बजेटमध्ये खादी, हातमाग आणि लघु उद्योगांसाठी ऐतिहासिक पॅकेज; रोजगार वाढीस गती

khadi-handloom-and-small-scale-industries अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी २०२६ च्या अर्थसंकल्पात खादी आणि हातमाग उद्योगांना चालना देण्यासाठी महात्मा गांधी ग्राम स्वरोजगार उपक्रमाची घोषणा केली आहे. हा उपक्रम विशेषतः वाराणसी, जौनपूर आणि पूर्वांचलमधील कार्पेट उद्योग आणि इतर जिल्ह्यांतील हस्तकला कारागिरांसाठी फायदेशीर ठरणार आहे. यामुळे स्थानिक कारागिरांना रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होतील आणि हातमाग उद्योगाचा वारसा जपला जाईल.

 

 

खादी, हातमाग आणि हस्तकला यांना प्रोत्साहन देण्यासाठी ही योजना सुरू करण्यात आली असून, त्याचबरोबर कापड कौशल्य परिसंस्थेच्या आधुनिकीकरणासाठी ‘मिशन समर्थ २.०’ हाही कार्यक्रम राबवण्यात येणार आहे. नैसर्गिक, मानवनिर्मित आणि आधुनिक तंतूंमध्ये स्वयंपूर्णता साधण्यासाठी राष्ट्रीय फायबर योजना देखील लागू होईल. हातमाग कारागिरांना वाढत्या खर्चाचा सामना करावा लागत असल्यामुळे नवीन यंत्रसामग्री खरेदीसाठी मदत दिली जाणार आहे. भारतात दरवर्षी ७ ऑगस्ट रोजी राष्ट्रीय हातमाग दिन साजरा केला जातो, ज्याद्वारे विणकर आणि कारागिरांना उपजीविका सुनिश्चित करण्याच्या संधी उपलब्ध होतात. लघु उद्योगांसाठी देखील महत्त्वपूर्ण मदतीची घोषणा करण्यात आली आहे. khadi-handloom-and-small-scale-industries एमएसएमई-प्रमाणित उद्योग आणि कारखान्यांना विशेष मदत मिळणार आहे. सरकार टियर २ आणि टियर ३ शहरांकडे लक्ष देईल तसेच मंदिरे आणि धार्मिक स्थळे असलेल्या शहरांना ₹५,००० कोटींचे वाटप केले जाईल.

शेतकऱ्यांसाठीही अनेक योजना जाहीर करण्यात आल्या आहेत. काजू आणि कॉफी उत्पादनासाठी वापरल्या जाणाऱ्या कोकोला प्रोत्साहन दिले जाईल, तसेच नारळ लागवड योजना आणि रेशीम लागवड योजना वाढवण्यात आल्या आहेत. khadi-handloom-and-small-scale-industries किनारी भागातील शेतकऱ्यांना काजू व नारळ पिकांसाठी मदत मिळेल, तर पर्वतीय राज्यांमध्ये जर्दाळू, अक्रोड आणि बदाम पिकांना प्रोत्साहन दिले जाईल. काजू आणि कोकोसाठी प्रीमियमसुद्धा जाहीर केले गेले आहेत. याशिवाय चंदनाच्या लागवडीसाठी शेतकरी व राज्यांना मदत मिळणार आहे.

या सर्व उपक्रमांमुळे खादी, हस्तकला, लघु उद्योग आणि शेतकरी यांना मोठा फायदा होईल तसेच देशातील वस्त्रोद्योग आणि तंतू क्षेत्राचा विकास गतीने साधला जाईल.