आसमंत

हिंदूंच्या विरोधात भरलेला पहिला दरबार!

मौलवी अब्दुल खलिक मीथा यांचे एक वक्तव्य काही दिवसांपूर्वी वृत्तपत्रांमध्ये आले होते. 78 वर्षीय मीथा पाकिस्तानच्या सिंध प्रांतातील आहेत. त्यांनी कबूल केले की, मी हिंदू मुलींना मुस्लिम बनविण्याच्या कार्यात लिप्त होतो. शेकडो मुलींना मुसलमान बनविले. माझ्या पूर्वजांनीदेखील हेच केले आणि माझी नऊ मुलेदेखील हेच करतील.  मीथा ही सामान्य व्यक्ती नाही. सिंध प्रांतातील कन्व्हर्जनचा सर्वात मोठा अड्‌डा म्हणून बदनाम धरकी शहरातील भरचूंदी दर्ग्याचे प्रमुख आहेत. इथे गेल्या 9 वर्षांत 450 मुलींना मुसलमान ..

काकाजी हादरले, पुतण्याजी हेलावले...

र. श्री. फडनाईक  गेल्या महिनाभरात महाराष्ट्रात सरकार स्थापनेसंदर्भात घडलेल्या घटना या राज्यातील प्रजेला पाठ झाल्या आहेत; त्यांची उजळणी करण्याची आवश्यकता नसली, तरी त्यातील एका प्रसंगाचे विश्लेषण होणे आवश्यक आहे. महाराष्ट्रातल्या राजकारणावर दूरगामी परिणाम करू शकणारी, राजनीतीला आगळं वळण देणारी ही घटना आहे. नेतृत्वाच्या एका नव्या पैलूचा परिचय करून देणारा हा प्रसंग आहे.  गुर्‍हाळ-गडी हक्काबक्काआमच्याजवळ बहुमत नसल्याने आम्ही सरकार बनवू शकत नाही, असे स्पष्ट करून भाजपा प्रेक्षक दीर्घेत ..

सत्तातुराणां न भयं न लज्जा!

विलास पंढरी9860613872  इसापनीती, हितोपदेश, पंचतंत्र, कहाण्या, देशोदेशीच्या लोककथा असे अनेक वाङ्‌मय प्रकार मनोरंजक पद्धतीने उपदेश करतात, मानवी जीवनाला उपयुक्त तत्त्वे शिकवतात. मूळ संस्कृत भाषेत असलेल्या पंचतंत्र या इ. स. पाचव्या शतकातील पुस्तकाचे लेखक पंडित विष्णू शर्मा आहेत, असे मानले जाते. याचे मित्रभेद, मित्रसम्प्राप्ति, काकोलूकीयम्‌, लब्धप्रणाश आणि अपरीक्षितकारकम्‌ असे पाच भाग असून त्यांत पशु-पक्षांच्या रूपकांतून माणसाला व्यवहारचातुर्य शिकवले आहे. अशाच एका रूपक कथेला चपखल ..

हिंदवी स्वराज्य

डॉ. परीक्षित स. शेवडे0251-2863835  छत्रपती शिवाजी महाराजांनी स्थापन केलेले स्वराज्य हे धर्मनिरपेक्ष आणि सर्वधर्मसमभाव मानणारे होते. काही मनुवादी लोकांनी जाणीवपूर्वक त्याला हिंदवी स्वराज्य असे नाव दिले... आमचे एक पत्रकार मित्र तावातावाने सांगत होते.व्यासांनी महाभारत आयपॅडवर लिहिलं होतं. काही जणांनी जाणीवपूर्वक भूर्जपत्रावर लिहिल्याचं खोटं सांगितलं. आमचे उत्तर! पत्रकार मित्र चिडले आणि म्हणाले, काहीही वाट्‌टेेल ते बोलता काय? सुरू कोणी केलं? आमचा प्रतिप्रश्न!   इतिहास हा ..

विचारधारेला तिलांजली!

गजानन निमदेव  महाराष्ट्रात सरतेशेवटी उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्वातील सरकार सत्तारूढ झाले आहे. विचारधारेवरील राजकारणाच्या अंताचा प्रारंभ झाला आहे. राजकारणावर असलेले विचारधारेचे वर्चस्व कुठेतरी घसरले असल्याची तीव्र भावना राज्यातल्या नागरिकांमध्ये निर्माण झाली आहे. राजकीय महत्त्वाकांक्षेने विचारधारेवर मात केल्याचे दुर्दैवी चित्र उभा महाराष्ट्र पाहात आहे. कालपर्यंत शिवसेनेने ज्वलंत हिंदुत्वाचा पुरस्कार केला, तर काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसने स्वत:ला धर्माच्या पलीकडे असल्याचे दाखवण्याचा ..

याला म्हणतात लोकसंख्येचा बोनस!

यमाजी मालकर  सध्या देशाची अर्थव्यवस्था तुलनेने मंद झाली आहे. ती वर्षाला पाच टक्क्यांनी वाढत असली, तरी ती भारतासाठी पुरेसी नाही. वाढीचा हा दर जगात फार चांगला मानला जातो, पण लोकसंख्या आणि इतर काही कारणांनी भारतासाठी तो अधिक हवा आहे. अर्थात, जगात मंदीचे वातावरण असताना, जागतिकीकरणाने जगाशी जोडलेल्या भारतावर त्याचा परिणाम होऊ नये, अशी अपेक्षा करण्यात काही अर्थ नाही. त्यामुळे या मंदीचा सामना भारताला करणे भाग आहे. यातून बाहेर पडण्याचा एकमेव मार्ग आहे, तो म्हणजे- जास्तीतजास्त भारतीयांची क्रयशक्ती ..

विस्तारवादावर उपाय शोधलाच पाहिजे!

हितेश शंकर08178816123जम्मू-काश्मीर-लडाख प्रदेशाची बदलेली स्थिती, मायनो-वढेरा-गांधी कुटुंबाची सुरक्षा आणि जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठातील (जेएनयू) शुल्कवाढ यांसारखे मुद्दे महत्त्वाचे आहेतच, परंतु संसदेच्या वर्तमान सत्रात या मुद्यांमध्ये एक महत्त्वाची बाब दबल्यासारखी झाली आहे.  अरुणाचल प्रदेशाच्या दिशेने वाढत असलेल्या चिनी दखलंदाजीकडे अरुणाचल (पूर्व) संसदीय क्षेत्राचे खासदार तापिर गाओ यांनी लक्ष वेधले आहे. त्यांनी 19 नोव्हेंबरला लोकसभेत सांगितले की, अरुणाचल प्रदेशात भारतीय सीमेच्या 50-60 किमी ..

भारताची सागरी सुरक्षा

26 नोव्हेंबर 2019 ला मुंबईवरील दहशतवादी हल्ल्याला 11 वर्षे पूर्ण होत आहेत. त्या निमित्ताने देशाच्या आणि महाराष्ट्राच्या सागरी सुरक्षेचे अवलोकन केले पाहिजे. गेल्या पाच वर्षांत सागरी सुरक्षेमध्ये काय सुधारणा झाल्या. सध्याची परिस्थिती कशी आहे आणि येणार्‍या काळात अजून काय जास्त सुधारणा करणे गरजेचे आहे, या सगळ्या विषयावर चर्चा होणे जरूरी आहे.  संपूर्ण किनारपट्टीवर देखरेखसंपूर्ण किनारपट्टीची फटिविरहित देखरेख पुरवण्यासाठी तसेच अशोधित जहाजांचा प्रवेश रोखण्यासाठी भारत सरकारने किनारी देखरेख ..

स्वच्छ भारत ही सगळ्यांचीच जबाबदारी!

आपले घर, आपला परिसर, आपले राज्य, आपला देश स्वच्छ-सुंदर राहिला पाहिजे, असे प्रत्येकाला ज्या दिवशी मनापासून वाटेल तेव्हाच, फार पूर्वी महात्मा गांधी यांनी सुरू केलेले आणि 2014 साली, आताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सुरू केलेले स्वच्छ भारत अभियात यशस्वी होईल. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 2 ऑक्टोबर 2014 रोजी स्वत: झाडू हाती घेतला आणि स्वच्छ भारत अभियानाचा शुभारंभ केला. देशभर अनेकांनी हाती झाडू घेत मोदींच्या या अभियानाला पािंठबा दिला. ज्यांनी कधीही हाती झाडू घेतला नाही, अशांनीही झाडू धरला अन्‌ साफसफाई ..

द लॉस्ट वर्ल्ड

‘थोडं वेगळं’ या सदरासाठी ‘पावलं शाश्वत विकासाची’ ही सेंट्रल थीम घेऊन अनुभवनिष्ठ लेखन करताना अनेकदा अंतर्मुख होऊन आत्मपरीक्षण करण्यात आलं आणि या सदराला ‘थोडं वेगळं’ हे शीर्षक देण्यात आल्यामुळे तात्त्विक वैविध्याकडे बघण्याचा कॅलिडिओस्कोपिक दृष्टिकोनही ठेवण्यात आला आणि व्यक्तिमत्त्वाचे विविध पैलूदेखील तटस्थ दृष्टिकोनातून बघण्यात आले. वाचकांशी झालेल्या संवादातून त्यांची विज्ञानाविषयक आणि तंत्रज्ञानाविषयक असलेल्या आस्थेतून त्यातील वैज्ञानिक सिद्धांत ललित साहित्याच्या ..

राफेल न्यायनिवाडा शोध आणि बोध

माजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या निवडणुकीला आव्हान देणारी ॲट्रॉसिटी अंतर्गत दाखल झालेल्या तक्रारीची माहिती त्यांनी निवडणूक शपथपत्रात दडवल्याचा आरोप करणारी याचिका मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठाने नुसती फेटाळली नाही, तर एखाद्या व्यक्तीला मुद्दाम लक्ष्य करण्याच्या व्यक्तिगत हेतूने ही याचिका दाखल करण्यात आल्याचे निरीक्षणही नोंदवत, याचिकाकर्त्याला दोन लाख रुपयांचा दंडही ठोठावला आहे. ही घटना, स्वातंत्र्य आहे म्हणून विचार न करता याचिका दाखल करणार्‍यांना, उच्च पदस्थांवर बेछूट आरोप ..

जम्मू-काश्मीरचा बदलता ताळेबंद...

जम्मू-काश्मीरच्या पुनर्रचनेसाठी काढण्यात आलेल्या दुसर्‍या राष्ट्रपती अध्यादेशामुळे (2019), काश्मीरच्या मस्तकावर मागील 70 वर्षे भळभळत असलेल्या कलम 370/35एच्या जखमेवर मलम लावला गेला आणि काश्मीर खोर्‍यात हिंदू-मुस्लिम सहजीवनाचा मार्ग मोकळा व प्रशस्त झाला. आजतागायत, आंतरराष्ट्रीय दबाव आणि विकृत इतिहासाच्या दबावाखाली वा माध्यमातून जम्मू-काश्मीरमधील नागरिकांच्या मूलभूत हक्कांची (फण्डामेण्टल राईटस्‌) होत असलेली गळचेपी यापुढे बंद होईल. परिणामी, स्वयंनिर्णयाची (सेल्फ डिटर्मिनेशन) टांगती तलवार ..

जय जय रघुवीर समर्थ...

महर्षी वाल्मिकींच्या दिव्य प्रतिभेतून रामायण हे महाकाव्य उदित झाले आहे. प्रभू रामचंद्रांची मोक्षदायिनी कथा संपूर्ण भारतात सर्वांना माहीत आहे. संतांनी ही कथा ‘ब्रह्मांडपल्याड’ नेण्यासाठी आपले संपूर्ण जीवन खर्ची घातले. मग ते संत तुलसीदास असोत वा श्री समर्थ रामदास स्वामी असोत. संतांच्या या अथक परिश्रमांचा परिणाम म्हणजे भव्य मंदिरांपासून, राजप्रासादांपासून तो गरिबांच्या झोपडीपर्यंत रामायण पोहचले. रामभक्तीचा प्रसार झाला. प्रभू श्री रामचंद्रांच्या नामस्मरणाने त्यांची जीवने अलंकृत झालीत, पवित्र ..

रामलला...

ती घटिका आता समीप आली आहे. अयोध्येत रामललाच्या जन्मस्थळाच्या जमिनीचा वाद आता संपण्याची घटिका जवळ आली आहे. हा लेख आपण वाचत असताना सर्वोच्च न्यायालयाचा निकाल आलेला असेल किंवा पुढील आठवड्यात तो निकाल येईल. भारताचे सरन्यायाधीश रंजन गोगई हे 17 नोव्हेंबर 2019ला निवृत्त होत आहेत. तत्पूर्वी हा निकाल जनतेला माहीत झाला असेल. या सगळ्या पार्श्वभूमीवर रा. स्व. संघाचे सरसंघचालक डॉ. मोहनजी भागवत यांनी तसेच सार्वजनिक जीवनात वावरणार्‍या नेत्यांनीही जनतेला संयम, शांततेने हा निर्णय स्वीकारण्याचे आवाहन केले ..

महाराजा विक्रमादित्यद्वारा मंदिरनिर्माण

धर्मग्रंथांच्या आधारे समाजाची धारणा आहे की, जेव्हा श्रीरामाने प्रजेसह दिव्यधामाला प्रयाण केले तेव्हा संपूर्ण अयोध्या, तेथील भवन, मठ-मंदिर सर्व शरयू नदीत समाहित झालेत. अयोध्येचा केवळ भूभाग शेष राहिला. अयोध्या बराच काळपर्यंत ओसाड राहिली. तत्पश्चात कुशावती (कौशाम्बी) येथे राज्य करीत असलेले महाराज कुश पुन्हा अयोध्येत आले आणि अयोध्येला वसविले. याचा उल्लेख महाकवी कालिदास यांच्या ‘रघुवंश’ ग्रंथात आहे. लोमश रामायणानुसार त्यांनी कसोटी दगडांच्या स्तंभांनी युक्त मंदिर जन्मभूमीवर बनविले. जैन ग्रंथांनुसार ..

रामजन्मभूमी

प्रख्यात उर्दू शायर महंमद इकबाल यांच्या या ओळी. श्रीराम आणि श्रीरामकथा जाती, संप्रदाय, धर्म यांच्या भिंतीला ओलांडून प्रत्येक भारतीयाच्या अंतःकरणात कशी रुजली आहे, याचे यापेक्षा दुसरे प्रत्ययकारी उदाहरण कोणते देता येईल? सकल भारतीयांमध्ये राष्ट्रीय चेतना पालविण्याची, जातपात, प्रांत, भाषा या सगळ्या भेदांवर मात करून एकराष्ट्रीयत्वाचा अलख जागविण्याची अलौकिक आणि अद्भुत क्षमता ‘श्रीराम’ या तीन अक्षरी मंत्रात सामावली आहे. श्रीराम हे केवळ हिंदू समाजाच्या श्रद्धेचा, आस्थेचाच तेवढा विषय नाही. ..

ना आमचा विजय, ना तुमचा पराजय...

हे एक असे प्रकरण होते, ज्याची काही आवश्यकताच नव्हती. ही अशी एक सुनावणी होती, जी केवळ प्रकरण न्यायालयात आले म्हणून झाली. हा एक असा वाद होता, जो विनाकारण उभा करण्यात आला होता. ज्या दिवशी रामाच्या जन्मभूमीचे प्रकरण न्यायालयात गेले, त्याच दिवशी निश्चित झाले की काहीतरी निर्णय येणारच आहे, परंतु न्यायाचे काय? हे प्रकरण निर्णयासाठीच न्यायालयात गेले, न्यायासाठी नाही. न्यायालयाचा निर्णय, आम्हा सर्वांना आपला चेहरा भूतकाळाच्या आरशात बघण्याची एक संधी असेल, जेणेकरून आम्ही आपले मूळ ओळखावे आणि भविष्यातील भारताची ..

बगदादी मेल्याच्या निमित्ताने...

विजय मनोहर तिवारी98930 43200 अबु बक्र अल्‌ बगदादी, अमेरिकी सैन्याने घेरून मरण्याअगोदर, जीव वाचविण्यासाठी एका अंधार्‍या भुयारात लपला होता. परंतु, सैन्यासोबत आलेल्या प्रशिक्षित भयंकर कुत्र्यांनी त्याचा माग काढून पाठलाग केला, तेव्हा तो जिवाच्या आकांताने पळू लागला. खूप ओरडला, िंकचाळला. दयेची भीकही मागितली असावी, परंतु शस्त्रास्त्रांच्या गदारोळात त्याच्या अंतिम विनवण्या, त्याच्यासोबत मरण पावलेल्या तीन निरपराध मुलांशिवाय कुणी ऐकल्या नसतील. त्या मुलांनाही समजले नसेल की, अजून आयुष्य न जगलेले ..

विधानसभेसाठी अशी निवडणूक होणे नाही

सुधीर पाठक8888397727  उद्या म्हणजे 21 ऑक्टोबरला संपूर्ण महाराष्ट्र विधानसभेच्या 288 जागांसाठी मतदानाला जात आहे. महाराष्ट्र राज्य निर्मितीपासून बघितले तर अशी निवडणूक यापूर्वी कधीही झाली नव्हती. अशी निवडणूक होणे नाही, असेच म्हणावे लागेल. या निवडणुकीचे हे वेगळेपण सर्वार्थाने आहे. एक बाब म्हणजे ही निवडणूक होत आहे, हे फारसे जाणवत नाही. सामान्यत: निवडणूक म्हटले की, प्रचाराचा जो धुराळा असतो-उडतो- तसा तो यावेळी उडलेला नाही. जनसामान्यांपावेतो जाऊन ही निवडणूक भिडलेली नाही. पूर्वी निवडणुका होत त्या ..

जम्मू-काश्मीरचे विलीनीकरण...

विश्व संवाद केंद्र  दुसरे महायुद्ध संपल्यानंतर भारतात स्वातंत्र्याच्या आंदोलनाने वेग घेतला. 12 मे 1946 ला ब्रिटिश सरकारच्या कॅबिनेट मिशनने स्टेट ट्रिटीज अँड पॅरामाऊंटचे निवेदन चेंबर ऑफ प्रिन्सेसच्या चान्सलरला दिले. यानंतर 3 जून 1947 ला माऊंटबॅटन योजनेची घोषणा करण्यात आली. या योजनेंतर्गत एक सल्ला हा होता की, भारतातील 562 संस्थाने स्वत:चे भविष्य निश्चित करण्यास स्वतंत्र आहेत. म्हणजेच ते भारत किंवा पाकिस्तान यापैकी कुण्या एकाला स्वीकार करू शकतात. अखेर 18 जुलै 1947 ला युनायटेड किंगडमच्या ..

ओटीपी मॅच होतो ना!

यमाजी मालकर जग जेव्हा स्लोमोशनमध्ये बदलत होते, तेव्हा त्या बदलाचे पडसाद आधी पेपरात, मग पुस्तकात, सिनेमांत उमटत होते आणि मग बराच काळ ते लोकांच्या गप्पांचे विषय होत होते. आता बदलांना इतका वेग आला की जग वेगाने बदलते आहे, हे लक्षात येण्याआधीच आपण त्याचे भाग होऊन जात आहोत. गेल्या वर्षभरात असे काय बदलले आहे, याचा विचार केल्यावर लक्षात आले की, ज्या ओला आणि उबरचा उच्चार करायलाही कचरणारा आपला समाज आता ती सेवा सहजपणे वापरू लागला आहे. एवढेच नव्हे, तर झोमॅटो, स्वीगी, बिगबास्केट, ॲमेझॉन, फ्लिपकार्ट, ओयो अशी ..

मोकळे गुन्हेगार अन्‌ दुर्दशेत बंगाल...

अनागोहत्या वै भीमा अर्थात्‌ निरपराध की हत्या करना भयंकर है।-अथर्ववेदउत्सवी वातावरणात विरजण कसे पडते, हे पश्चिम बंगालच्या मुर्शिदाबाद येथील पाल परिवाराच्या परिचितांना विचारावे! कुठे दिवाळीसाठी दिवे लावण्याची तयारी सुरू होती अन्‌ कुठे कुळातील सर्व दीपक एकसाथ विझून गेले! मुर्शिदाबाद जिल्ह्याच्या जियागंज पोलिस ठाण्याच्या कांजीगंज भागात राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे स्वयंसेवक बंधुप्रकाश पाल, त्यांचा आठ वर्षांचा मुलगा आणि गर्भवती पत्नी यांची निर्घृण हत्या, बंगालमधील कायदा-सुव्यवस्थेची स्थिती किती ..

नावात बरेच काही असते, बरं का!

नियाज खान नावाच्या एका अधिकार्‍याने म्हटले की, त्यांना स्वत:चे नाव बदलवायचे आहे. कारण खान नावामुळे त्यांना ‘मॉब लिचिंग’ची भीती आहे. एखादा उन्मादी जमाव त्यांना कधीही घेरून मारू शकतो. रिलिजनचा पवित्र वेष असलेले दाढी-टोपीवाले कुणीही सुरक्षित नाहीत. नियाज यांनी तर चित्रपटातील खान तारकांनाही नाव बदलविण्याचा सल्ला दिला आहे. त्यांच्या नावामुळेच आजकाल त्यांचे चित्रपट चालत नाहीत, असा नियाज यांचा दावा आहे. वर्तमानपत्रांच्या बातम्यांमध्ये नियाज यांचा परिचय, मध्यप्रदेश सरकारचे एक अधिकारी म्हणून ..

शिक्षणात एकता आणि नावीन्य

स्वामी विवेकानंद म्हणतात, शिक्षणाद्वारे आपल्या मेंदूमध्ये भरलेली माहिती म्हणजे ज्ञान नव्हे. कारण यातील बरीच माहिती कुणाचे व्यक्तिमत्त्व घडवण्यात वा समाजोपयोगी नसते. माहिती अशी मिळवा, जी काही प्रमाणावर जगात महत्त्वपूर्ण परिवर्तन आणू शकते.    ‘शियान युनिव्हर्सिटी ऑफ सायन्स अॅण्ड टेकनॉलॉजी’ चायना येथे आयोजित ‘इंटरनॅशनल कॉन्फरन्स ऑन सेन्सर नेटवर्क्स अॅण्ड सिग्नल प्रोसेिंसग’ या परिषदेत ‘इन्व्हायटेड स्पीकर’ या नात्याने आमंत्रित करण्यात आलं, तेंव्हा ..

सरता संचिताचे शेष!

फेब्रुवारी महिना अर्धा सरत आला होता. मात्र यावर्षी थंडीचा ऋतू मागे सरायला तयार नव्हता. अधूनमधून माघ महिन्यातले सोसाट्याचे वारे सैरावैरा वाहत होते. दुपारची उन्ह मात्र अंगात ताप चढल्या सारखं तापत होतं. तर संध्याकाळी कधीतरी आभाळ हलकेच दाटून येत होतं.    चार दिवसांनी आईकडे जायलाच हवं होतं. ती माझ्या वाटेकडे डोळे लावून बसली असणार! दासनवमी जवळ आली होती. दासबोधाचं पारायण करायचं होतं. वर्षान्‌ वर्षांची प्रथा आणि जुनी सवय होती ती! लग्नाला पंधरा वर्षे झाली, तरी माझ्या नेमानी दासबोधाच्या ..

फाउंडेशन ऑफ लर्निंग

डॉ. शुभांगी रथकंठीवार9764996797  आजच्या तरुण पिढीला संपूर्ण राष्ट्राच्या प्रगतीसाठी शाश्वत विकासाची पावलं टाकण्यासाठी आवाहन, आग्रह आणि तदनंतर उद्युक्त करताना असं जाणवलं की, राष्ट्रउभारणीच्या स्वप्नांचा आवाका त्यांच्या दृष्टिपथाच्या आवाक्यात आणणं त्यांना काहीसं कठीण वाटत आहे आणि असं बहुतांशी का व्हावं? या पिढीस सक्षम बनवण्यासाठी आपण कुठे कमी पडत आहोत?   रिसर्च अँड इनोव्हेशन्स (आर अँड आय)च्या आधारे इस्रायल, अमेरिका, चायना, जपान आज आर्थिकदृष्ट्या केवळ स्वयंसिद्धच नव्हे, तर ..

आग्य्राहून सुटका : एक वेगळा परिप्रेक्ष्य़!

डॉ. सुमंत दत्ता टेकाडे9923839490 शिवाजीराजांनी आग्य्राच्या जीवघेण्या कैदेतून स्वतःची मुक्तता कशी करवून घेतली, हे आपण मागील लेखात पाहिले. आज एका पूर्ण वेगळ्या आणि नवीन मु्‌द्यावर आपण चर्चा करणार आहोत. इतिहास लेखनाचा आणि वाचकांच्या बाबतीत एक त्रिकालाबाधित सत्य आहे. साधारणपणे पहिले जो इतिहास लिहिल्या जातो त्याची छाप जनमानसावर दीर्घकाळ राहते. पण जेव्हा एखादा नवा विश्वसनीय पुरावा सापडतो, तेव्हा जुना इतिहास कमजोर पडतो. इतिहास अभ्यासकांना तर तो पुरावा मानणे क्रमप्राप्त ठरते पण वाचकांचे तसे नाही. ..

ड्रोनच्या मदतीने दहशतवाद!

ब्रिगेडियर हेमंत महाजन9096701253 पाकिस्तानची गुप्तहेर संस्था आयएसआयने ड्रोनच्या मदतीने एके-47 रायफल, स्फोटके, अमली पदार्थ आणि बनावट नोटा भारतामध्ये पाठवले आहेत. या सर्वांचे वजन 80 किलो होते. ड्रोनचा वापर अनेकवेळा करण्यात आला आहे. ड्रोन म्हणजे नेमके काय, तर एक छोटे विमान, जे विनापायलट रिमोटच्या मदतीने उडवता येते. ड्रोनची रेंज त्याच्या आकारावर, त्यातील तंत्रज्ञानावर अवलंबून असते. परंतु सध्या जे ड्रोन आपल्याकडे आहेत ते चार ते पाच किलो वजनापासून ते 20 -25 किलो वजन घेऊन 100 ते 200 किलोमीटर दूरपर्यंत ..

लोकमान्य, संतमान्य, देवमान्य...

आनंद देव9422465567 अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत खंबीरपणे उभं राहून परिस्थितीवर मात करून देशाचा नावलौकिक वाढविणार्‍या थोर पुरुषांची संख्या आपल्या देशाच्या इतिहासात खूप मोठी आहे. रामायण, महाभारतकाळापासून विचार केला, तर अशा महान व्यक्तींची यादी कोणी बनवूच शकणार नाही. एवढंच काय, नुसतं स्वतंत्रतापूर्व आणि स्वतंत्रताप्राप्तीनंतरच्या काळातील थोर पुरुषांची यादी तयार करता येणंदेखील अत्यंत कठीण आहे. त्यामुळे यादीचा विचार थोडा दूर ठेवू या. त्या सर्वांनी त्या त्या काळानुरूप आपल्या लढाया लढून, वैचारिक ..

सोशल मीडियावरील साथीच्या रोगांपासून सावधान!

यमाजी मालकर  जगात ‘डूम्सडे क्लॉक’ नावाचे एक प्रतीकात्मक घड्याळ आहे. संपूर्ण मानवी विनाशाच्या आपण किती जवळ येऊन पोचलो आहोत, हे ते घड्याळ दर्शविते. नोबेल पुरस्कार विजेते आणि जगातील काही जबाबदार नागरिक त्याची वेळ ठरवीत असल्याने त्याला महत्त्व आहे. या घड्याळात रात्री 12 वाजले तर संपूर्ण मानवी विनाश जवळ आला आहे, असे मानले जाते. युद्धखोरीमुळे वाढलेली अण्वस्त्रे, हवामान बदल, नव-नवीन राक्षसी तंत्रज्ञान या सर्वांमुळे येत असलेल्या जगाच्या विनाशतेचे ‘डूम्सडे क्लॉक’ हे आज, सर्व ..

धाव पाव गुरुमाय माझे...

या देवी सर्वभूतेषु शक्तिरूपेण संस्थिता।नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः।।  नवरात्र हे शक्ती आराधनेचे महापर्व आहे. या काळात शक्तीच्या नऊ स्वरूपाची पूजा केली जाते. वर्षातून चार वेळा नवरात्र साजरे केले जाते. पौष, चैत्र, आषाढ आणि अश्विन महिन्यातील प्रतिपदा ते नवमी या काळात नवरात्र पाळण्याचा प्रघात आहे. नवरात्रातील नऊ रात्रीत महालक्ष्मी, महासरस्वती आणि महाकाली तसेच नवदुर्गेच्या स्वरूपाची आराधना होते. भारतातील सगळ्या राज्यात नवरात्रपर्व उत्साहात साजरे होते. नवरात्र उत्सव, वसंत आणि शरद ऋतूच्या ..

जीविचे जाणते माता। तू मज माता रोकडी।

उद्या, रविवारी घटस्थापना. घट म्हणजे आपले शरीर. त्या नाशिवंत घटात प्रतिष्ठापना करायची ती, त्या ब्रह्मचीत्कला मातेची. उद्या अश्विन शुद्ध प्रतिपदा. शारदीय नवरात्राचा प्रारंभ. जगज्जननी अंबामातेचा नऊ दिवस आणि नऊ रात्री जागर. पहिल्या माळेपासून नवव्या माळेपर्यंत शांतपणे तळपणारा नंदादीप. उदाधुपाच्या गंधाने आणि मातृभक्तीच्या भावनेने भारलेले वातावरण. सनातन भारतीय संस्कृतीचा गजर करणारे हे दिवस. स्त्रीशक्तीला मातृरूपात पूजण्याचे पर्व. या देवी सर्वभूतेषु मातृरूपेण संस्थिता... या वचनाची आठवण करून देणारा हा ..

म. गांधीजींच्या विचारांची प्रासंगिकता...

वर्तमान जगाचे यथार्थ वर्णन, विख्यात अर्थतज्ज्ञ, पर्यावरण विशेषज्ञ बारबरा वॉर्ड हिने ‘प्रोग्रेेस फॉर ए स्मॉल प्लॅनेट’ या ग्रंथात संक्षेपाने पुढीलप्रमाणे केलेले आहे. ती म्हणते, ‘‘आज विकासाच्या प्रचलित वाटांनी पुढे चालताना आपला भ्रमनिरास होऊ लागतो. आपली भ्रमित, भांबावलेली स्थिती निर्माण होते. कारण आधुनिक पद्धतीचा औद्योगिक विकास जर असाच पुढेही सुरू राहिला, तर आपल्याला एका हाताने नव्या मोटारगाड्या आणि न्याहरीचे नवे जिन्नस मिळत असतानाच, दुसर्‍या हाताने घशाच्या वा यकृताच्या ..

सुसंवादी अंतर्बंध...

मानवी नैतिक मूल्यांचा सार्वजनिक जीवनात होत असलेला र्‍हास आज आपण पावलोपावली अनुभवत आहोत. सचोटी, विश्वास या बाबी दुर्मिळ होत आहेत.     संपूर्ण जगाने प्रगतिशील मार्गक्रमणाचा ध्यास जरी घेतला आहे, तरी वैयक्तिक रीत्या प्रत्येक जण इतका आत्मकेंद्रित होत चालला आहे का, की घरच्या वरिष्ठांना एकाप्रकारची उपेक्षित वागणूक देताना त्या स्वाभाविकतेत त्यांना जरादेखील चुकीचे वाटत नाहीये? काही आईवडिलांनीदेखील स्वकेंद्रित होऊन, स्वतःसाठी वेळ देता यावा म्हणून आपल्याच अपत्याला व्हर्च्युअल वर्ल्डच्या ..

भारतीय रेल्वेच्या खासगीकरणाचा ऐतिहासिक टप्पा!

यमाजी मालकर  बरोबर आठ दिवसांनी दिल्लीहून-लखनौला पहिली खासगी तेजस एक्सप्रेस रवाना होईल. ही गाडी चालविणारी आयआरसीटीसी ही सरकारीच कंपनी असली, तरी भारतीय रेल्वेपेक्षा वेगळी कंपनी आहे, त्यामुळे रेल्वेशिवाय इतर कंपनी रेल्वे चालविणार असल्याची भारतीय रेल्वेच्या 164 वर्षांच्या इतिहासातील ही पहिलीच वेळ असेल. हे 555 किलोमीटरचे अंतर ही गाडी सहा तासांत पार करेल आणि विमानाच्या तिकीटापेक्षा निम्म्याच भाड्यात प्रवासी हा आरामदायी प्रवास करू शकतील. (भाडे मागणी पुरवठ्यानुसार बदलते असल्याने श्रेणीप्रमाणे 1125 ते ..

जर्मन राजदूतांची भेट आणि अकारण वाद!

डॉ. मनमोहन वैद्य   भारतातील जर्मनीचे राजदूत वॉल्टर जे लिंडनर यांच्या, नागपुरातील राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या मुख्यालयाच्या, मागे झालेल्या भेटीवरून विनाकारण वाद उभा करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. नागपूर किंवा दिल्लीत राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या कार्यालयाला भेट देणारे लिंडनर हे काही पहिले राजदूत किंवा परदेशी रायनयिक नाहीत. अशा भेटी, चहा किंवा भोजनासोबत विचारांच्या आदान-प्रदानाच्या सहज परिपाठीचा भाग राहिला आहे. हे मात्र तितकेच खरे आहे की, अशाप्रकारची भेट सार्वजनिक करणारे ते पहिले राजदूत आहेत. ..

मेट्रोच्या लढाईत विकासवाद्यांचा सवाल

अभय देशपांडे  विकास आणि निसर्गरक्षण यांचा नेहमीच छत्तीसचा आकडा राहिला आहे. कारण निसर्ग जगण्याची साधनं पुरवतो पण जीवनशैलीच्या चढत्या श्रेणींचा विचार करता काही प्रमाणात का होईना, निसर्गाला हानी पोहोचण्याची शक्यता असते. त्यामुळे विकासाचे मुद्दे उभे राहतात, त्या प्रत्येक वेळी निसर्गरक्षक विरुद्ध विकासाचे समर्थक आमने-सामने उभे ठाकतात आणि त्यांच्यामध्ये संघर्षाची ठिणगी पडते. मग हा विकास एन्रॉनच्या निमित्ताने असोे वा मुंबईतल्या वादग्रस्त मेट्रो कारशेडच्या निमित्ताने असो. विकासाची ही व्याख्या भौतिक आणि ..

अभियांत्रिकी क्षेत्रातील अमूल्य रत्न : सर विश्वेश्वरैय्या!

डॉ. शुभांगी रथकंठीवार नुकताच ‘15 सप्टेंबर’ हा दिवस संपूर्ण भारतभरात ‘अभियंता दिन’ म्हणजेच अर्थात ‘इंजिनियर्स डे’ म्हणून साजरा करण्यात आला. या विशेष दिनी अभियांत्रिकी प्रगतीचा आढावा घेत असताना एक बाब विशेषत्वाने जाणवली, की- आपल्या अभियंत्यांनी केवळ भारतात नव्हे, तर जगाच्या पाठीवर सर्वत्र आपल्या कार्याद्वारे विशेष मोहर उमटवली आहे, आणि तीदेखील सर्व क्षेत्रात! फार विरळा क्षेत्र असं असावं, जेथे अभियांत्रिकी ज्ञान वापरल्या जात नाही आणि या कारणाने ‘अभियांत्रिकी ..

शिवसेना : व्हर्जन 2.0

डॉ. परीक्षित स. शेवडे  2019 च्या लोकसभेपूर्वी आमच्या काही पत्रकार बांधवांनी भाजप सत्तेबाहेर राहणार असून शिवसेनेला जेमतेम एक आकडी जागाच मिळतील, म्हणून अंदाज वर्तवला होता. प्रत्यक्षात मात्र सेनेने मुसंडी मारत 2014 पेक्षाही अधिक म्हणजे 18 जागा जिंकल्या. शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी गेल्या पाच वर्षांत खेळलेली राजकीय खेळी ही जबरदस्त असून शिवसेनेला लोकसभेत फायदा मिळवून देणारी आहे, हे मत मी वारंवार मांडत होतो, तेव्हा काही राजकीय तज्ज्ञांना ते पटत नव्हतं. आमच्या काही पत्रकार बांधवांनीही ..

भारताची सागरी सुरक्षा!

 ब्रिगेडियर हेमंत महाजन 5 सप्टेंबरला मलाक्काच्या तोंडावर असलेल्या साबांग बंदराला दोन भारतीय युद्धनौकांनी भेट दिली. भारत, थायलंड, सिंगापूर यांच्या नौसेना सप्टेंबर 16 ते 20 च्या दरम्यान अंदमान येथे संयुक्त युद्धाभ्यास करतील. चिंचोळ्या मलाक्का सामुद्रधुनीतून कोणत्याही अडथळ्याशिवाय सागरी वाहतूक चालू ठेवणं हा याचा उद्देश आहे. मलाक्कामधून जागतिक समुद्री वाहतुकीच्या निम्मी वाहतूक या मार्गावर नियंत्रण असलेल्या देशाची जगात सैनिकी शक्ती म्हणून दखल घेतली जाईल, यात शंका नाही. अशाप्रकारच्या नौसैनिक अभ्यासात ..

5 ऑगस्टनंतरचा पाकिस्तान...

जम्मू-काश्मीरला (देशविघातक) विशेष दर्जा देणारे कलम 370 निष्प्रभ करून नरेंद्र मोदी सरकारने एका दगडात अनेक पक्षी मारले आहेत. त्यातील बहुतांश पक्षी पाकिस्तानातील आहेत. हे कलम निष्प्रभ केल्यानंतर पाकिस्तानच्या ज्या वेळोवेळी प्रतिक्रिया आल्यात, त्यावरून पाकिस्तानमधीलच एक ज्येष्ठ राजकीय व त्यातल्या त्यात बरेचसे समतोल विश्लेषक नजीम सेठ यांनी पाकिस्तानचे वर्णन ‘मुंडके छाटलेले कोंबडीचे पिलू’ असे केले होते. अशा स्थितीत कुठे जावे आणि काय करावे, हेच पाकिस्तानातील सत्ताप्रतिष्ठानांना समजत नव्हते. तेव्हा ..

स्वातंत्र्यवीर सावरकरांप्रती द्वेषाची कारणे...

उदय माहुरकर थोर क्रांतिकारक आणि ‘राष्ट्र प्रथम’ या भूमिकेवरून निखळ हिंदुत्वाची ज्यात चर्चा आहे अशा ‘हिंदुत्व’ नामक पुस्तकाचे लेखक स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर यांची निंदानालस्ती करण्याची आपल्या देशात एक प्रथाच पडली आहे. सावरकरांसाठी आधी देश होता. देशापुढे कुठलीही गोष्ट, अगदी रिलिजनही नव्हता. असे असले तरीही समाजातील काही घटकांनी त्यांचा अतिशय द्वेषच केला. एवढ्यातच, कॉंग्रेस पक्षाची विद्यार्थी शाखा- एनएसयुआयच्या कार्यकर्त्यांनी दिल्ली विद्यापीठ परिसरात उभारण्यात आलेल्या ..

विनोबांचे विचारपाथेय...

विदर्भातील ऋषितुल्य विनोबा भावे यांच्या जयंतीचे 125 वर्ष 11 सप्टेंबरपासून सुरू झाले. विनोबा आचार्य कुळीचे. अध्ययन आणि अध्यापनाचा हा मूळ िंपड, म्हणूनच आचार्य. विनोबांनी शंकराचार्य, ज्ञानदेव आणि महात्मा गांधी यांच्या विचारांचे ऋृण सदैव जोपासले. या विचाराच्या सूक्ष्म अवलोकनातून त्यांनी ‘साम्यसूत्र-अभिधेय परम’ अशी परमसाम्यांची एक क्रांतिकारी अभिनव संकल्पना जगाला दिली. 108 साम्यसूत्रे सांगत, एक सच्चा समन्वयवादी विचार अन्‌ विचारांना एक नवी दिशा दिली.   विनोबा म्हणजे ज्ञानतपस्वी. ..

चांद्रयान-2 अपयशातून यशाकडे...

चांद्रयानातील विक्रम लॅण्डर सुरक्षितपणे चंद्राच्या पृष्ठभागावर अलगद उतरण्यात अयशस्वी ठरले. पृष्ठभागापासून केवळ दोन किलोमीटर अंतरावर हे लॅण्डर विक्रम पोहोचले असतानाच त्याच्याशी संपर्क तुटला. या घटनेमुळे भारतीय अवकाश संशोधनातील संशोधकांबरोबरच कोट्यवधी भारतीयांच्या हृदयाचा ठोका चुकला. त्यांच्या मनात क्षणभर अपयशाची भावना निर्माण झाली. ती तशी निर्माण होणे साहजिकच होते. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी स्वतः तिथे हजर होते. त्यांनाही क्षणभर निराशा लपवता आली नाही. सुदैवाने लवकरच सर्व जण सावरले. भावनांचा बहर ओसरल्यावर ..

केल्याने होत आहे रे, आधी केलेचि पाहिजे...

आग्र्‍याच्या दरबारातील अपमान सहन न झाल्याने स्वाभिमानी शिवाजीराजांनी बाणेदारपणे केलेली िंसहगर्जना आपण मागील लेखात बघितली. सुदैवाने औरंगजेबाने कुठलीही कारवाई न करता रामिंसहाला सूचना केली की, त्यांस तुझ्या हवेलीवर घेऊन जा व त्याची समजूत घाल. पुढे काही..

शेत खाणारे कुंपण काढण्याची गरज!

सुमंत पुणतांबेकर कुंपणच शेत खात असेल तर? या प्रश्नाचे उत्तर शोधून कठोर उपाय करणे गरजेचे झाले आहे. देशात सगळीकडे भ्रष्टाचार बोकाळला आहे. ज्या संस्थांवर भ्रष्टाचाराला आळा घालण्याची जबाबदारी आहे, त्याच संस्थांमधील काही लोक भ्रष्ट असल्याचे कटाक्षाने पुढे आल्याने चिंता वाढली आहे. गेल्या आठवड्यात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या आदेशावरून सीबीआयने देशभरातील दीडशे ठिकाणी एकाच वेळी छापेमारी केली होती. यातली बहुतांश ठिकाणं ही सरकारी कार्यालयं होती, सार्वजनिक उपक्रमांची कार्यालयं होती. भ्रष्टाचारमुक्त ..

इन्कमटॅक्स नको, पण मग कोणता टॅक्स हवा?

यमाजी मालकर  पुण्यातील विश्वलीला न्यासने गेल्या 18 ऑगस्ट रोजी, राज्यसभा सदस्य आणि अर्थतज्ज्ञ सुब्रह्मण्यम्‌ स्वामी यांचे, ‘आर्थिक स्वातंत्र्य : आव्हाने आणि संधी’ या विषयावर व्याख्यान आयोजित केले होते. सध्या सर्वाधिक चर्चा असणारा विषय असल्याने हजारभर नागरिक त्याला उपस्थित होते. रामजन्मभूमी आणि काश्मीर हा विषय नसताना त्यासाठी त्यांनी घेतलेला वेळ सोडला, तर व्याख्यान चांगले झाले. देशात आता संरचनात्मक बदलांची गरज आहे आणि ते केले तर भारतात प्रचंड संधी आहेत, असे त्यांचे मत पडले. इन्कमटॅक्स ..

साहित्यातील श्रीगणेश...

संगीता वाईकर संतश्रेष्ठ ज्ञानेश्वरांनी ज्ञानेश्वरीच्या आरंभी ‘ॐ नमोजी आद्या। वेद प्रतिपाद्या।। जय जय स्वसंवेद्या। आत्मरूपा।।’ असे म्हणून श्रीगजाननाला नमन करून ज्ञानेश्वरी या सर्वश्रेष्ठ ग्रंथाला प्रारंभ केला. गण म्हणजे समूह आणि जो समूहाचा अधिपती तोच गणपती. या समूहात कला, विद्या, खेळ, कष्टकरी, सर्वच प्रकारच्या माणसांना एकत्र आणणारा देव म्हणजे प्रत्यक्ष गणराय. बुद्धीची देवता आणि चौसष्ट कलांचा स्वामी म्हणजे देवांचा देव गजानन होय. गणपती ही देवताच ज्ञानाची, सर्व कलंची, विद्येची, प्रतिभेची ..

धुरंधर औरंगजेब

डॉ. सुमंत दत्ता टेकाडे शिवाजी महाराजांचा सर्वात मोठा शत्रू कोण, असा प्रश्न विचारला तर हमखास जे नाव पुढे येते- ते म्हणजे ‘औरंगजेब!’ असे म्हणतात की जर तुम्हाला नायकाला समजून घ्यावयाचे असेल तर पहिले खलनायक समजावा लागतो. जसे राम समजून घेण्याआधी रावण समजावा लागतो, म्हणजे लक्षात येते की मायावी, सामर्थ्यवान, बुद्धिवान रावणासोबत लढताना रामचंद्रांना किती तयारी करावी लागली असेल. तसेच शिवाजीराजांना समजून घ्यायचे असेल तर कुटिल, धूर्त अन चाणाक्ष औरंगजेब समजून घ्यावा लागतो. तसे न केल्यास शिवाजीराजे ..

पुराच्या विळख्यातील महाराष्ट्र...

सुधीर पाठक8888397727 यावेळी महाराष्ट्रात अभूतपूर्व परिस्थिती निर्माण झाली आहे. पश्चिम महाराष्ट्र, कोकण, अतिपूर्वेकडील विदर्भ आणि उत्तर महाराष्ट्राच्या काही भागात न भूतो पूरस्थिती निर्माण झाली. अतिशय कमी दिवसात विक्रमी पावसाचा अनुभव यावेळी सांगली, कोल्हापूर, सातारा या जिल्ह्यांनी घेतला; तर त्याच वेळी मराठवाड्यात कृत्रिम पाऊस पाडण्याचे प्रयास सुरू होते. विदर्भात पाऊस पडला नाही असे नाही, पण तृषार्त भूमी धडपणाने शांतवलेली नाही. अशी स्थिती महाराष्ट्रात कधीही आली नव्हती. सामान्यत: महाराष्ट्रावर ..

लोकसंख्यावाढ आणि मोदींचे आवाहन!

गजानन निमदेव  आपण स्वतंत्र भारतात राहात असलो आणि या देशाचे सर्वाधिकारसंपन्न नागरिक असलो, तरी एक गोष्ट कायम लक्षात ठेवली पाहिजे की, आपल्यापैकी प्रत्येक जण हा निसर्गावर अवलंबून आहे. नैसर्गिक साधनसंपत्तीच्या उपलब्धतेमुळे मनुष्याचे जीवन सुकर झाले आहे. त्यामुळे आपल्यापैकी प्रत्येक जण स्वतंत्र नव्हे, तर आश्रित आहे, हे लक्षात घेतले पाहिजे. आज उपलब्ध असलेली नैसर्गिक संसाधनं पुढली किती वर्षे उपलब्ध राहतील आणि आपल्याला पुरतील, याचा अंदाज करणे कठीण आहे. परंतु, आज ज्या गतीने आपण नैसर्गिक संसाधनांचा अतिरेकी ..

करोगे याद तो हर बात याद आयेगी...

रत्नाकर लि. पिळणकरनिधनाच्या बातम्या कानावर येतात, वाचल्या जातात, पाहिल्या जातात. त्यावर लगेच धक्कादायक प्रतिक्रिया किंवा अस्वस्थता निर्माण होतेच असं नाही. कारण मृत्यू अटळ आहे. तो आसपास रेंगाळतच असतो आणि त्याच्या इच्छेनुसार तो ‘अंत:स्थ’ व्यक्तीला आपल्या सोबत नेतो. ती व्यक्ती कोण? यावर आपण आपल्या भावना व्यक्त करतो. खय्यामसाहेबांचं निधन झाल्याची बातमी कुणीतरी फोन करून लगेच मला कळवायला हवी होती, कारण तेवढ्याच वेगाने ती प्रसिद्धी माध्यमावर पसरली होती. परंतु, ती मला कुणी आमच्या संगीतक्षेत्रातील ..

सागरी जिहाद नि भारताची सुरक्षा व्यवस्था!

ब्रिगेडियर हेमंत महाजन जम्मू-काश्मीरचा विशेष राज्याचा दर्जा रद्द केल्यानंतर पाकिस्तानातील दहशतवादी संघटना तेथील दहशतवाद्यांना भारतात हल्ल्यासाठी चिथावत असल्याचं वृत्त आहे. पाकिस्तानचे पंतप्रधान इम्रान खानी यांनी स्वतः पुलवामासारख्या हल्ल्याची भीती यापूर्वी व्यक्त केली होती. त्यानंतर आता पाकिस्तान समुद्री जिहादचा कट आखत असल्याचं वृत्त इकॉनॉमिक टाइम्सने सुत्रांच्या आधारे दिलं आहे. यानंतर नौदलासाठी हाय अलर्ट जारी करण्यात आला. पाकिस्तानातील दहशतवादी संघटना दहशतवाद्यांना समुद्री मार्गे भारतात ..

काश्मिरी जनतेचा आर्थिक विकास

ब्रिगेडियर हेमंत महाजन9096701253 जम्मू - काश्मीरला विशेष दर्जा देणारे तसेच काश्मीर समस्येचे मूळ असणारे घटनेतील 370 वे कलम रद्द करण्याचा ऐतिहासिक आणि अतिशय धाडसी असा निर्णय घेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी सरकारने इतिहास घडवला आहे. कलम 370 काढल्यामुळे देशाचे आणि कश्मिरी जनतेचे अनेक फायदे होणार आहेत, परंतु एक महत्त्वाचा फायदा म्हणजे कश्मीरमध्ये आर्थिक विकासाचा दर वाढेल, यामुळे युवकांना रोजगार मिळेल आणि यामुळे त्यांचे दहशतवादाकडे जाण्याचे प्रमाण नक्कीच कमी होईल.   370 आणि काश्मिरी जनतेची ..

काश्मिरी जिहाद पंजाबी पाकिस्तानच्या कुवतीपलीकडे!

विनय जोशी92602 4146 सध्या पाकिस्तानात दोन शक्तिशाली, पण परस्परविरोधी गट सक्रिय आहेत. या गैरपंजाबी अशा बलुच, पश्तुन, सिंधी लोकांमध्ये पाकिस्तानी सैन्याच्या विरोधात टोकाच्या क्रोधाची भावना आहे. कोणत्याही स्थितीत पाकिस्तानच्या काश्मिरी जिहादला समर्थन देण्याच्या ते मानसिकतेत नाहीत. दुसरा गट पंजाबी लोकांचा आहे, जो टोकाचा राष्ट्रवादी आहे आणि काश्मीरच्या कलम 370 च्या मुद्यावर भारताविरोधात तत्काळ सैनिकी कारवाई करण्यासाठी सैन्यावर दबाव टाकत आहे.   ही 1971 नंतरची पाकिस्तानी सैन्याची ..

प्रेरणादायी निसर्गयात्रा

अभय देशपांडे निसर्ग जपणं ही प्रत्येकाची जबाबदारी आहे. गेल्या काही वर्षांमधल्या बेजबाबदार मानवी कृत्यांमुळे पर्यावरणाचा ढासळलेला तोल सावरायचा असेल तर प्रत्येक माणसाने पुढाकार घेणं गरजेचं आहे. आत्तापर्यंत आपण वैयक्तिक सुखासाठी निसर्गाचा हवा तसा उपयोग करून घेतला. विकासाच्या चुकीच्या संकल्पना निसर्गाच्या मुळावरच उठवून एक प्रकारे आपण आत्मघात करवून घेतला. आता मात्र फार थोड्या संधी शिल्लक असताना शर्थीचे प्रयत्न करणं, ही गरज नसून प्रत्येकाची जबाबदारी आहे. ही वस्तुस्थिती सातत्याने आणि प्रकर्षाने पुढे ..

पाकिस्तानचे समर्थक कोण?

भारताद्वारे जम्मू-काश्मीरमधून अनुच्छेद 370 हटविणे आणि या राज्याच्या प्रशासकीय पुनर्गठनामुळे अस्वस्थ पाकिस्तानने पहिल्या आठवड्यातच जगातील सर्व दरवाजे खटखटविले. पहिली तक्रार अमेरिकेकडे केली. कारण अमेरिकी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्याशी पाकिस्तानी पंतप्रधान इम्रान खान एवढ्यातच भेट घेऊन आणि काश्मीरप्रश्नी मध्यस्थतेचे पिलू सोडून परत आले होते. अमेरिकी परराष्ट्र व्यवहार विभागाचे प्रवक्ता मॉर्गन ऑर्टागस यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, काश्मीर मुद्यावर त्यांच्या देशाच्या धोरणात कुठलेच परिवर्तन ..

कलम 370 चा लोप; राष्ट्रीय एकात्मतेच्या दिशेने एक पाऊल!

‘‘माननीय पंतप्रधान, तुमचे हार्दिक अभिनंदन! मी माझ्या जीवनात हा दिवस बघण्याची प्रतीक्षा करीत होती.’’ माजी परराष्ट्र व्यवहार मंत्री सुषमा स्वराज यांनी आपल्या आकस्मिक निधनापूर्वी हे टि्‌वट केले होते. भावुक करणारे हे टि्‌वट, कोट्यवधी भारतीयांच्या भावनांना अभिव्यक्त करणारे आहे.     5 ऑगस्टला सकाळी भारताच्या राष्ट्रपतींनी एक संवैधानिक आदेश क्र. 272 जारी केला. यात महामहीम राष्ट्रपतींकडून अनुच्छेद 370 च्या उपबंध 1 द्वारा प्रदत्त अधिकारांचा उपयोग ..

काश्मीर पुनर्रचना, संघाचा प्रस्ताव अन्‌ ऐतिहासिक निर्णय!

अखेर कलम 370 आणि कलम 35-अ रद्द करून, गृहमंत्री अमित शाह यांनी एक ‘नव काश्मीर’ जन्माला घातले अन्‌ इतिहासच घडविला. हा निर्णय केवळ ऐतिहासिकच नाही, तर दूरगामी परिणाम करणारा, राजकीय कलाटणी देेणारा धाडसी निर्णय होता. लोकांच्या शब्दांत मोदी सरकारचा खरा ‘छप्पन्न इंची छातीचा’ हा घेतलेला निर्णय म्हणावा लागेल. यासाठी पंतप्रधान मोदी, अमित शाह आणि अजित डोवाल या त्रिमूर्तीचे अभिनंदन आज सारा देश करतोय.     या ऐतिहासिक निर्णयामागची जी अदम्य राजकीय इच्छाशक्ती ..

समज-गैरसमज!

मानवी मन प्रत्येक घटनेमागचं कारण, मीमांसा शोधीत असते. अर्थातच, ही कारणमीमांसा काळाच्या कसोटीवर टिकणारी असतेच, असे नाही. असे असले तरी, असे समज त्याप्रमाणे एखाद्या घटनेची कारणमीमांसा शतकान्‌ शतके मानवी मनात घर करून असते. अशा अनेक घटनांचे वैज्ञानिक तत्त्वावर आधारित स्पष्टीकरण उपलब्ध आहे. तरी ते सर्वसामान्य माणसाने स्वीकारलेले असेलच, असे नाही. सूर्य आणि चंद्रग्रहण या घटनांबाबत अशी परिस्थिती आहे. नियमीत घडणार्‍या या खगोलशास्त्रीय घटनांबद्दल अद्यापही प्रचंड गैरसमज आहेत. या गैरसमजांचे मूळ मानवी ..

शिवाजीराजांचा आपद्धर्म!

संपूर्ण हिंदुस्थानवर आपली सत्ता असावी, अशी मोगलांची सुप्त आकांक्षा होती. अकबरापासूनच्या सर्व सुलतानांनी त्यासाठी आपली बरीच शक्ती पणालाही लावली होती. औरंगजेब तर दख्खनचा सुभेदार असतानाच हे स्वप्न पूर्ण करू इच्छित होता. पण पुढे दिल्लीचा सत्तासंघर्ष आणि त्यात स्थिरस्थावर व्हायला लागलेला वेळ, यामुळे त्याचे दक्षिणेकडे दुर्लक्ष झाले. याचाच फायदा घेत शिवाजीराजांनी झपाट्याने आपले पाय पसरायला सुरुवात केली. शिवाजी जर दख्खनमध्ये बलवत्तर झाला अन्‌ त्याने आदिलशाह व कुत्बशाहशी संधान बांधले, तर आवळलेली ही मूठ ..

नाईट वॉचमन!

नरेश माझा वर्गमित्र! लई-भारी हुशार गडी! पण कायम अस्थिर आणि चंचल. अखंड धावता जीव. मी त्याला ‘निवांतपण हरवलेला प्राणी’ असं नाव दिलं होतं. शाळा सुटल्यापासून आमची गाठभेट नाहीच, म्हणून शेवटी मी फेसबुकला विचारलं- ‘‘आपण यांना पाहिलंत का?’’ आणि हुडकला पठ्‌ठ्याला एकदाचा. व्हॉट्‌स नंबर घेतला. ऑडिओ, व्हिडिओे झाला. आता तसं खास काम काहीच उरलं नव्हतं. बस्स! समोरा-समोर बसून हातात हात गुंफून शिळोप्याच्या गप्पा लावायच्या होत्या ! पण प्रत्यक्ष भेटीचा योग जुळून येत नव्हता.&nbs..

महाराष्ट्राची सशक्त सहकार चळवळ!

 भालचंद्र कुलकर्णी भारतीय संस्कृतीत सहकार ही वृत्ती मुळातच दडलेली आहे. ती आजही तितकीच सहजपणे भारतीयांनी अंगीकारलेली आहे. भारतात प्रामुख्याने महाराष्ट्र, गुजरात, कर्नाटक आणि आंध्रप्रदेशात सहकार चळवळ रुजली आणि मोठ्या प्रमाणावर वाढलेली दिसते. महाराष्ट्रातील सहकार चळवळीचा इतिहास 100 वर्षांपेक्षा अधिक आहे. सुरुवातीस प्रामुख्याने ग्रामीण भागातील सहकार चळवळ आता शहरी भागातदेखील मोठ्या दिमाखात काम करीत आहे. साखर कारखाने, सूतगिरण्या, दुध सोसायट्यांबरोबरच आता पतसंस्था, नागरी सहकारी बँकांचे मोठे योगदान ..

सहकारातून समृद्धीकडे...

भारतासारख्या प्रगतशील देशात विकासाची खरी संकल्पना सहकार चळवळीच्या माध्यमातूनच जनमानसात रुजली. सन 1904 मध्ये इंग्रजांनी पहिला सहकार कायदा आपल्या देशात लागू केला. त्यावेळची शेतकर्‍यांची दयनीय अवस्था बघता शेतकर्‍यांना डोळ्यांसमोर ठेवूनच त्यावेळच्या सरकारने हे पाऊल उचलले. भारत स्वतंत्र झाल्यानंतर केंद्रात व त्या त्या राज्यात वेगवेगळे सहकार कायदे अस्तित्वात आले. स्वातंत्र्यानंतर सहकाराचा व्याप मोठ्या प्रमाणात वाढला. सहकाराचा आयाम बँका, पतसंस्था, कृषी व ग्रामीण सहकारी संस्था, साखर कारखाने, दुग्ध ..

सहकारी बँकांसमोरील आव्हाने

प्रा. संजय भेंडेसहकारी बँकांचे देशाच्या ग्रामीण विकासात फार मोठे योगदान आहे. ते कुणीही नाकारूच शकत नाही. ‘स्टेट लेव्हल बँकर्स’ कमिटी म्हणून एक कमिटी आहे. ‘एसएलबीसी’ असे याला म्हणतात. याचे अध्यक्ष मुख्यमंत्री असतात. त्याला राज्यातल्या सर्व राष्टीयीकृत बँका आणि राज्यातील राज्य सहकारी बँका यांना तीन महिन्यातून एकदा बोलाविले जाते. आत्ताच एसएलबीसी झाली. मुख्यमंत्र्यांनी आढावा घेतला तेव्हा राज्य सहकारी बँक आणि जिल्हा बँकांचे कर्जपुरवठ्यातील योगदान 65 टक्के आहे, तर राष्ट्रीयीकृत ..

कर्ज व्यवस्थापन

धनंजय तांबेकर  मराठीत एक म्हण आहे, ‘चादर पाहून पाय पसरा.’ ही म्हण सी. डी. रेशोकरिता चपखल बसते. ठेवींच्या 60 ते 65% कर्ज वितरण (क्रेडिट-डिपॉझिट रेशो) आदर्श मानलं आहे. त्याला कारणही तितकंच महत्त्वाचं आहे. ठेवीदारांना मागताक्षणी ठेवी परत करता याव्यात, याकरिता प्रस्तुत सी.डी. रेशो प्रमाण आपण पाळतो. या एका निकषावर मर्यादा असती तर ठीक, पण खरी गंमत पुढे आहे. एकीकडे सी.डी. रेशोचा मापदंड असतानाच खेळत्या भांडवलाचे (वर्किंग कॅपिटल) 65% इतकी रक्कम आपण कर्जस्वरूपात वितरित करू शकतो. हे प्रकरण इथेच ..

चांद्रयान-2

डॉ. पंडित विद्यासागर चांद्रयान-2 मोहिमेची बीजे चांद्रयान-1 मध्ये रोवली गेली होती. चांद्रयान-1 मोहीम अनेक अर्थांनी यशस्वी ठरली होती. त्यासाठी भारतीय बनावटीचा अग्निबाण वापरण्यात आला होता. त्यापूर्वी पृथ्वीच्या कक्षेत उपग्रह सोडण्यासाठी अग्निबाणांचा उपयोग केला होता. चांद्रयान-1 मोहिमेमुळे आपण चंद्राच्या कक्षेत पोहचू शकतो, हे सिद्ध झाले. त्याचप्रमाणे ते यान चंद्राभोवती एक वर्षभर फिरवत ठेवण्यात भारत यशस्वी झाला. चांद्रयान-1 या मोहिमेत चंद्रावर अलगदपणे उतरता आले नाही तर निरीक्षणासाठीचे उपकरण चंद्रावर ..

भाजपाच्या संयमाची परीक्षा बघणारे कर‘नाटकी’ नाट्य!

सुधीर पाठक/8888397727 अखेर कुमारस्वामी सरकारने कर्नाटक विधानसभेतील आपले बहुमत 99 विरुद्ध 105 मतांनी गमावले. 14 महिन्यांचे एक अनैसर्गिक सत्तासमीकरण संपुष्टात आले. फक्त नकारात्मक बाबींवर आधारित सरकार टिकविण्यासाठी किती म्हणून तडजोडी कराव्या लागतात, याची साक्ष म्हणून वारंवार इतिहासात उल्लेख करावा लागेल, असा हा कालखंड कर्नाटकच्या राजकीय जीवनातून आता संपला आहे. अखेर लोकशाही जिंकली आहे. राजकीय जीवनातील सकारात्मकतेची सरशी झाली आहे. मात्र, ही सरशी होताना जेवढे म्हणून राजकीय रडीचे डाव रचले गेलेत तेवढे यापूर्वी ..

मानवी इतिहासांतील अपूर्व क्षण

50 वर्षांपूर्वी 22 जुलै 1969 रोजी प्रकाशित तरुण भारतचा अग्रलेख अनादिकालापासून भूतलावरील मानव ज्या चंद्राकडे आशेने पाहात होता, ज्याच्याबद्दल असंख्य कविकल्पना नित्य प्रस्फुरित होत होत्या, ज्याची वर्णने पुराणांतून आपण वाचत होतो, त्याच चंद्रलोकावर दोघा मानवांनी पाऊल ठेवल्याची व त्या अपरिचित भूमीवर अल्पकाळ वास्तव्य आणि वाटचाल केल्याची रोमहर्षक, चित्तथरारक घटना म्हणजे मानवाच्या विज्ञाननिष्ठेचा अत्यंत सुंदर आविष्कार होय. अनंतकाळापूर्वीपासून पृथ्वीच्या हृदयाचा जो हा भाग दूर अंतराळात एकाकी भ्रमण करीत ..

नेते-माफिया-अधिकारी आणि मोदी सरकार!

 गजानन निमदेव   ‘अच्छे दिन आनेवाले हैं,’ असा नारा देत नरेंद्र मोदी यांनी 2014 च्या लोकसभा निवडणुकीत, भारतीय जनता पार्टी आणि मित्रपक्षांच्या उमेदवारांचा प्रचार केला होता. त्याच्या परिणामी 2014 मध्ये भारतीय जनता पार्टीला स्वबळावर सरकार स्थापन करता येईल एवढ्या बहुमतापेक्षा अधिक 10 जागा मिळाल्या होत्या. 282 जागा जिंकणारा भाजप, हा पहिला गैरकॉंग्रेसी पक्ष ठरला होता. भ्रष्टाचाराला लगाम घालू, काळा पैसा सरकारी तिजोरीत आणू, अशी आश्वासनं मोदींनी दिली होती. ती पाळली नाहीत, अशी ..