन दिसून येते.

 

 

 

 

केरळ हे पश्चिम घाटातील जैवविविधतेसाठी प्रसिद्ध असलेले राज्य आहे. येथे सापांच्या १०० हून अधिक प्रजाती आढळतात. त्यात किंग कोब्रा, रसेलचा वायपर आणि मलबार पिट वायपर सारख्या अत्यंत विषारी प्रजातींचा समावेश आहे. केरळ हे त्याच्या घनदाट जंगलांमुळे, उच्च आर्द्रता आणि सततच्या मुसळधार पावसामुळे सापांसाठी एक आदर्श राज्य मानले जाते.

 

उत्तराखंड हिमालयाच्या पायथ्याशी येथे ३० हून अधिक प्रजातींचे साप आढळतात. राज्यातील जंगले, नदीकाठ, गावताल प्रदेश आणि डोंगराल भाग प्राण्यांच्या अनेक प्रजातींसाठी विविध आश्रयस्थाने प्रदान करतात. येथे क्रेट, विपर आणि इतर अनेक डोंगराळ सापांची घरे आहेत.

कर्नाटकातील अगुम्बे हे भारताची कोब्रा राजधानी म्हणून ओळखले जाते. येथे फक्त भारतीय क्रोबा प्रजाती मुबलक प्रमाणात आढळते. अगुम्बे हे केवळ सापांसाठीच नाही तर सरपटणारे प्राणी आणि वन्यजीव शिकारींसाठी देखील आकर्षणाचे केंद्र आहे. पश्चिम घाटाचा भाग असल्याने, विषारी आणि बिनविषारी दोन्ही प्रकारच्या सापांच्या प्रजाती येथे सहज दिसतात.

राजस्थान थार वलवंताचे कोरडे प्रदेश हे सापांचे नैसर्गिक निवासस्थान आहेत. सॉ-स्केल्ड वाइपर, रसेलचा वाइपर आणि इंडियन कोब्रा सारख्या अत्यंत विषारी सापांच्या प्रजाती येथे आढळतात. प्रतिकूल उष्णता आणि पाण्याचा अभाव असूनही, साप किंवा प्रदेश टिकून राहतो.

महाराष्ट्र मध्ये, सह्याद्री पर्वतरांगा, जंगले, पठार प्रदेश आणि किनारी क्षेत्रांमुळे विविध सापांच्या प्रजाती आढळतात.snake habitats राज्यातील जंगले आणि वनक्षेत्र सापांसाठी अत्यंत अनुकूल आहेत आणि राज्य त्याच्या काही प्रजातींसाठी ओळखले जाते.

भारताच्या विविध भौगोलिक आणि हवामान परिस्थितीमुळे, सापांचे अधिवास राज्यांमध्ये अत्यंत भिन्न आहेत आणि जैवविविधतेच्या दृष्टीने ते खूप महत्वाचे ठिकाण मानले जातात. यामुळे या प्रदेशाचे महत्त्व सुधारकांसाठी तसेच पर्यावरणीय सरावासाठी वाढते.