नीतीश कुमारांनी का सोडले मुख्यमंत्री पद? जाणून घ्या त्यामागचे मुख्य कारण

nitish-kumar : गेल्या २० वर्षांपासून बिहारच्या राजकारणात एकच नाव केंद्रस्थानी आहे: नितीश कुमार. सरकारे बदलली आहेत, युती बदलल्या आहेत, निवडणुका आल्या आहेत आणि गेल्या आहेत, परंतु काही काळ वगळता नितीश कुमार मुख्यमंत्री राहिले आहेत. २००५ पासून बिहारच्या राजकारणाला आकार देणारे हे नेते आता राज्यसभेत प्रवेश करण्याची तयारी करत आहेत आणि यासोबतच राज्याच्या राजकारणात एक मोठे बदल सुरू होणार आहेत असे दिसते. निवडणुकीच्या आकडेवारीकडे पाहता, कथा आणखी रंजक बनते.

 

 

 

 

 

२०२० नंतर, भाजप एनडीएमधील सर्वात मोठा पक्ष बनला. जागांच्या संख्येवरून स्पष्ट होते की भाजपकडे जास्त आमदार होते, तरीही नितीश कुमार मुख्यमंत्री राहिले. असे का? दोन मुख्य कारणे अनेकदा उद्धृत केली जातात. पहिले म्हणजे त्यांचा सामाजिक आधार. नितीश कुमार यांनी बिहारमधील अत्यंत मागासवर्गीय (ईबीसी) आणि महिला मतदारांशी मजबूत संबंध निर्माण केले आहेत. दारूबंदी आणि महिलांसाठी कल्याणकारी योजना यासारख्या धोरणांमुळे त्यांना एक विश्वासार्ह नेत्याची प्रतिमा मिळाली आहे.

 

युतीच्या विजयासाठी ही मतपेढी महत्त्वाची मानली जात आहे. तथापि, नितीश कुमार यांची राजकीय कारकीर्द कधीच पूर्णपणे सुसंगत राहिली नाही. २०२० च्या निवडणुकीनंतर त्यांनी भाजपसोबत सरकार स्थापन केले, परंतु काही वर्षांनी त्यांनी बाजू बदलली आणि आरजेडीसोबत नवीन सरकार स्थापन केले. त्यावेळी असे वाटले की भाजपसोबतची त्यांची युती संपली आहे. तथापि, राजकारणात परिस्थिती वेगाने बदलते. काही काळानंतर नितीश कुमार एनडीएमध्ये परतले आणि २०२५ च्या विधानसभा निवडणुकीत त्या युतीला मोठा विजय मिळवून दिला.

 

आणखी एक प्रमुख कारण म्हणजे युतीवरील विश्वास. २०२० च्या निकालानंतर, भाजप नेतृत्वाने, विशेषतः पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि गृहमंत्री अमित शहा यांनी स्पष्टपणे सांगितले की नितीश कुमार मुख्यमंत्री राहतील. हे वचन पाळणे हा केवळ बिहारसाठीच नाही तर देशभरातील युती राजकारणासाठी एक मजबूत संदेश होता. परंतु २०२५ च्या विधानसभा निवडणुकीपूर्वी आणि विजयानंतरही, राजकीय वर्तुळात एक प्रश्न उपस्थित होत राहिला: भाजप यावेळी स्वतःचा मुख्यमंत्री निवडेल का? कारण युतीमध्ये भाजपची ताकद लक्षणीयरीत्या वाढली होती. तरीही, सर्व अटकळांना न जुमानता, भाजप नेतृत्वाने नितीश कुमार यांना पाठिंबा दिला आणि ते मुख्यमंत्री राहिले.

 

पण आता परिस्थिती बदलली आहे. वृत्तानुसार, आरोग्याच्या कारणास्तव ७५ वर्षांचे नितीश कुमार आता कमी आव्हानात्मक भूमिका निवडू इच्छितात. अशा परिस्थितीत, राज्यसभा त्यांच्यासाठी एक आदरणीय आणि महत्त्वाचे व्यासपीठ असू शकते. परंतु हे केवळ पदे बदलण्याचा विषय नाही तर पक्षाचे भविष्य सुरक्षित करण्याचा प्रयत्न देखील असू शकतो. अशी चर्चा आहे की नितीश कुमार यांचे पुत्र निशांत कुमार लवकरच सक्रिय राजकारणात प्रवेश करू शकतात आणि त्यांना राज्य सरकारमध्ये एक महत्त्वाची जबाबदारी दिली जाऊ शकते. जर असे झाले तर नितीश कुमार यांच्या उपस्थितीत एक सुरळीत नेतृत्व संक्रमण होईल.

 

तथापि, विरोधी पक्ष याकडे वेगळ्या दृष्टिकोनातून पाहत आहेत. आरजेडीचा दावा आहे की भाजप हळूहळू नितीश कुमार यांना बाजूला करत आहे. राजकीय वर्तुळात आणखी एक परिस्थिती देखील फिरत आहे. नितीश यांच्या राजीनाम्यानंतर, भाजपला अखेर बिहारमध्ये स्वतःचा मुख्यमंत्री नियुक्त करण्याची संधी मिळू शकते. आणि जर असे झाले तर, सरकारवर भाजपचे थेट नियंत्रण आणखी मजबूत होईल.

 

नितीश यांचा राज्यसभेत प्रवेश हा केवळ पद बदल नाही; त्यांच्या जवळजवळ पाच दशकांच्या राजकीय प्रवासात हा एक नवीन अध्याय देखील असू शकतो. नितीश कुमार यांनी स्वतः अलिकडेच सांगितले की त्यांच्या दीर्घ राजकीय कारकिर्दीत त्यांनी बिहार विधानसभा, विधान परिषदेचे सदस्य आणि लोकसभा खासदार म्हणून काम केले आहे. आता ते राज्यसभेतही काम करण्याचा मानस बाळगतात. शिवाय, जर त्यांना केंद्र सरकारमध्ये भूमिका मिळाली तर बिहारच्या राजकारणातील हे प्रमुख व्यक्तिमत्व पुन्हा एकदा राष्ट्रीय पातळीवर महत्त्वाची भूमिका बजावू शकते.