इराणवरील हल्ल्यावर 'चीन'चा सायलेंट मोड!

China on the attack on Iran इराणवरील अमेरिका-इस्रायलच्या हल्ल्यांमुळे चीनची ऊर्जा सुरक्षितता धोक्यात आली आहे. तेहरान आणि बीजिंग यांचे संबंध सध्या गेल्या काही वर्षांतील सर्वात कठीण टप्प्यात आहेत. चीनने तेहरानवरील हल्ल्यांचा तीव्र निषेध व्यक्त केला असून युद्धबंदीची मागणी केली आहे, मात्र कोणताही आर्थिक बदल करण्यापासून ते परावृत्त आहे. कारण, अशा परिस्थितीत चीनचा तेल पुरवठा साखळी धोक्यात येऊ शकतो अशी भीती आहे. एका माहितीनुसार, चीन इराणच्या एकूण तेल निर्यातींपैकी ८० टक्क्यांपेक्षा जास्त खरेदी करतो. २०२५ मध्ये ही खरेदी दररोज सुमारे १.३८ दशलक्ष बॅरल इतकी होती, जी चीनच्या समुद्री कच्च्या तेलाच्या एकूण आयातीच्या १३ ते १४ टक्के होण्याच्या आसपास होती. या धोक्यामुळे चीनने इराणी तेलाची खरेदी शांतपणे कमी केली असून रशिया आणि सौदी अरेबियावर अवलंबून राहू लागले आहे, जेणेकरून स्थिर पुरवठा कायम राहील.

 

 

 

बालकृष्णन, एव्हलॉन इंटेलिजन्सचे सह-संस्थापक, यांनी म्हटले की इराण केवळ लष्करी संघर्षाचा सामना करत नाही, तर पश्चिम आशियातील चीनच्या ऊर्जा आणि भू-राजकीय धोरणातही महत्त्वाचा भाग आहे. बीजिंग आणि तेहरान यांचा २५ वर्षांचा सहकार्य करार बेल्ट अँड रोड उपक्रमाशी संबंधित ऊर्जा, पायाभूत सुविधा आणि वाहतूक मार्गांचा समावेश करतो. अमेरिकेच्या मालमत्तेवर इराणी हल्ल्यांमुळे तटस्थ देश नाराज झाले असून चीनच्या प्रादेशिक संतुलनाचे प्रयत्न गुंतागुंतीचे झाले आहेत. होर्मुझची समुद्री धुनी चीनसाठी मोठा धोका ठरत आहे. चीनच्या तेल आयातीपैकी सुमारे ४४ टक्के तेल मध्य पूर्वेतून येते. या मार्गात अडथळा आला तर इराणी तेल पुरवठ्यावर थेट परिणाम होईल आणि चीनच्या ऊर्जा सुरक्षिततेस गंभीर धोका निर्माण होईल.