नवी दिल्ली,
india-to-compete-with-france-in-rafale भारत आणि फ्रान्सदरम्यान ₹३.२५ लाख कोटी किमतीचा ऐतिहासिक करार होणार आहे, ज्याअंतर्गत भारत फ्रान्सकडून ११४ राफेल लढाऊ विमाने खरेदी करणार आहे. या करारानंतर भारताच्या हवाई दलात आणि नौदलात राफेल विमाने इतक्या संख्येत असतील की ते फ्रान्सच्या ताफ्याच्या जवळ पोहोचतील. २०३२ पर्यंत भारताकडे एकूण १७६ राफेल विमाने असतील, तर फ्रान्सकडे त्याच वेळी १७८ विमाने असतील. २०३६ नंतर राफेलची संख्या अधिक वाढवण्याची योजना असल्यामुळे भारत आणि फ्रान्सच्या ताफ्यातील अंतर कमी राहणार आहे.

१२ फेब्रुवारी २०२६ रोजी संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांच्या अध्यक्षतेखालील संरक्षण अधिग्रहण परिषदेने (DAC) हवाई दलासाठी ₹३.६० लाख कोटी किमतीच्या शस्त्रास्त्र खरेदीला मान्यता दिली, ज्यामध्ये ₹३.२५ लाख कोटीचा राफेल करार समाविष्ट आहे. हा करार भारतातील आतापर्यंतचा सर्वात मोठा संरक्षण करार मानला जातो. १८ विमाने थेट दसॉल्ट एव्हिएशनकडून खरेदी केली जातील, तर उर्वरित ९६ विमान भारतात तयार केली जातील. india-to-compete-with-france-in-rafale म्हणजेच ११४ विमानांपैकी ८०% उत्पादन भारतात होईल. सध्या भारताकडे ३६ राफेल लढाऊ विमाने आहेत, जी हरियाणातील अंबाला आणि पश्चिम बंगालमधील हासीमारा येथील दोन स्क्वॉड्रनमध्ये तैनात आहेत. ही विमाने २०१६ मध्ये खरेदी करण्यात आली होती. एप्रिल २०२५ मध्ये, नौदलाने ७.४ अब्ज डॉलर्स किमतीच्या २६ मरीन राफेलसाठी करार केला असून, पहिले मरीन राफेल २०२८ मध्ये वितरित होणार आहेत. ११४ राफेल विमानांच्या नवीन करारानंतर भारताकडे १७६ राफेल विमाने असतील, ज्यात हवाई दल आणि नौदल दोन्ही प्रकारच्या विमानांचा समावेश असेल. त्यामुळे भारत हा एकमेव देश ठरेल जो फ्रान्सबाहेर राफेलचे दोन्ही प्रकार चालवणार आहे.
फ्रान्सकडे सध्या १७८ राफेल विमाने आहेत, ज्यात १३७ हवाई दलाकडे आणि ४१ नौदलाकडे आहेत. २०३० पर्यंत फ्रान्सकडे १७८ विमान राहतील, तर २०३५ पर्यंत ही संख्या २२५ विमानांपर्यंत वाढवण्याची योजना आहे. ऑक्टोबर २०२५ मध्ये फ्रान्सने आणखी ६१ राफेल विमाने ऑर्डर देण्याची घोषणा केली आहे, ज्यामुळे एकूण डिलिव्हरी २८६ विमानांपर्यंत पोहोचेल. गेल्या काही वर्षांत भारत हे फ्रान्सचे सर्वात मोठे शस्त्रास्त्र खरेदीदार बनले आहे. india-to-compete-with-france-in-rafale दसॉल्ट एव्हिएशनने आतापर्यंत इजिप्त, भारत, UAE, इंडोनेशिया अशा सात देशांमध्ये २६१ राफेल विमाने वितरित केली आहेत, मात्र भारताच्या १७६ विमानांसाठीचा ऑर्डर सर्वात मोठा आहे. यापूर्वी इंडोनेशियाने ४२ विमानांसाठी ८.१ अब्ज डॉलर्सचा करार केला होता, तर UAE ने ८० एफ४ स्टँडर्ड विमानांसाठी १७ अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त किमतीचा करार केला होता. या करारामुळे भारताचे हवाई सामर्थ्य लक्षणीयरीत्या वाढेल आणि देशाला संरक्षणात स्वायत्तता मिळण्यास मोठा हातभार लागेल.