नवी दिल्ली,
black plum उन्हाळ्याच्या दिवसांत बाजारात दिसणारे जांभूळ हे फळ केवळ आपल्या आंबट-गोड चवीसाठीच प्रसिद्ध नाही, तर आरोग्यवर्धक गुणधर्मांमुळेही विशेष ओळखले जाते. आयुर्वेदात जांभळाला ‘अमृतफळ’ असे संबोधले जाते. जीवनसत्त्वे, खनिजे, अँटीऑक्सिडंट्स आणि भरपूर फायबर यांचा समृद्ध स्रोत असलेले हे फळ शरीराच्या अनेक गरजा पूर्ण करण्यास मदत करते. नियमित आणि योग्य प्रमाणात जांभूळाचे सेवन केल्यास अनेक आजारांपासून संरक्षण मिळू शकते.
मधुमेहाच्या रुग्णांसाठी जांभूळ विशेष फायदेशीर मानले जाते. नैसर्गिक गोडवा असला तरी त्याचा ग्लायसेमिक इंडेक्स कमी असल्याने रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रणात ठेवण्यास मदत होते. त्यामुळे मधुमेह व्यवस्थापनासाठी हे फळ उपयुक्त ठरते.
जांभूळ पचनसंस्थेसाठीही लाभदायक आहे. त्यामधील फायबर पचनक्रिया सुरळीत ठेवण्यास मदत करते. तसेच अपचन, अतिसार आणि पोटाशी संबंधित किरकोळ तक्रारी कमी करण्यासाठीही जांभूळ उपयुक्त मानले जाते. नियमित सेवनामुळे आतड्यांचे आरोग्य सुधारण्यास मदत मिळू शकते.
रोगप्रतिकारशक्ती वाढवण्यातही जांभूळ महत्त्वाची भूमिका बजावते. यामध्ये असलेले व्हिटॅमिन सी शरीराची प्रतिकारशक्ती मजबूत करते आणि संसर्गजन्य आजारांपासून संरक्षण मिळवून देते. याशिवाय, शरीरातील लोहाचे शोषण वाढवून एकूण आरोग्य सुधारण्यास मदत होते.
हृदयाच्या आरोग्यासाठीदेखील जांभूळ फायदेशीर मानले जाते.black plum यातील पोटॅशियम रक्तदाब नियंत्रणात ठेवण्यास मदत करते, तर अँटीऑक्सिडंट्स शरीरातील दाह आणि ऑक्सिडेटिव्ह ताण कमी करून हृदयाचे कार्य सुरळीत ठेवण्यास सहाय्य करतात. त्यामुळे हृदय निरोगी ठेवण्यासाठी जांभूळाचा आहारात समावेश करणे फायदेशीर ठरू शकते.
तज्ज्ञांच्या मते, जांभूळ रिकाम्या पोटी खाणे टाळावे. दुपारच्या वेळेत किंवा जेवणानंतर त्याचे सेवन करणे अधिक योग्य मानले जाते. तसेच जांभूळ खाल्ल्यानंतर लगेच पाणी पिणे टाळावे. सामान्यतः दिवसातून १० ते १२ जांभुळे खाणे आरोग्यासाठी पुरेसे मानले जाते. योग्य प्रमाणात आणि योग्य पद्धतीने सेवन केल्यास जांभूळ शरीरासाठी खऱ्या अर्थाने अमृतफळ ठरू शकते.