चार वर्षांत वनतारामध्ये २,६०२ वन्यप्राणी आयात

Jamnagar Van Tarama wildlife गेल्या चार वर्षांत गुजरातमधील जामनगर येथील वनतारा प्रकल्पात एकूण २,६०२ वन्यप्राणी विविध देशांतून आयात करण्यात आले आहेत, अशी माहिती नुकत्याच झालेल्या राज्यसभेतील प्रश्नोत्तरातून समोर आली. या आयातीत भारतीय तसेच परदेशी प्रजातींचे वन्य प्राणी आणि पक्षी यांचा समावेश असून, अनेक दुर्मिळ आणि आययूसीएन द्वारे धोक्याच्या पातळीवर वर्गीकृत प्राणीही आहेत.

 

 

जामनगरमधील ग्रीन्स प्राणीशास्त्र बचाव आणि पुनर्वसन केंद्र या केंद्रात ही आयात करण्यात आली असून, हा प्रकल्प आकाश अंबानी यांच्या पुढाकारांतर्गत आहे. या केंद्रात वाघ, सिंह, बिबटे यांसारख्या भारतीय प्रजातींसह अनेक परदेशी प्रजातींचाही समावेश आहे. आयात झालेल्या प्राण्यांमध्ये सर्वाधिक संख्या रेटिक्युलेटेड अजगरांची असून, २०२४ मध्ये सर्वाधिक प्राणी दाखल झाले. या कालावधीत जगभरातील २५ देशांतून ४० पेक्षा अधिक प्रजातींचे प्राणी व पक्षी येथे आले आहेत.

 

 

केंद्रीय पर्यावरण, अरण्य Jamnagar Van Tarama wildlife  आणि जलवायू बदल मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, २०२२ ते २०२५ या कालावधीत सर्वाधिक आयात २०२४ मध्ये १५२१ प्राणी झाली, तर २०२५ मध्ये ५५२ प्राणी दाखल झाले. याआधी २०२३ मध्ये ३४६ आणि २०२२ मध्ये १८३ प्राणी आयात झाले होते. तसेच, महाराष्ट्र, आसाम, मध्य प्रदेशातील इतर प्राणी संग्रहालये आणि जैविक उद्याने यांच्यातील प्राण्यांची आयात किंवा हस्तांतरणाबाबतची माहितीही प्रश्नात विचारण्यात आली होती, ज्यात पाच वर्षांत सुमारे ६३ प्राणी नोंदवले गेले. तथापि, आयात नंतर प्राण्यांचे जीवन आणि स्वास्थ्याबाबतची माहिती मंत्रालयाकडे स्पष्ट उपलब्ध नाही, असेही उत्तरात नमूद करण्यात आले आहे.वनतारा प्रकल्पाशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न असफल ठरला असून, पर्यावरण तज्ज्ञांचे मत आहे की मोठ्या प्रमाणात प्राणी आयात केल्यामुळे संरक्षण, पुनर्वसन, नैसर्गिक निवासस्थानाची अनुकूलता, प्राणी स्वास्थ्य आणि दीर्घकालीन व्यवस्थापन यांवर विशेष लक्ष देणे आवश्यक आहे.