मुस्तफिजूर प्रकरण पेटलं; बांगलादेशात आयपीएल प्रसारण बंद?

IPL broadcasting suspended in Bangladesh बांगलादेशमध्ये आयपीएलचे प्रसारण थांबवण्याची चर्चा सध्या जोर धरत असून, त्यामागे क्रिकेटपेक्षा अधिक राजकीय आणि भावनिक कारणे पुढे येत आहेत. क्रिकेट हा केवळ खेळ नसून तो भावना, नातेसंबंध आणि देशांमधील सौहार्दाचेही प्रतीक मानला जातो. मात्र अलीकडे बांगलादेश आणि भारत यांच्यातील क्रिकेट संबंधात तणाव निर्माण झाल्याचे स्पष्ट दिसून येत आहे. आयपीएलमधून एका बांगलादेशी खेळाडूला वगळण्यात आल्याने हा वाद इतका वाढला की आता थेट आयपीएलच्या प्रसारणावर बंदी घालण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

 

 

 

 

या संपूर्ण प्रकरणाच्या केंद्रस्थानी बांगलादेशचा वेगवान गोलंदाज मुस्तफिजूर रहमान आहे. आयपीएलमधील कोलकाता नाईट रायडर्स संघाला बीसीसीआयने मुस्तफिजूर रहमानला संघातून मुक्त करण्याचे निर्देश दिल्यानंतर बांगलादेशात नाराजीचे वातावरण निर्माण झाले. अनेकांनी या निर्णयाकडे बांगलादेशी खेळाडूवर अन्याय म्हणून पाहिले. सुरुवातीला हा वाद क्रिकेटपुरता मर्यादित होता, मात्र हळूहळू तो बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड आणि त्यानंतर थेट सरकारपर्यंत पोहोचला, ज्यामुळे हा मुद्दा दोन देशांमधील संवेदनशील विषय ठरू लागला.

 

 

सध्या बांगलादेशमध्ये आयपीएलच्या प्रसारणाचे अधिकार टी स्पोर्ट्स या क्रीडा वाहिनीकडे आहेत. २०२३ मध्ये व्हायकॉम१८ सोबत झालेल्या करारानुसार हे अधिकार २०२७ पर्यंत वैध आहेत. कायदेशीरदृष्ट्या पाहता, टी स्पोर्ट्सकडे आयपीएल प्रसारित करण्याचे पूर्ण अधिकार आहेत. असे असतानाही बांगलादेश सरकारकडून आयपीएल २०२६ च्या प्रसारणावर बंदी घालण्याचा विचार सुरू असल्याच्या चर्चा राजकीय वर्तुळात होत आहेत.

 

मुस्तफिजूर रहमानच्या मुद्द्याला राजकीय स्वरूप मिळाल्यानंतर बांगलादेश सरकारही सक्रिय झाल्याचे दिसते. काही सरकारी सल्लागार आणि नेत्यांनी उघडपणे असे मत व्यक्त केले की जर बांगलादेशी खेळाडूंना अन्यायकारक वागणूक मिळत असेल, तर देशात आयपीएलसारख्या स्पर्धेचे प्रसारण का करावे. अद्याप सरकार किंवा बांगलादेश क्रिकेट बोर्डाने अधिकृत बंदी जाहीर केलेली नसली, तरी हे प्रकरण कायदेशीर तपासणीअंती विचाराधीन असल्याचे संकेत देण्यात आले आहेत.

 

दरम्यान, बीसीसीआय या प्रकरणात थेट कारवाई करू शकते का, हा प्रश्न अनेकांच्या मनात आहे. मात्र वास्तव असे आहे की बीसीसीआयचे अधिकार भारतापुरतेच मर्यादित आहेत. आयपीएलचे प्रसारण हक्क प्रत्येक देशात स्थानिक प्रसारक आणि त्या देशाच्या कायद्यांनुसार ठरवले जातात. त्यामुळे जर बांगलादेश सरकारने आपल्या देशात आयपीएलच्या प्रसारणावर बंदी घातली, तर तो पूर्णपणे त्यांचा अंतर्गत निर्णय असेल. बीसीसीआय दुसऱ्या देशाच्या सरकारवर कोणताही आदेश लागू करू शकत नाही. आयसीसीच्या हस्तक्षेपाबाबतही स्पष्टता आहे. आयपीएल ही एक देशांतर्गत टी-२० लीग असून आयसीसीचे अधिकार आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा आणि नियमांपुरते मर्यादित आहेत. प्रसारण हक्क हे व्यावसायिक करारांशी संबंधित असल्याने, कराराचे उल्लंघन होत नसेल तोपर्यंत आयसीसीकडे हस्तक्षेप करण्याचा कोणताही आधार नाही.