जम्मूहून धावणार वंदे भारत; कटऱ्याऐवजी नवा प्रारंभबिंदू

Vande Bharat will run from Jammu जम्मू आणि श्रीनगर यांना थेट जोडण्याच्या दृष्टीने भारतीय रेल्वेने महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. काश्मीरकडे धावणारी वंदे भारत एक्सप्रेस आता केवळ श्री माता वैष्णोदेवी कटरा येथून नव्हे, तर थेट जम्मूहून सुरू करण्याची तयारी सुरू आहे. यासाठी मंगळवारी जम्मू ते कटरा दरम्यान वीस डब्यांच्या विशेष रेल्वेगाडीची चाचणी धाव घेण्यात येणार आहे. ही चाचणी पूर्ण क्षमतेने सेवा सुरू करण्यापूर्वी तांत्रिक बाबी आणि कार्यपद्धतीतील त्रुटी तपासण्यासाठी घेतली जाणार आहे. सध्या वंदे भारत गाडी दिल्ली ते कटरा मार्गावर धावत असली, तरी जम्मू–श्रीनगर दरम्यान प्रस्तावित गाडी स्थानिक कठीण हवामान आणि डोंगराळ भौगोलिक रचनेचा विचार करून विशेष रचनेत तयार करण्यात आली आहे.

 

 

कटरा ते श्रीनगर या टप्प्यात आधीच मर्यादित चाचण्या पूर्ण झाल्या असून आता ही सेवा जम्मूपर्यंत वाढवण्याची तयारी सुरू आहे. त्यामुळे जम्मू शहराला आधुनिक वेगवान रेल्वेसेवेने थेट काश्मीर खोऱ्याशी जोडले जाणार आहे. रेल्वे अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, सुरुवातीला जम्मू–रियासी विभागात चाचणीचा विचार होता; मात्र सध्या ती जम्मू ते कटरा या दरम्यानच होणार आहे. चाचणी यशस्वी ठरल्यास आणि रेल्वे मंडळाची मंजुरी मिळाल्यास ही गाडी नियमितपणे जम्मू ते श्रीनगरदरम्यान धावेल. जम्मू स्थानकावर आवश्यक पायाभूत सुविधा, फलाट व्यवस्था आणि देखभाल तयारी अंतिम टप्प्यात पोहोचली आहे.

 

 

ही विशेष गाडी अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाने सुसज्ज आहे. बर्फवृष्टीच्या परिस्थितीतही सुरळीत धावण्यासाठी बर्फ हटविण्याची यंत्रणा बसविण्यात आली आहे. तीव्र थंडीत प्रवाशांना आरामदायी वातावरण मिळावे यासाठी डब्यांमध्ये उष्णता नियंत्रण व्यवस्था करण्यात आली आहे. डोंगराळ मार्गावरील सुरक्षिततेसाठी सुधारित ब्रेक प्रणाली, घसरण रोखणारी यंत्रणा आणि प्रभावी गती नियंत्रण तंत्राचा वापर करण्यात आला आहे. तसेच स्वयंचलित दरवाजे, अंतर्गत माहिती व्यवस्था, आरामदायी आसनरचना आणि दिव्यांग प्रवाशांसाठी विशेष सुविधा देण्यात आल्या आहेत. जम्मू आणि श्रीनगरदरम्यान ही सेवा सुरू झाल्यानंतर प्रवास अधिक जलद, सुरक्षित आणि सोयीस्कर होईल, तसेच पर्यटन आणि व्यापारालाही नवी चालना मिळेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.