"हुकूमशहाला मृत्युदंड" तणावादरम्यान, इराणमध्ये Gen Z पुन्हा रस्त्यावर उतरले

gen-z-protest-in-iran इराणमध्ये सरकारविरोधी मोठ्या प्रमाणात सुरू असलेले निदर्शने क्रूर कारवाईनंतर चिरडून टाकण्यात आली, ज्यामध्ये हजारो लोक मृत्युमुखी पडले. शनिवारी, ४० व्या दिवशी, विद्यार्थी (Gen Z) पुन्हा रस्त्यावर आणि विद्यापीठांमध्ये मौलवी राजवटीच्या विरोधात निदर्शने करण्यासाठी उतरले. वृत्तानुसार, शेकडो विद्यार्थ्यांनी "हुकूमशहा मुर्दाबाद", "खामेनी मुर्दाबाद", "खूनी नेता" आणि "शराफ व्हा" (लज्जास्पद) अशा घोषणा दिल्या. हे निदर्शने डिसेंबर २०२५ मध्ये सुरू झालेल्या आणि जानेवारी २०२६ मध्ये शिगेला पोहोचलेल्या आर्थिक संकट, महागाई आणि असंतोषामुळे सुरू झालेल्या मोठ्या चळवळीचाच एक भाग आहेत. 

 

 

सोशल मीडियावर प्रसारित होत असलेल्या काही व्हिडिओंमध्ये आंदोलनकर्ते सरकारविरोधी घोषणा देताना दिसतात. काही ठिकाणी निर्वासित शाह रजा पहलवी यांना पुन्हा सत्तेत आणण्याची मागणीही केली जात आहे. हजारो लोकांच्या मृत्यूच्या दाव्यांनंतरही आंदोलनाची तीव्रता कमी झालेली नाही. मोठ्या प्रमाणावर विद्यार्थी आणि तरुण एकत्र येत असून त्यांचा रोष स्पष्टपणे दिसून येतो. निदर्शनांना आळा घालण्यासाठी इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सच्या निमलष्करी तुकड्या तैनात करण्यात आल्या आहेत. काही वृत्तांनुसार सुरक्षा दलांनी आंदोलनकर्त्यांवर कारवाई केली असून अनेक जण जखमी झाले आहेत. अधिकृत आकडेवारी आणि मानवाधिकार संघटनांच्या दाव्यांमध्ये मोठा फरक आहे. gen-z-protest-in-iran अधिकाऱ्यांनी मृतांचा आकडा सुमारे तीन हजारांच्या आसपास असल्याचे सांगितले असले तरी, मानवाधिकार संस्थांच्या मते हा आकडा सात हजारांहून अधिक असू शकतो. काही घटनांची नोंद न झाल्याने वास्तविक संख्या अधिक असण्याची शक्यता व्यक्त केली जाते. दरम्यान, इराणी नेतृत्वाने या असंतोषामागे परदेशी हस्तक्षेप असल्याचा आरोप केला आहे.

या घडामोडींमुळे अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणावही वाढला आहे. अमेरिकेकडून इराणच्या अणुकार्यक्रमाबाबत चिंता व्यक्त केली जात असून तो शस्त्रनिर्मितीसाठी वापरला जाऊ शकतो, अशी भीती पाश्चात्त्य देशांनी व्यक्त केली आहे. अलीकडे ओमानच्या मध्यस्थीने दोन्ही देशांमध्ये चर्चा सुरू झाली होती, मात्र त्यातून ठोस निष्कर्ष निघालेला नाही. याचदरम्यान अमेरिकेने अरबी समुद्रात युद्धनौका आणि लढाऊ विमाने तैनात केल्याची माहिती समोर आली आहे. gen-z-protest-in-iran देशांतर्गत असंतोष आणि आंतरराष्ट्रीय तणाव या दुहेरी दबावाखाली इराण सध्या उभा आहे. विद्यार्थ्यांच्या नेतृत्वाखालील या आंदोलनांचा पुढे काय परिणाम होणार, याकडे जगाचे लक्ष लागले आहे.