७ दिवसांत बांगलादेश सैन्यात १० मोठे बदल; कोणाला बसला धक्का?

changes-in-bangladesh-army १७ फेब्रुवारी रोजी पंतप्रधानपदाची शपथ घेतल्यानंतर अवघ्या सात दिवसांत, तारिक रहमान यांनी बांगलादेश सैन्यात मोठ्या प्रमाणावर फेरबदल केले आहेत. २२ आणि २६ फेब्रुवारीला झालेल्या या बदलांमध्ये दहा हून अधिक महत्त्वाच्या पदांवर नवीन नियुक्त्या करण्यात आल्या. या फेरबदलातून स्पष्ट होते की नवीन सरकार सैन्यावर आपली पकड मजबूत करण्यास कटिबद्ध आहे.

 

 

सर्वात मोठा बदल म्हणजे बांगलादेश लष्करप्रमुख वकार-उझ-जमान यांची कमान पुन्हा एकदा पूर्णपणे स्थापित केली गेली आहे. तसेच, जनरल स्टाफचे नवीन प्रमुख (सीजीएस) म्हणून लेफ्टनंट जनरल एम मैनुर रहमान यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. त्यांनी यापूर्वी आर्मी ट्रेनिंग अँड डॉक्ट्रिन कमांड (एआरटीडीओसी) चे जनरल ऑफिसर कमांडिंग (जीओसी) म्हणून काम पाहिले होते. changes-in-bangladesh-army फोर्सेस इंटेलिजेंसच्या महासंचालक (डीजीएफआय) पदावर मेजर जनरल कैसर रशीद चौधरी यांची नियुक्ती झाली आहे. डीजीएफआय ही बांगलादेशची प्रमुख लष्करी गुप्तचर संस्था असून या पदातील बदल संवेदनशील मानला जातो. प्रिन्सिपल स्टाफ ऑफिसर (पीएसओ) पदावर लेफ्टनंट जनरल एसएम कमरुल हसन यांना परराष्ट्र मंत्रालयात राजदूत म्हणून बदली करण्यात आली आहे आणि त्यांच्या जागी मेजर जनरल मीर मुशफिकुर रहमान यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. याशिवाय ५५ व्या इन्फंट्री डिव्हिजनचे कमांडर म्हणून ब्रिगेडियर जनरल मोहम्मद हफिजुर रहमान यांना परत बोलावण्यात आले आणि मेजर जनरल पदावर बढती देण्यात आली आहे.

ईस्ट बंगाल रेजिमेंटल सेंटरचे कमांडंट म्हणून मेजर जनरल जेएम इमदादुल इस्लाम यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे, तर क्वार्टरमास्टर जनरल (QMG) पदावर लेफ्टनंट जनरल मोहम्मद शाहीनुल हक यांची बदली झाली आहे. नॅशनल डिफेन्स कॉलेजचे नवीन कमांडंट म्हणून लेफ्टनंट जनरल मोहम्मद फैजुर रहमान यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. अ‍ॅडज्युटंट जनरल पदावर मेजर जनरल हुसेन अल मोर्शेद यांची नियुक्ती झाली असून, मिलिटरी इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स अँड टेक्नॉलॉजी (एमआयएसटी) चे कमांडंट म्हणून मेजर जनरल मोहम्मद हकीमुज्जमान यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. changes-in-bangladesh-army याशिवाय, ढाका कॅन्टोन्मेंटमधील लॉजिस्टिक्स एरिया कमांडर आणि इतर काही पदांवरही मोठ्या प्रमाणावर फेरबदल करण्यात आले आहेत.

या सर्व बदलांमुळे ब्रिगेडियर जनरल मोहम्मद हफिजुर रहमान यांना भारतातील संरक्षण सल्लागार पदावरून परत बोलावण्यात आले आणि ५५ व्या इन्फंट्री डिव्हिजनचे कमांडर म्हणून नियुक्त करण्यात आले. यावरून असे दिसून येते की तारिक रहमान सरकार भारतासोबतच्या संबंधांमध्ये बदल घडवून आणण्याच्या धोरणावर आहे. बीएनपी पारंपारिकपणे चीन आणि पाकिस्तानच्या जवळ राहिली आहे, तर शेख हसीना नेतृत्वातील अवामी लीग ही भारताची जवळची मित्र राष्ट्र आहे. त्यामुळे तारिक रहमान सत्तेत आल्याने भारत-बांगलादेश संबंधांमध्ये तणाव निर्माण होऊ शकतो.