वसंत पंचमी कधी आहे व मुहूर्त जाणून घ्या

vasant panchami भारतीय सनातन परंपरेत वसंत पंचमीला विशेष स्थान आहे. हा उत्सव विशिष्ट तारखेचा नसून ज्ञान, शिक्षण, भाषण, संगीत, कला आणि निसर्गाच्या पुनरुज्जीवनाचे प्रतीक आहे. या दिवशी ब्रह्मदेवाची शक्ती आणि सर्व विद्यांची अधिष्ठात्री देवता देवी सरस्वतीची विशेष पूजा केली जाते.

 

 

 

वेद विद्यापीठ गुरुधाम बांसी यांचे आचार्य संपूर्णानंद म्हणाले की, वसंत पंचमी किंवा सरस्वती पूजा दरवर्षी माघ महिन्यातील शुक्ल पक्षाच्या (मेधा चरण) पाचव्या दिवशी साजरी केली जाते. वराह पुराणात याचा स्पष्ट उल्लेख आहे: "पंचम्यां कुंडकुसुमैः पूजन कुरयात् समृद्धये." अर्थ: पंचमीला, सरस्वती देवीच्या पुस्तकाची किंवा मातीच्या मूर्तीची पूजा करावी. म्हणूनच सरस्वती पूजेसाठी ही तारीख सर्वोत्तम मानली जाते.

सरस्वती पूजेची ही तारीख तीन प्रमुख शास्त्रीय कारणे आहेत. हा दिवस देवी सरस्वतीचा प्रकट दिवस मानला जातो. स्कंद पुराणात माघ शुक्ल पंचमीला तुम्ही सरस्वती प्रकट झाल्याचा उल्लेख आहे. म्हणजे, माघ शुक्ल पंचमीला देवी सरस्वती प्रकट झाल्या.

ब्रह्मवैवर्त पुराणानुसार, या दिवशी ब्रह्माने विश्वाला वाणी आणि ज्ञान देण्यासाठी सरस्वतीला प्रकट केली. याआधी विश्व शांत होते. वेद विद्यापीठ गुरुधाम बांसोईचे आचार्य संपूर्णानंद यांनी ही माहिती दिली.

वसंत ऋतू आणि सत्त्वगुणाचे प्राबल्य: वसंत ऋतूचे वर्णन शास्त्रांमध्ये सत्त्वगुणाचे वर्चस्व असलेला ऋतू म्हणून केले आहे. सत्त्वगुण हे ज्ञान, पवित्रता आणि प्रकाशाशी संबंधित आहे, जे सरस्वतीचे मूलभूत घटक आहेत.

विद्यारंभासाठी विशेष दिवस: सरस्वती पूजेच्या दिवशी, लहान मुलांना पहिल्यांदाच अक्षरे लिहिण्यास शिकवले जाते, ज्याला विद्यारंभ म्हणतात. या दिवशी सुरू झालेल्या अभ्यासाचे परिणाम जलद मिळतात.

वेद विद्यापीठ गुरुधाम बांसी येथील आचार्य संपूर्णानंद म्हणाले की, सकाळी स्नान करून स्वच्छ कपडे घालावेत. देवी सरस्वतीची मूर्ती किंवा चित्र स्थापित करावे. पांढरी किंवा पिवळी फुले अर्पण करावीत. पूजेमध्ये पुस्तके, वाद्ये, पेन इत्यादी ठेवावेत. देवी सरस्वतीचा मंत्र जप करावा. स्तोत्र आणि आरतीने देवी सरस्वतीची पूजा करावी. सरस्वती मंत्र: कुंडेंडु तुषारहर, पांढरे किंवा पांढरे कपडे परिधान करावेत आणि ॐ ऐम सरस्वत्यै नम: या मंत्राचा जप करावा.

वेद विद्यापीठ गुरुधाम बांसी येथील आचार्य संपूर्णानंद म्हणाले की, २३ जानेवारी २०२६ रोजी पंचमी हा संपूर्ण दिवस असला तरी, पूजा कधीही करता येते. तथापि, या दिवशी पूर्व पूजा देखील केली जाते. अभिजित मुहूर्त सकाळी ११:४० ते दुपारी १२:२८ पर्यंत आहे. या वेळी सरस्वती पूजा करणे विशेषतः शुभ आणि फलदायी आहे. तथापि, स्थानानुसार वेळ थोडी बदलू शकते.

बसंत पंचमी हा केवळ एक सण नाही तर चेतनेचा उत्सव आहे.vasant panchami हा दिवस आपल्याला आठवण करून देतो की जिथे ज्ञान आहे तिथे प्रकाश आहे. माघ शुक्ल पंचमीला देवी सरस्वतीची पूजा केल्याने केवळ ज्ञानच नाही तर ज्ञान आणि नम्रता देखील मिळते.