आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकातून भारताचे झगमगते रात्रीचे दृश्य

International Space Station पृथ्वीभोवती फिरणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकातून (ISS) भारतातील शहरांचे रात्रीचे एक अद्भुत दृश्य समोर आले आहे. या स्थानकाच्या अधिकृत सामाजिक माध्यम खात्यावरून शेअर करण्यात आलेल्या छायाचित्रात भारतीय उपखंड अंधारलेल्या आकाशाच्या पार्श्वभूमीवर रोषणाईने उजळलेला दिसत आहे. शहरांमधील दिव्यांची चमक आणि रस्त्यांच्या रचनेमुळे तयार झालेला प्रकाशाचा नमुना जणू एखाद्या जाळ्यासारखा दिसत आहे.

 

 

हे छायाचित्र त्या वेळी टिपण्यात आले, जेव्हा अंतराळ स्थानक अरब सागरावरून पुढे जात उत्तर भारतातील हिमालय पर्वतरांगांच्या दिशेने प्रवास करत होते. या उंचीवरून घेतलेल्या छायाचित्रात मोठ्या शहरांच्या प्रकाशकेंद्रांसोबतच लहान शहरं आणि गावांची रोषणाईही स्पष्ट दिसते. शहरांना जोडणाऱ्या रस्त्यांच्या जाळ्यामुळे संपूर्ण परिसर प्रकाशाच्या रेषांनी भरलेला दिसत आहे.

अवकाशातून पाहिल्यावर भारतातील महानगरं आणि त्यांच्या आसपासच्या वसाहती एकत्रितपणे मोठ्या प्रकाशकेंद्रांसारखी दिसतात, तर छोट्या वसाहतींच्या दिव्यांमुळे प्रकाशाचे लहान लहान ठिपके तयार झालेले दिसतात. त्यामुळे मानवी वसाहतींनी संपूर्ण परिसर जणू प्रकाशाच्या भूलभुलैयामध्ये बदलल्यासारखा भास होतो.अंतराळ स्थानकावर असलेले अंतराळवीर पृथ्वीचे असे रात्रीचे छायाचित्र टिपण्यासाठी विशेष डिजिटल कॅमेरे वापरतात. या कॅमेऱ्यांमध्ये दीर्घ कालावधीचा प्रकाश-उघडझाप (लाँग एक्स्पोजर) आणि उच्च संवेदनशीलतेची लेन्स असते, ज्यामुळे शहरांमधील दिव्यांची रोषणाई स्पष्ट दिसते.आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक पृथ्वीपासून सुमारे ४०० किलोमीटर उंचीवरून ताशी जवळपास २८ हजार किलोमीटर वेगाने पृथ्वीभोवती परिभ्रमण करते. ते दररोज साधारण १६ वेळा पृथ्वीचा फेरा मारते. या प्रवासादरम्यान पृथ्वीवरील शहरं, समुद्रकिनारे आणि हवामानातील बदल यांची छायाचित्रे टिपली जातात. अवकाशातून मिळणारी अशी दृश्ये पृथ्वीवरील मानवी वसाहतींचे स्वरूप आणि त्यांची घनता समजून घेण्यासाठी वैज्ञानिकांसाठीही उपयुक्त ठरतात.