जागतिक तणावात तेलपुरवठा खंडित झाल्यास भारताची रणनीती काय? देशासमोर कोणते पर्याय?

indias-strategy-if-oil-supplies-disrupted होर्मुझची सामुद्रधुनी हा प्रमुख कच्च्या तेलाचा पुरवठा मार्ग बंद झाल्यामुळे भारताला नजीकच्या भविष्यात कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यातील कोणत्याही मोठ्या समस्येचा सामना करावा लागण्याची शक्यता नाही. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की देशातील सध्याचे कच्च्या तेलाचे साठे किमान १० दिवसांच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी पुरेसे आहेत. अमेरिका आणि इस्रायली लष्करी हल्ल्यांनंतर, इराणच्या सर्वोच्च नेत्याच्या हत्येच्या वृत्तांसह, वेगाने विकसित होत असलेल्या घडामोडींवरून असे दिसून येते की हा संघर्ष जास्त काळ टिकणार नाही. तथापि, उच्च अधिकारी आणि विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की जर तणाव वाढला तर भारताने आकस्मिक योजना तयार केल्या आहेत.

 

 

२८ फेब्रुवारी रोजी, इराणच्या सरकारी माध्यमांनी सांगितले की अमेरिका आणि इस्रायली क्षेपणास्त्र हल्ल्यांना प्रतिसाद म्हणून त्यांनी होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद केली आहे. हा जगातील सर्वात महत्वाच्या ऊर्जा निर्वासन बिंदूंपैकी एक आहे, ज्यातून जागतिक तेल आणि वायू पुरवठ्यापैकी सुमारे एक पंचमांश पुरवठा जातो. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की अल्पकालीन बंदीचा भारतावर फारसा परिणाम होणार नाही, कारण त्याच्याकडे इंधनाच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी पुरेसा पुरवठा आहे. indias-strategy-if-oil-supplies-disrupted त्यांनी पुढे म्हटले आहे की जर होर्मुझची सामुद्रधुनी दीर्घकाळ बंद राहिली तर देश रशियन तेलाची खरेदी वाढवून आपले आयात स्रोत बदलू शकतो. तथापि, त्याचा तात्काळ परिणाम तेलाच्या किमतींवर दिसून येईल.

या आठवड्यात ब्रेंट क्रूड तेल सात महिन्यांच्या उच्चांकी पातळीवर सुमारे $७३ प्रति बॅरलवर बंद झाले. जर तेलाचा पुरवठा विस्कळीत झाला तर किंमती $८० प्रति बॅरलपर्यंत वाढू शकतात. एका अधिकाऱ्याने सांगितले की, "भारतीय रिफायनरीजमध्ये टाक्यांमध्ये आणि ट्रान्झिटमध्ये समावेश असलेल्या कच्च्या तेलाचा साठा १० ते १५ दिवसांचा आहे. indias-strategy-if-oil-supplies-disrupted शिवाय, त्यांच्या इंधन टाक्या भरलेल्या आहेत, ज्यामुळे देशाच्या सात ते दहा दिवसांच्या इंधनाच्या गरजा सहजपणे पूर्ण होऊ शकतात." दुसऱ्या अधिकाऱ्याने सांगितले की, भारत व्हेनेझुएला, ब्राझील आणि आफ्रिका सारख्या दूरच्या देशांकडून देखील तेल खरेदी करू शकतो.