गडचिरोलीत पाणीटंचाईचे भीषण वास्तव

Gadchiroli जिल्ह्यात उन्हाळ्याची चाहूल लागताच पाणीटंचाईचे संकट तीव्र झाले असून ग्रामीण व आदिवासी भागातील नागरिकांचे दैनंदिन जीवन विस्कळीत झाले आहे. अनेक गावांमध्ये विहिरी कोरड्या पडल्या आहेत, तर हँडपंपही बंद अवस्थेत आहेत. परिणामी, महिलांना आणि लहान मुलांना दररोज अनेक किलोमीटर पायी चालत पाणी आणावे लागत आहे. सकाळपासून पाण्यासाठी रांगेत उभे राहावे लागते, कधी-कधी दिवसभर पाणी मिळत नाही, अशी व्यथा एका स्थानिक महिलेने व्यक्त केली. काही गावांमध्ये टँकरद्वारे पाणीपुरवठा केला जात असला तरी तो अपुरा ठरत असून नागरिकांना मोठ्या त्रासाला सामोरे जावे लागत आहे.

 

 

 

दरम्यान, पाणीटंचाई निवारणासाठी प्रशासनाकडून दरवर्षी कोट्यवधी रुपयांचा निधी मंजूर केला जातो. मागील वर्षी जिल्ह्यातील सुमारे 130 गावांसाठी 6 कोटी 22 लाख रुपयांचा कृती आराखडा तयार करण्यात आला होता. Gadchiroli यामध्ये विंधन विहिरी, विहीर खोलीकरण आणि नळयोजना दुरुस्तीची कामे प्रस्तावित होती. तसेच राज्य सरकारकडून गडचिरोली जिल्ह्यासाठी सुमारे 3.5 कोटी रुपयांचा अतिरिक्त निधी मंजूर करण्यात आला होता, ज्यातून टँकर, पाइपलाइन आणि तात्पुरत्या उपाययोजना राबविण्यात आल्या. याशिवाय, आरमोरी तालुक्यातील दीर्घकालीन उपाययोजनेसाठी सुमारे 57 कोटी रुपयांचा पाईपलाईन प्रकल्प सुरू करण्यात आला असला तरी त्याचा लाभ अद्याप सर्वसामान्य नागरिकांपर्यंत पोहोचलेला नाही.

 

 

स्थानिक नागरिकांच्या मते, दरवर्षी पाणीटंचाईवर निधी खर्च होतो, पण समस्या तशीच राहते. कायमस्वरूपी उपाययोजना होत नाहीत, असा आरोप करण्यात येत आहे. जलसंधारणाच्या अपुर्‍या उपाययोजना, अनियमित पाऊस आणि घटलेली भूजल पातळी यामुळे परिस्थिती दिवसेंदिवस गंभीर होत असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. Gadchiroli सध्याच्या परिस्थितीत प्रशासनाने तात्पुरत्या उपायांवर मर्यादित न राहता जलसंधारण, पाणी साठवण प्रकल्प आणि कायमस्वरूपी पाणीपुरवठा योजना प्रभावीपणे राबविण्याची गरज व्यक्त होत आहे. अन्यथा येत्या काळात गडचिरोली जिल्ह्यातील पाणीटंचाई आणखी भीषण रूप धारण करण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.