नॅट्रॉन लेक: निसर्गाचे एक भयानक आणि अद्भूत रहस्य

Lake Natron निसर्गात अनेक अद्भुत गोष्टी आणि रहस्ये दडलेली आहेत. उत्तर टांझानियामध्ये, केनियाच्या सीमेजवळ असलेले नॅट्रॉन सरोवर हे असेच एक रहस्य आहे. या सरोवराविषयीची सर्वात भीतीदायक आणि आश्चर्यकारक गोष्ट म्हणजे, त्याच्या संपर्कात येणारा कोणताही सजीव दगडात रूपांतरित होतो. हे ऐकायला आश्चर्यकारक वाटतं, पण ते खरं आहे. तर, या सरोवराच्या पाण्यात असं काय आहे, ज्यामुळे मृत्यूनंतरही शरीर दगडात रूपांतरित होतं? चला, याचं उत्तर शोधूया.

 

 

नॅट्रॉन सरोवर न्गोरोंगोरो विवराच्या ईशान्येला वसलेले आहे. हे सरोवर अंदाजे ५६ किमी लांब आणि २२ किमी रुंद आहे. या सरोवराला प्रामुख्याने दक्षिणेकडील इवासो न्गिरो नदी आणि खनिजयुक्त गरम पाण्याच्या झऱ्यांमधून पाणी मिळते. तथापि, जवळचा ज्वालामुखी या सरोवराला प्राणघातक बनवण्यात मोठी भूमिका बजावतो. या प्रदेशातील सक्रिय ज्वालामुखी, ओल्डोइन्यो लेंगाई, सरोवराच्या अगदी दक्षिणेला आहे. Lake Natron नॅट्रॉन सरोवराचे पाणी इतके धोकादायक असण्यामागे एक वैज्ञानिक कारण आहे. ओल्डोइन्यो लेंगाई ज्वालामुखीमधून सोडियम कार्बोनेट आणि कॅल्शियम कार्बोनेट यांचे मिश्रण बाहेर पडते. हे मिश्रण भूमिगत गरम पाण्याच्या झऱ्यांमार्फत सरोवरापर्यंत पोहोचते.

 

शिवाय, सरोवराचे पाणी इतर कोणत्याही नदी किंवा समुद्राच्या पाण्यात मिसळत नाही. वेगाने होणाऱ्या बाष्पीभवनामुळे नदीचे पाणी आटते आणि मागे नॅट्रॉन (सोडियम कार्बोनेट डेकाहायड्रेट) व ट्रोना (सोडियम सेस्क्विकार्बोनेट डायहायड्रेट) शिल्लक राहतात. Lake Natron सोशल मीडियावर अनेकदा अशी छायाचित्रे व्हायरल होतात, ज्यात पक्षी आणि वटवाघळे दगडाच्या पुतळ्यांसारखी दिसतात. वास्तविक पाहता, सरोवराच्या पाण्यातील सोडियम कार्बोनेट हेच रसायन प्राचीन इजिप्तमध्ये ममी बनवण्यासाठी वापरले जात असे. ते एक उत्कृष्ट संरक्षक म्हणून काम करते.

 

जेव्हा एखादा प्राणी सरोवराच्या पाण्याच्या संपर्कात येतो किंवा त्यात पडतो, तेव्हा पाणी त्याच्यातील सर्व ओलावा आणि चरबी शोषून घेते. त्याच्या उच्च क्षारतेमुळे, विघटनास कारणीभूत असलेले जीवाणू तिथे वाढू शकत नाहीत, आणि तो जीव हळूहळू निर्जलीकरण होऊन कडक होतो, आणि त्याच्यावर सोडियम कार्बोनेटचा थर जमा होतो, ज्यामुळे तो दगडासारखा कठीण दिसू लागतो. Lake Natron या धोकादायक परिस्थिती असूनही, नॅट्रॉन सरोवर पूर्णपणे निर्जीव नाही. जेव्हा सरोवराचे पाणी लाल रंगाचे दिसते, तेव्हा येथील दृश्य अधिकच नेत्रदीपक बनते. हा रंग सायनोबॅक्टेरियामुळे येतो. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, हे सरोवर लेसर फ्लेमिंगो पक्ष्यांचे एक प्रमुख प्रजनन स्थळ आहे. या पक्ष्यांच्या पायांवर एक कठीण संरक्षक थर असतो, जो त्यांचे या पाण्यापासून संरक्षण करतो. याव्यतिरिक्त, तिलापिया माशांच्या काही प्रजातींनी या पाण्याशी जुळवून घेतले आहे.